Σάββατο, 13 Νοεμβρίου 2010

Οι αμετανόητοι


Οι Έλληνες πολίτες αναγκάζονται να πληρώνουν ,με τους φόρους τους, την κρατική τηλεόραση για να ακούν την προπαγάνδα της "προοδευτικής" οικονομικής ορθοδοξίας. Απόδειξη η καινούργια εκπομπή της ΝΕΤ, "Οι 27 της Ευρώπης".

Στο πρώτο επεισόδιο, που ασχολήθηκε με την οικονομική κρίση στην Ευρώπη, με τον εύγλωττο τίτλο "Οι Αμετανόητοι" , οι τηλεθεατές είχαν την τύχη να ακούσουν, για άλλη μια φορά , χωρίς αντίλογο , όλα τα κλισέ της "κεϋνσιανής"-"προοδευτικής" αφήγησης της κρίσης, που μονοπωλούν άλλωστε στα ελληνικά Μ.Μ.Ε. : οι "άπληστοι καπιταλιστές" , οι ευθύνες του "αχαλίνωτου φιλελευθερισμού", η κρατική παρέμβαση σαν λύση για όλα τα προβλήματα, οι καθαγιασμένες κρατικές δαπάνες, η "ανάλγητη" Δεξιά που της περικόπτει, τσιτάτα του Πολ Κρούγκμαν και βέβαια ο απαραίτητος Ντανιέλ Κον-Μπεντίντ. Η περιγραφή του επεισοδίου από το μπλογκ της εκπομπής μιλάει από μόνη της :

"...μετά το πρώτο σοκ η "σχολή του Μάντσεστερ" επέστρεψε δριμύτερη. "Η αγορά θα μιλήσει και θα λύσει όλα τα προβλήματα", λένε πάλι οι θιασώτες του "αόρατου χεριού". Η Ευρώπη εξήγγειλε κάποια δειλά μέτρα ελέγχου των χρηματοπιστωτικών συναλλαγών και των τραπεζών, αλλά το μόνο που φαίνεται να υπηρετεί με ευλαβική συνέπεια και πάθος είναι η δημοσιονομική πειθαρχία, που ξεκινά πάντα από περικοπές των κοινωνικών δαπανών και φτάνει μέχρι τα σχέδια για τον αποκλεισμό κρατών-μελών ή εστω τον υποβιβασμό τους σε μια “δεύτερη κατηγορία”. Τα παραδείγματα της Βρετανίας, της Ιρλανδίας, της Ουγγαρίας αλλά και της Γερμανίας είναι χαρακτηριστικά. Εκεί ταξίδεψε μεταξύ άλλων η πρώτη εκπομπή των "27 της Ευρώπης" προσπαθώντας να προσφέρει κάποια ερεθίσματα στην δημόσια συζήτηση γύρω από το γιατί δε μπορούμε να "βάλουμε μυαλό"."

Δε θα μπορούσα να συμφωνήσω περισσότερο με την κατακλείδα της περιγραφής. Στη χώρα που ο κρατισμός την κατέστρεψε περισσότερο από κάθε άλλη στον Δυτικό Κόσμο, κάποιοι πραγματικά δεν λένε να "βάλουνε μυαλό".
Συνέχεια

Η χρησιμότητα της “προφητείας” του Μιχάλη Χαραλαμπίδη


Δεν υπάρχει μήνας που κάποιος γνωστός μου ή άγνωστος να μην μου στέλνει σε email το ελληνικό youtube best seller με τον Μιχάλη Χαραλαμπίδη στο συνέδριο του ΠΑΣΟΚ το 1996. Μια πρόχειρη ματιά σε αυτό το βίντεο δίνει την εντύπωση ότι το πρώην στέλεχος του ΠΑΣΟΚ φαίνεται να προβλέπει την σημερινή κρίση. Μετά από πολύμηνο βομβαρδισμό με emails με το επίμαχο βίντεο αποφάσισα να ψάξω την υπόθεση λίγο βαθύτερα.

Εδώ το επίμαχο εδάφιο της ομιλίας του:

“…Γι’ αυτό λοιπόν, είμαι πολύ ανήσυχος, και πρέπει να σας το πω εδώ, πέρα από ιδεολογισμούς, δεν σας μιλώ ιδεολογικά, γιατί πίσω από τους ιδεολογισμούς μπορούν να κρυφτούν πολλά πράγματα και να καλυφθούν πολλοί και μάλιστα υπεύθυνοι, γι’ αυτό η Ελλάδα έχει δυσκολίες να βαδίσει, προχωρώντας μπροστα, με τους ρυθμούς που προκαλεί η Ιστορία, στο νέο μεγάλό της ραντεβού, και αντί η Ελλάδα να κινηθεί με αυτό το όραμα, που σας έλεγα πριν, φοβάμαι ότι στο τέλος του κύκλου,

“- που θα είναι το 2004; θα είναι το 2010; -

“Tότε θα δούμε ότι αντί γι’ αυτή την Ελλάδα για την οποία πολλοί μιλούν λίγο αργά,
θα είναι μια Ελλάδα, που την ονομάζω εδώ και καιρό “τουρκομπαρόκ”, θα είναι δηλαδή μία Ελλάδα, ένα φτωχό, ίσως, και συρρικνωμένο, βιλαέτι ή γερμανικό lαnd

“Tελικά σας λέω το εξής: στο τέλος αυτού του κύκλου, μπορεί να μην είναι η Ελλάδα που θα παρέμβει στα βαλκάνια, που θα ενσωματώσει την ενδοχώρα, αλλά μπορεί να είναι η ενδοχώρα, που θα ενσωματώσει τα άκρα..”



Αυτό που μου έκανε εντύπωση εξ αρχής ήταν το πόσο πολύ πιο εύκολο ήταν να βρεις το συγκεκριμένο στιγμιότυπο της ομιλίας Χαραλαμπίδη παρά όλη την ομιλία. Αυτό είναι πολύ φυσικό ως ενός σημείου. Μιας και όμως η συγκεκριμένη ομιλία δεν είναι ένας πολύ διάσημος λόγος ενός γνωστού πολιτικού της εποχής, θα περίμενε κανείς ότι θα υπήρχε περισσότερο ενδιαφέρον για την όλη ομιλία γενικώς. Ενώ μια από τις εκδόσεις του επίμαχου στιγμιότυπου ξεπερνά τις 73.000 προβολές, το πρώτο δεκάλεπτο της ομιλίας ξεπερνά μόλις τις 4.700. Τα επόμενα 3 δεκάλεπτα πέφτουν σε λιγότερες από μισές σε αριθμό προβολές του πρώτου δεκάλεπτου.

Υποθέτω ένας από τους λόγους για αυτή την μεγάλη διαφορά στις προβολές είναι ο λόγος του κ. Χαραλαμπίδη - είναι κάπως δύσκολος. Δύσκολος όχι λόγο π.χ. κάποιας επιστημονικής πολυπλοκότητας αλλά απλά λόγο έλλειψης βασικής λογικής συνοχής. Έννοιες και ιδέες πηγαινοέρχονται και ενίοτε στολίζονται με ρητορικά δυνατές ατάκες που φυσικά φέρνουν το χειροκρότημα από τους συνέδρους του ΠΑΣΟΚ.

Ένας άλλος λόγος για την διαφορά στις προβολές πιστεύω είναι το γεγονός ότι αν κάποιος αρχίσει να παρακολουθεί όλη την ομιλία αμέσως καταλαβαίνει ότι η κρίση που “προφητεύει” ο κ. Χαραλαμπίδης δεν έχει και πολύ σχέση με την κρίση που περνάμε σήμερα. Η συντριπτική πλειοψηφία των blogs και ιστοσελίδων που φιλοξενούν το επίμαχο στιγμιότυπο έχουν σοβαρό λόγο να μην μας δείξουν το όλον. Αν δείτε όλη την ομιλία ο μύθος “προφήτης Χαραλαμπίδης” καταρρέει.

Ο κ. Χαραλαμπίδης στην ομιλία του αναπτύσσει (τρόπος του λέγειν) την θεωρία του για την αιτία της επερχόμενης κρίσης που δεν είναι τίποτε άλλο από την έλλειψη μιας, όπως την περιγράφει, “εσωτερικής ενσωμάτωσης της χώρας,” που όπως μπορώ να καταλάβω από τα συμφραζόμενα και μη, είναι μια άλλη κρατική παρέμβαση που θα επιτύγχανε μια πραγματικά περιφερειακή ανάπτυξη. Παρεμπιπτόντως, στην ομιλία του ο κ. Χαραλαμπίδης λέει ότι, εν πολλοίς, η Πορτογαλία έχει πετύχει αυτό τον κορυφαίο στόχο. Τι κρίμα που η Πορτογαλία είναι συνοδοιπόρος μας στην υπάρχουσα κρίση.

Ο κ. Χαραλαμπίδης, κατά την δική του ομολογία, συνεχώς προβλέπει και συνεχώς προειδοποιεί για κρίσεις. Από το 1980, και το 1985 και γενικώς και αορίστως. Ήταν φυσικό σε μια περίοδο 30 χρόνων κάποτε να το πετύχει, ή μάλλον κάποτε να πέσει κοντά, μιας και στην ομιλία του λέει “ που θα είναι το 2004; θα είναι το 2010;”

Η δημοφιλία του συγκεκριμένου video έγκειται στην χρησιμότητα του. Δίνει σε όλους αυτούς που πίστεψαν στον κρατισμό τα τελευταία 30 χρόνια μια αφηγηματική σανίδα σωτηρίας. Το εκτός πλαισίου video των σχεδόν δύο λεπτών, ως μια τρανταχτή απόδειξη ότι οι θερμοί χειροκροτητές του κ. Χαραλαμπίδη σε εκείνο το συνέδριο και οι ιδεολογικοί τους συνοδοιπόροι είναι και αυτοί αθώα θύματα της υπάρχουσας κρίσης.

ΥΓ.: Οφείλω να σημειώσω εδώ ότι κατά την διάρκεια της μικρής ερευνάς μου, βλέποντας την συγκεκριμένη ομιλία, αλλά και άλλες και διαβάζοντας επίσης κείμενα του, δηλώσεις κτλ, έμεινα με την εντύπωση ότι ο κ. Χαραλαμπίδης μπορεί να είναι ένας μέτριος διανοητής αλλά ταυτόχρονα είναι ένας άψογος άνθρωπος με ευαισθησίες και όλα τα συναφή.
Είναι μια εντύπωση που γίνεται πιο δυνατή, όταν στον φόντο της ομιλίας του σε εκείνο το συνέδριο παρουσιάζεται η φιγούρα ενός αναίσθητου και χαχανίζοντα Άκη Τσοχατζόπουλού.



Όλη η ομιλία
1, 2, 3, 4

Συνέχεια

Παρασκευή, 12 Νοεμβρίου 2010

Και όμως...Η Μάργκαρετ Θάτσερ απεχθανόταν το laissez faire


"Αυτό το μήνα συμπληρώνονται είκοσι χρόνια από τότε που ολόκληρος ο πλανήτης παρακολούθησε έκπληκτος μια δακρυσμένη Μάργκαρετ Θάτσερ να εγκαταλείπει την Ντάουνινγκ Στρίτ. Όμως, το διεθνές ενδιαφέρον για τα έργα και τις ημέρες της πρώτης γυναίκας πρωθυπουργού στην Ευρώπη, παραμένει αμείωτο. Απόδειξη, το πρόσφατο αφιέρωμα του αριστερού περιοδικού "New Statesman". Με αφορμή αυτή την επέτειο, δημοσιεύουμε ένα παλαιότερο άρθρο μου, από τη "Metropolis Weekend", που προσπαθεί να απαντήσει στο ερώτημα :Ήταν πράγματι οι πολιτικές της Σιδηράς Κυρίας τόσο ριζοσπαστικές προς την κατεύθυνση της ελεύθερης αγοράς , όπως ισχυρίζονται τόσο οι φίλοι όσο και οι εχθροί της; Ή μήπως όχι;

"Τριάντα χρόνια μετά την άνοδο της στην εξουσία, η προσωπικότητα και το έργο της Μάργκαρετ Θάτσερ, της πρώτης γυναίκας πρωθυπουργού του Δυτικού Κόσμου, εξακολουθούν να διχάζουν. Για τη διεθνή Δεξιά η Σιδηρά Κυρία έχει περάσει πια στο επίπεδο του μύθου : στα μάτια των οπαδών της, είναι κάτι μεταξύ της αρχαίας βασίλισσας της Αγγλίας, Μπουντίκα και της Ελισάβετ της Α'. Η αποφασιστική ηγέτης, η ηρωϊδα των Φόλκλαντς, η γυναίκα που κατατρόπωσε τον παγκόσμιο κομμουνισμό,η φλογερή υπέρμαχος της ελεύθερης αγοράς, η πολιτικός που έσωσε την βρετανική οικονομία και συνέτριψε τα πανίσχυρα συνδικάτα . Από την απέναντι όχθη, μια σημαντική μερίδα της Αριστεράς αρέσκεται σε μια σχεδον...γκραν γκινιολ απεικόνιση της Θάτσερ! Η άκαρδη και ανάλγητη "σκύλα" που διέλυσε το κοινωνικό κράτος, βύθισε χιλιάδες Βρετανούς στην απόλυτη φτώχεια και ανεργία, έθεσε τις βάσεις για τον "αχαλίνωτο καπιταλισμό" που οδήγησε στη σημερινή κρίση ενώ στον ελεύθερο χρόνο της...διασκέδαζε πίνοντας το αίμα των ανθρακωρύχων με το καλαμάκι !Για όλους αυτούς, η Θάτσερ στέκεται δίπλα στο ...Χίτλερ και τον (στενό της φίλο) Πινοτσέτ, εκπροσωπώντας το απόλυτο κακό! Από κοντά και οι καλλιτέχνες της "προοδευτικής" Αριστεράς να επιδεικνύουν μια μακάβρια εμμονή με τον επικείμενο θάνατο της Μάγκι. Από τον Morrisey στα χρόνια της δεκαετίας του '80, όταν έγραψε το "Margaret on the Guillotine" μέχρι ,πιο πρόσφατα, το θεατρικό μιούζικαλ "Billy Elliot", όπου οι πρωταγωνιστές τραγουδούν, με ιδιαίτερο τακτ, ομολογουμένως : "Καλά Χριστούγεννα, Μάγκι Θάτσερ, σήμερα γιορτάζουμε γιατί είναι μια μέρα πιο κοντά στο θάνατό σου".

Ήταν όμως πράγματι η Θάτσερ τόσο ριζοσπαστική προς την κατεύθυνση της ελεύθερης αγοράς, όπως υποστηρίζει η κυριάρχη αφήγηση τόσο της Δεξιάς, όσο και της Αριστεράς ; Όταν ένας δημοσιογράφος χαρακτήρισε τις πολιτικές της "laissez faire", η Σιδηρά Κυρία απάντησε οργισμένη: "Μη με κατηγορείτε με αυτή την απαίσια γαλλική λέξη. Η κυβέρνηση πρέπει να είναι ισχυρή σε ότι κάνει!". Και πράγματι, οι δημόσιες δαπάνες δεν μειώθηκαν κατά τη διάρκεια της θητείας της . Αντίθετα αυξήθηκαν με ένα ρυθμό 1,1 % το χρόνο, ενώ η φορολογία αυξήθηκε από 36% στο 39,5% του ΑΕΠ. Στη σφαίρα του μύθου κινείται και η υποτιθέμενη διάλυση του κοινωνικού κράτους επί Θάτσερ. Η ίδια έλεγε πως το "Εθνικό Σύστημα Υγείας είναι ασφαλές στα χέρια μας" και είχε δίκιο, αφού οι σχετικές δαπάνες εκτοξεύτηκαν κατα τη δεκαετία του '80. Οι ιερές αγελάδες της κοινωνικής πρόνοιας και της δημόσιας εκπαίδευσης έμειναν ανέγγιχτες στα χρόνια του ...ανάλγητου "θατσερισμού" . Στο τέλος της θητείας της, περισσότεροι άνθρωποι από ποτέ εξαρτώνταν από κρατικά επιδόματα. Επιπλέον, οι εταιρίες που ιδιωτικοποιήθηκαν αντί να διασπαστούν σε μικρά κομμάτια και να λειτουργήσουν έπειτα σε ένα περιβάλλον απορρυθμισμένης αγοράς,πουλήθηκαν ολόκληρες σαν ιδιωτικά μονοπώλια, που απολάμβαναν την κρατική εύνοια, μέσα σε μια αγορά αυστηρά ρυθμισμένη από το κράτος. Και φυσικά νέες κρατικές υπηρεσίες δημιουργήθηκαν για να τις επιβλέπουν. Οι αγρότες συνέχισαν να παίρνουν επιδοτήσεις και να προστατεύονται από τον ξένο ανταγωνισμό .Η διάθεση του χρήματος παρέμεινε υπό τον απόλυτο κρατικό έλεγχο και βέβαια ούτε κουβέντα δεν έγινε για την κατάργηση ή την ιδιωτικοποίηση της Τράπεζας της Αγγλίας. Τέλος, η Θάτσερ απομακρύνθηκε από την παραδοσιακή πολιτική των Συντηρητικών υπέρ της αποκέντρωσης και της τοπικής αυτονομίας, παραχωρώντας όλο και περισσότερες αρμοδιότητες σε μια σειρά από ζητήματα στην κεντρική κυβέρνηση.

Ας μετριάσουν λοιπόν τον ενθουσιασμό τους οι "φιλελεύθεροι" θαυμαστές της Σιδηράς Κυρίας και ας συγκρατήσουν το μίσος τους οι "προοδευτικοί" αντίπαλοί της .Παρά τη συχνά ριζοσπαστική ρητορική της , η Μαργκαρετ Θάτσερ ποτέ δεν υπήρξε μια "φονταμενταλίστρια της αγοράς" και ποτέ δεν απομάκρυνε τη Μ. Βρετανία από το οικονομικό μοντέλο της "μικτής οικονομίας" ή του "κρατικού καπιταλισμού" που κυριαρχεί στο Δυτικό Κόσμο από τον Α' Παγκόσμιο Πόλεμο και μετά . Η Μάργκαρετ Θάτσερ απλά χορήγησε μια δόση ελεύθερης αγοράς στο σύστημα. Μια δόση ικανή να το κάνει να λειτουργήσει πιο αποτελεσματικά για κάποια χρόνια, αλλά όχι τόσο μεγάλη ώστε να απειλήσει τις δομές του.

Πριν αρχίσουμε λοιπόν μια συζήτηση για τα επιτεύγματα και τις αποτυχίες της Σιδηράς Κυρίας, καλό είναι να την κρίνουμε , όχι με βάση τους μύθους της Δεξιάς και της Αριστεράς, αλλά με βάση τού τί πραγματικά υπήρξε : μια , μάλλον πετυχημένη, διαχειρίστρια του συστήματος του κρατικού καπιταλισμού.Ένα σύστημα που όμως, ας μην ξεχνάμε, δείχνει τα όριά του, με την πρόσφατη οικονομική κρίση."
Συνέχεια

Πέμπτη, 11 Νοεμβρίου 2010

2010: Όταν η κυβέρνηση Παπανδρέου απέτυχε


Ο ιστορικός του μέλλοντος, με την σιγουριά που θα του δίνει η γνώση ότι με αυτά που ασχολείται έχουν ήδη συμβεί, θα απορεί με την προσδοκία των Ελλήνων το 2010 ότι η κυβέρνηση Παπανδρέου είχε έστω και λίγες πιθανότητες να τα καταφέρει.

-Πως είναι δυνατόν, θα αναρωτιέται, να μην βλέπουμε ότι το χρέος είχε φτάσει σε τέτοια επίπεδα που ακόμα και η πιο ικανή πολιτική ηγεσία θα είχε ελάχιστες πιθανότητες να το υπερνικήσει;

-Πως μπορούσαν ακόμα και οι πιο σώφρονες, να περιμένουν ότι το κόμμα που έφτιαξε το μεγάλο και σπάταλο κράτος της μεταπολίτευσης, θα είχε την κολοσσιαία θέληση που η προσπάθεια για δραστική μείωση του απαιτούσε;

-Τι ακριβώς τους έδινε την ελπίδα ότι η κυβέρνηση που συνεχώς και διαδοχικά υποεκτιμούσε το βάθος και την έκταση της κρίσης θα μπορούσε να αντεπεξέλθει;

-Πως μπορούσαν να περιμένουν από μια κυβέρνηση, που η ίδια δεν φαινόταν να μην πιστεύει στην ανάγκη της αλλαγής και στην κρισιμότητα της κατάστασης, ότι θα μπορούσε να πείσει την κοινωνία για την αναγκαιότητα μιας νέας αρχής;

-Και όλα αυτά σε ένα ιδιαίτερα αρνητικό περιβάλλον, με φοβισμένους πιστωτές και ολοένα πιο εχθρικούς Ευρωπαίους εταίρους.

Σε όλα αυτά θα πρέπει να προσθέσουμε και έναν ακόμα παράγοντα. Στην μεταπολίτευση, το ένστικτο της αυτοσυντήρησης, η ικανότητα προσαρμογής και αντίληψη της πραγματικότητας ήταν όλα αχρείαστα χαρακτηριστικά. Θα αναρωτηθεί ο ιστορικός του μέλλοντος, πως θα μπορούσαμε να βγούμε από την μεγαλύτερη μας κρίση, χωρίς να έχουμε τα χαρακτηριστικά που απαιτούνται για την έξοδο από την οποιανδήποτε κρίση;

Μακάρι να μην υπάρξει ιστορικός που να θέσει αυτά τα ερωτήματα. Μακάρι να σταθούμε ιδιαίτερα τυχεροί και από εδώ και μπρος να αρχίσουν τα πράγματα να καλυτερεύουν. Το πρόβλημα όμως είναι ότι μέχρι στιγμής η κυβέρνηση Παπανδρέου δεν φαίνεται αποφασισμένη να πετύχει και πιθανόν αποτυχία της δεν θα ήταν μόνο δική της, αλλά όλης της Ελλάδας.
Έχει έρθει ο καιρός οι υπεύθυνοι πολίτες να σκέφτονται την επόμενη μέρα - ώρα για σχέδιο β.
Συνέχεια

Τετάρτη, 10 Νοεμβρίου 2010

Οι σοσιαλιστικές ευαισθησίες της..."Χρυσής Αυγής"


"Πάταξη της κερδοσκοπίας, της τοκογλυφίας και του καθεστώτος των μεσαζόντων.

Εθνικοποίηση των μονοπωλίων

Εφαρμογή ορίου κατοχής κεφαλαίου ή μέσων παραγωγής, από άτομα ή ομάδες συμφερόντων, ώστε να μην μπορούν αυτά να επηρεάζουν την πορεία της Εθνικής Οικονομίας.

Καταγγελία και επαναδιαπραγμάτευση όλων των χαριστικών συμβάσεων με πολυεθνικές εταιρείες.

Οι ξένες επενδύσεις επιτρεπτές μόνο σε ασφαλή για την ανεξαρτησία της Οικονομίας μας επίπεδα, και με υποχρεωτικές κοινωνικές παροχές.

Το κράτος πρέπει να ελέγχει την ατομική ιδιοκτησία ώστε αυτή να μην γίνεται επικίνδυνη για την επιβίωση του Λαού ή να μπορεί να τον χειραγωγήσει.

Η οικονομία να σχεδιάζεται ώστε να εξυπηρετεί την Εθνική πολιτική και να εξασφαλίζει το μέγιστο ποσοστό αυτάρκειας με απεξάρτηση από τις διεθνείς αγορές και έλεγχο κάθε πολυεθνικής."


Και όμως ... Οι γραμμές που μόλις διαβάσατε δεν είναι κάποιο απόσπασμα από το πρόγραμμα του ΚΚΕ, ούτε οι προτάσεις του Αλέξη Τσίπρα για την έξοδο από την κρίση. Οι γραμμές αυτές , που σίγουρα θα προκαλούσαν ρίγη ενθουσιασμού στην "κοινωνικά ευαίσθητη" ψυχή του Αλέκου Αλαβάνου, είναι οι θέσεις της "Χρυσής Αυγής" για την οικονομία, όπως καταγράφονται στην ιστοσελίδα της.

Και αν σήμερα μας προκαλούν έκπληξη, είναι επειδή ξεχνάμε πως ο Ναζισμός (Nationalsozialismus) δεν ήταν μόνο μιλιταρισμός και εθνικισμός, αλλά και η αποθέωση του κρατισμού στην οικονομία. Στην πραγματικότητα, σοσιαλισμός και ναζισμός αποτελούν παραλλαγές του ίδιου κολλεκτιβίστικου μοντέλου, που βάζει το κράτος πάνω από το άτομο. Ας συγκρατήσουν λοιπόν την οργή τους οι φίλοι της κρατικίστικης Αριστεράς για την πρόσφατη εκλογική επιτυχία της "Χρυσής Αυγής" .Ίσως έχουν περισσότερα κοινά μαζί της από όσα νομίζουν...
Συνέχεια

Τρίτη, 9 Νοεμβρίου 2010

Ο ιδιότυπος ακτιβισμός του κ. Καμίνη

Οι τοποθετήσεις του Καμίνη ως Συνηγόρου του Πολίτη πολλές φορές χαρακτηρίζονταν από μία ιδιότυπη αίσθηση νομικού ακτιβισμού, καταδεικνύοντας μία στρατευμένη ιδεολογική τοποθέτηση. Θέσεις αυτού του τύπου, χαρακτηριστικές μίας ακραίας ιδεολογικής προσέγγισης, ερχόντουσαν σε αντθεση με τα καθήκοντα του. Οι παρεμβάσεις αυτές ήταν συχνές.

Το 2008 επί κυβέρνησης Νέας Δημοκρατίας ο Καμίνης γνωμοδότησε κατά της απομάκρυνσης του παράνομου οικισμού των λαθρομεταναστών στην Πάτρα, ο οποίος είχε προκαλέσει σοβαρά προβλήματα στους πολίτες.



Η χωρική διάσταση της κρατικής υπόστασης και η εδαφική αναφορά της έννοιας της εθνικής κυριαρχίας δεν αναιρέθηκαν κατ’ ανάγκη από την ανάδυση υπερεθνικών οργανισμών, ιδίως όσον αφορά σε θέματα απόδοσης υπηκοότητας και ελέγχου των μεταναστευτικών ροών προς την επικράτεια ενός κράτους. Η Σύμβαση της Χάγης (1930) κατοχυρώνει το αποκλειστικό δικαίωμα του κράτους ως προς την απονομή και την αφαίρεση της υπηκοότητας.

Η Σύμβαση για το Καθεστώς των Προσφύγων (Convention Relating to the Status of Refugees) του 1951, η οποία διακηρύσσει ότι το δικαίωμα ενός προσώπου να εγκαταλείπει την χώρα του συνιστά καθολικό δικαίωμα, δεν θεμελιώνει αντίστοιχο δικαίωμα εισόδου σε μία άλλη χώρα, καθώς άλλωστε μία τέτοια διάταξη θα συνιστούσε κατάλυση της έννοιας της κρατικής κυριαρχίας.[1]

Η συνάρθρωση της έννοιας της κυριαρχίας και της έννοιας της εδαφικότητας είναι εγγενής και αυτονόητη στο κράτος. Στο Σχέδιο Συνθήκης για τη θέσπιση Συντάγματος της Ευρώπης καθίσταται σαφές ότι το έθνος-κράτος δεν αναιρείται ως ιδεολογική και νομική έννοια, αλλά συνυπάρχει λειτουργικά με την διαμορφούμενη ευρωπαϊκή συνομοσπονδία.[2]

Η έννοια της ιθαγένειας παραμένει αναλλοίωτη στην ουσία της και η απόδοσή της εξακολουθεί να υπάγεται στην κυριαρχική αρμοδιότητα του έθνους-κράτους. Η θέσπιση της ευρωπαϊκής ιθαγένειας δεν περιορίζει την ταύτιση της εθνικής κυριαρχίας με την ιθαγένεια, καθώς διευκρινίζεται ότι «η ιθαγένεια της Ένωσης προστίθεται στην εθνική ιθαγένεια και δεν την αντικαθιστά».[3]

Σε κάθε περίπτωση η ίδια η έννοια ενός παγκοσμιοποιημένου, διεθνούς δικαίου είναι πλασματική, καθώς σε διεθνές επίπεδο το δίκαιο προκύπτει ως συνέπεια του ρυθμιστικού και διακανονιστικού ανταγωνισμού ανάμεσα στις επιμέρους εθνικές προσεγγίσεις των εθνών-κρατών.[4] Ακόμη και η Οικουμενική Διακήρυξη των Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων (1948) δεν αποτελεί κατ’ ουσίαν διεθνή συμφωνία. Το διεθνές εθιμικό δίκαιο δεν ενέχει κανονιστική ισχύ ούτε στο εσωτερικό του έθνους-κράτους ούτε σε διακρατικό επίπεδο.[5]

Η έννοια των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως μίας υπερκρατικής και υπερεθνικής αρχής δεν είναι δυνατόν να προσληφθεί επί τη βάσει μίας αντίληψης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ως καθολικοποιημένων δικαιωμάτων της υπηκοότητας, τα οποία θα εκτείνονται σε υπερεθνικό επίπεδο ή θα αναιρούν την έννοια της κυριαρχίας του κράτους ως προς την απόδοση της ιθαγένειας και τον καθορισμό της εισόδου στην εδαφική επικράτεια.[6]

Στο σημείο αυτό θα πρέπει να τονιστεί ότι ένας συχνά μη αναφερόμενος κίνδυνος για την αρχή της κρατικής κυριαρχίας και της δικαιοδοσίας των κυβερνήσεων επί των αλλοδαπών μεταναστών είναι ο δικαστικός και ευρύτερα νομικός ακτιβισμός.[7] Ένα τμήμα της δικαιοσύνης, συνεπικουρούμενο από νομικούς και ομάδες ακτιβιστών των ανθρωπίνων δικαιωμάτων ή από ομάδες εθνοτικής αναφοράς ήδη εγκατεστημένων σε ορισμένες χώρες μεταναστών, με πρόσχημα την εφαρμογή των κανόνων διεθνούς δικαίου και συχνά υπό την επιρροή ξενοφιλικών ιδεολογημάτων, συντελεί στον περιορισμό της δυνατότητας ελέγχου του έθνους-κράτους επί του μεταναστευτικού αποθέματος.[8] Οι κίνδυνοι του δικαστικού ακτιβισμού περιλαμβάνουν:

α. τον περιορισμό της εθνικής κυριαρχίας

β. την υπονόμευση του μεσοπρόθεσμου και μακροπρόθεσμου προγραμματισμού μίας συγκροτημένης μεταναστευτικής πολιτικής

γ. την παράβλεψη των εξω-εθνικών δεσμεύσεων των ομάδων πίεσης, οι οποίες διάκεινται ευνοϊκά προς τη μετανάστευση, με προφανείς συνέπειες για τα μεγέθη της εθνικής και της κοινωνιακής ασφάλειας.[9]


[1] Βλ. UNHCR (ed.), Refugee Protection: A Guide to International Refugee Law, New York 2001, 8. Το ίδιο ισχύει και για το άσυλο, η απόδοση του οποίου επαφίεται στην κυριαρχική δικαιοδοσία του κράτους.

[2] Βλ. την προσεκτική αποτίμηση στον R. Cooper, Η διάσπαση των εθνών: Τάξη και χάος στον 21ο αιώνα, μτφρ. Κ. Αμπαζής, Αθήνα: Κέδρος, 2005.

[3] Βλ. Π.Κ. Ιωακειμίδης & Γ. Κασιμάτης (επιμ.), Το Ευρωπαϊκό Σύνταγμα, Αθήνα: Σάκκουλας, 2003, 30.

[4] Βλ. D. Charny, ‘Competition among Jurisdictions in Formulating Corporate Law Rules: An American Perspective on the “Race to the Bottom” in the Europe Communities’, Harvard International Law Journal 32:2 (1991), 423-56∙ J. Trachtman, ‘International Regulatory Competition, Externalization, and Jurisdiction’, Harvard International Law Journal 34:1 (1993), 47-104.

[5] Για μία διαφορετική προσέγγιση βλ. W.M. Reisman, ‘Sovereignity and Human Rights in Contemporary International Law’, American Journal of International Law 84:4 (10/1990), 866-76.

[6] Αυτή είναι η προσέγγιση λ.χ. του Rainer Bauböck, Transnational Citizenship: Membership and Rights in International Migration, Aldershot: Edward Elgar, 1994. Βλ. του ιδίου, ‘Towards a Political Theory of Migrant Transnationalism’, International Migration Review 37:3 (9/2003), 700-723. Βλ. την αντίθετη θέση του Παναγιώτη Κονδύλη στο οξύ δοκίμιό του ‘«Ανθρώπινα δικαιώματα»: εννοιολογική σύγχυση και πολιτική εκμετάλλευση’, στο Π. Κονδύλης, Από τον 20ό στον 21ο αιώνα: Τομές στην πλανητική πολιτική περί το 2000, Αθήνα: Θεμέλιο, 2000² [1998], 61-7.

[7] Βλ. την καταδίκη του δικαστικού ακτιβισμού στο M. Ignatieff, Τα ανθρώπινα δικαιώματα ως πολιτική και ως ειδωλολατρεία, μτφρ. Ε. Αστερίου, Αθήνα: Καστανιώτης, 2004.

[8] Για παραδείγματα ενός τέτοιου δικαστικού ακτιβισμού στις Ηνωμένες Πολιτείες βλ. S. Sassen, Χωρίς έλεγχο;Η εθνική κυριαρχία, η μετανάστευση και η ιδιότητα του πολίτη την εποχή της παγκοσμιοποίησης, μτφρ. Π. Παπανδρέου, Αθήνα: Μεταίχμιο, 2003, 136-8, 179-80, σημ. 7.

[9] Οι φιλομεταναστευτικές οργανώσεις των χωρών υποδοχής των μεταναστευτικών ροών ενίοτε λαμβάνουν οικονομική και πολιτική υποστήριξη από τις αρχές των χωρών προέλευσης των μεταναστευτικών ροών, με σαφείς αρνητικές επιπτώσεις στις διακρατικές σχέσεις των δύο κρατών. Για τις εξω-εθνικές αυτές δεσμεύσεις των φιλομεταναστευτικών οργανώσεων βλ. S. Sassen, Χωρίς έλεγχο;, ό.π., 180, σημ. 8.
Συνέχεια

Είναι πράγματι ο Γιώργος Παπανδρέου αντίθετος με την "πολιτικά ορθή" λογοκρισία;


Για να είμαι ειλικρινής πάντα πίστευα πως η σκέψη (;) του Γιώργου Παπανδρέου δύσκολα μπορεί να ξεφύγει από τα στεγανά και τα κλισέ της "πολιτικά ορθής" Αριστεράς, με τα οποία άλλωστε έχει γαλουχηθεί. Γι' αυτό και με εξέπληξε ευχάριστα, η πρόσφατη δήλωσή του πως είναι αντίθετος με την ποινικοποίηση της λεγόμενης "ρητορικής μίσους".

Η απαγόρευση της "ρητορικής μίσους" δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια λογοκρισία νέου τύπου , με προοδευτικό μανδύα αυτή τη φορά, που με πρόσχημα την προστασία των μειονοτήτων, απειλεί μια από τις σπουδαιότερες κατακτήσεις του Δυτικού πολιτισμού, την ελευθερία του λόγου. [Για περισσότερα διαβάστε εδώ]. Παρότι όμως με χαροποίησε η δήλωση του πρωθυπουργού , αμέσως μου γεννήθηκαν κάποια ερωτήματα.

Αν πράγματι ο Γιώργος Παπανδρέου διαφωνεί με την ποινικοποίηση τότε γιατί παραμένει σε ισχύ ο αντιρατσιστικός νόμος 927/1979 που προβλέπει , μεταξύ άλλων, « Όστις δημοσίως είτε προφορικώς είτε δια του τύπου ή δια γραπτών κειμένων ή εικονογραφήσεων ή παντός ετέρου μέσου, εκφράζει ιδέας προσβλητικάς κατά προσώπου ή ομάδος προσώπων λόγω της φυλετικής ή εθνικής καταγωγής των, τιμωρείται με φυλάκιση μέχρις ενός έτους ή χρηματικήν ποινήν ή και δια αμφοτέρων των ποινών τούτων»; Πώς συμβιβάζεται άραγε αυτή η άποψη του πρωθυπουργού με το γεγονός πως το Υπουργείο Δικαιοσύνης ετοιμάζεται να ενσωματώσει την Απόφαση-Πλαίσιο 2008/913/ΔΕΥ του Συμβουλίου της Ευρωπαϊκής Ένωσης , που θα κάνει ακόμη πιο αυστηρό τον ισχύοντα αντιρατσιστικό νόμο ;

Πολύ φοβάμαι λοιπόν, πως η πρόσφατη δήλωση του Γ. Παπανδρέου είναι ένα ακόμη λεκτικό πυροτέχνημα κενού περιεχόμενου, από αυτά που μας έχει συνηθίσει, σαν την πρόσφατη ψευτοαπειλή περί εκλογών ή εκείνο το περιβόητο "Λεφτά Υπάρχουν". Εξάλλου, από τη στιγμή που η Ε.Ε. είναι πρωτοπόρος στην "πολιτικά ορθή" λογοκρισία και προσπαθεί με οδηγίες και κανονισμούς να την επιβάλλει στα κράτη-μέλη, όσο παραμένουμε στους κόλπους της, τα περιθώρια αντίδρασης μας είναι μάλλον περιορισμένα.
Συνέχεια

Δευτέρα, 8 Νοεμβρίου 2010

Οι εκλογές του Δεν Ξέρω/Δεν Απαντώ

Το βασικό συμπέρασμα το χθεσινών εκλογών είναι ότι οι Έλληνες πολίτες αποφάσισαν να μην δώσουν μια ξεκάθαρη απάντηση υπέρ ή εναντίον του μνημονίου. Ήταν μια καθόλα κατανοητή συμπεριφορά αν λάβουμε υπόψιν τα ουσιαστικά απώντα επιχειρήματα υπέρ και κατά του μνημονίου αλλά και την φύση των εκλογών.

Πρώτα από θα πρέπει να αναγνωρίσουμε ότι ένα μέρος των ψηφοφόρων πήγε στις κάλπες για να επιλέξει τον καλύτερο δήμαρχο ή περιφερειάρχη. Έστω και αν δεν ήταν μεγάλο αυτό το ποσοστό μπερδεύει την ανάγνωση των αποτελεσμάτων.

Δεύτερον, οι Έλληνες πολίτες δεν είχαν μια ξεκάθαρη εικόνα για το τι μια ψήφος υπέρ το μνημονίου θα σημαίνει. Είναι απλά μα εκδήλωση αποδοχής των μέτρων που ελήφθησαν ή των μέτρων που θα έρθουν; Κανείς δεν είχε την απάντηση σε αυτό το ερώτημα.
Υπήρχε από μεριάς πρωθυπουργού ένα νέο σχέδιο για έξοδο από την κρίση; Ούτε και αυτό.

Τρίτον, αν ο ψηφοφόρος δεν είχε λόγο να ψηφίσει υπέρ, ταυτόχρονα δεν είχε λόγο να ψηφίσει κατά του μνημονίου. Ποιος μπορεί να πάρει στα σοβαρά στο σχέδιο του Σαμαρά για εκμηδένιση του ελλείμματος σε 18 μήνες; Και φυσικά ποιος μπορεί να εμπιστευτεί ΚΚΕ ή ΣΥΡΙΖΑ ως εναλλακτικές λύσεις.

Στο δίλημμα μπρος γκρεμός και πίσω ρέμα οι ψηφοφόροι προτίμησαν ακινησία.
Πάντως ο πρωθυπουργός έχασε άλλη μια ευκαιρία και από ότι φαίνεται το σχέδιο του είναι απλά να κρατήσει τις εσωτερικές και εξωτερικές πολιτικές ισορροπίες μέχρι κατά κάποιο μαγικό τρόπο τα πράγματα να καλυτερεύσουν.
Συνέχεια