Κυριακή, 13 Μαρτίου 2011

Παράνομοι αφορισμοί


Του Γιώργου Σαρηγιαννίδη

Αυτός που αρνείται τη θεωρία της εξέλιξης και πιστεύει ότι η γη δημιουργήθηκε σε 6 ημέρες είναι αθεράπευτα αφελής. Αυτός που είναι διατεθειμένος να λιθοβολήσει τον αδελφό του επειδή τον παρακίνησε να λατρέψει άλλους θεούς είναι αδίστακτος δολοφόνος. Αυτός που υποστηρίζει ότι όσοι δεν ακολουθούν τον ηθικό του κώδικα αξίζουν την αιώνια τιμωρία της κόλασης είναι επικίνδυνα αφελής. Αυτός που κηρύττει ότι η χρήση προφυλακτικών είναι αμαρτία και οδηγεί, με την απειλή της Θείας τιμωρίας, εκατομμύρια πιστών στην κόλαση του AIDS είναι απάνθρωπος εγκληματίας. Αυτός που υποβάλλει την κόρη του στο ισόβιο βασανιστήριο της κλειτοριδεκτομής είναι βάρβαρος – το χειρότερο είδος βαρβάρου. (Κι όσοι ανέχονται με τη σιωπή τους αυτό το έγκλημα, είναι κι αυτοί συνένοχοι αυτής της κτηνωδίας.)Είναι άδικοι οι παραπάνω αφορισμοί; Απόλυτοι ίσως; Υπερβολικοί; Δεν έχει σημασία. Αυτό που έχει σημασία είναι ότι σύντομα θα μου απαγορεύεται να τους διατυπώνω δημόσια. Γι αυτό άλλωστε είπα να εκμεταλλευτώ την ευκαιρία και να τους δημοσιεύσω σήμερα, όσο ακόμη προλαβαίνω.

Το τελευταίο νομοσχέδιο του υπουργείου Δικαιοσύνης απειλεί με ποινή φυλάκισης όποιον «από πρόθεση, δημόσια προφορικά ή διά του τύπου ή μέσω του διαδικτύου ή με οποιοδήποτε άλλο μέσο ή τρόπο, προκαλεί ή διεγείρει σε βιαιοπραγίες ή εχθροπάθεια κατά ομάδας ή προσώπου, που προσδιορίζονται με βάση τη φυλή, το χρώμα, τη θρησκεία, την εθνική ή εθνοτική καταγωγή, το γενετήσιο προσανατολισμό, ή κατά πραγμάτων που χρησιμοποιούνται αποκλειστικά από τις παραπάνω ομάδες ή πρόσωπα, κατά τρόπο που μπορεί να εκθέσει σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη». Ως «εχθροπάθεια» δε, ορίζεται «η καλλιέργεια όσο και η εξωτερίκευση αισθημάτων μίσους και αντιπαλότητας».
Σκοπός του συγκεκριμένου νόμου, σύμφωνα πάντα με το νομοθέτη, είναι «η καταπολέμηση ιδιαίτερα σοβαρών μορφών και εκδηλώσεων ρατσισμού και ξενοφοβίας». Το αποτέλεσμα ωστόσο του νόμου δεν είναι φυσικά η καταπολέμηση του ρατσισμού, αλλά η επιβολή της σιωπής. Κι η σιωπή δεν βοηθά ποτέ ούτε τη δημοκρατία, ούτε την αλήθεια. Είναι ο ζωτικός χώρος ανάπτυξης του φόβου και των κάθε είδους ολοκληρωτισμών. Το νομοσχέδιο πετυχαίνει ακριβώς αυτό που προσπαθεί να αποφύγει.

Δεν υπάρχει πολιτικός λόγος που να μη δημιουργεί αισθήματα αντιπαλότητας, πολύ συχνά και μίσους. Δεν υπάρχει κριτική σε θρησκευτικά πιστεύω και πρακτικές χωρίς να υπάρξει «καλλιέργεια» αντιπαλότητας. Αυτό όμως δεν είναι κάτι που θα έπρεπε να το αποφεύγουμε. Είναι το φυσικό περιβάλλον της ελεύθερης έκφρασης και της ανοιχτής κοινωνίας. Ο πολιτισμός μας δεν εξελίσσεται μέσα από ομοφωνίες, αλλά μέσω αυτής ακριβώς της αντιπαλότητας που δημιουργείται από συγκρουόμενες ιδέες, πολιτικές και αξίες. Κι αν επιτρέψουμε στις κάθε είδους πλειοψηφίες, ή και οργανωμένες μειοψηφίες, να επιβάλουν τη σιωπή σε καθετί θεωρήσουν ότι τους προσβάλλει, δεν απομένει πια τίποτε να συζητήσουμε.

Έχει σκεφτεί ο νομοθέτης πόσα βιβλία, άρθρα, έργα τέχνης οδηγούνται στην παρανομία αν η συγκεκριμένη πρόταση γίνει νόμος του κράτους; Οι Σατανικοί Στίχοι του Salman Rushdie, τα Κάντος της Πίζας του Ezra Pound, τα σκίτσα του Μωάμεθ στη Δανέζικη Jyllands-Posten, καθώς κι ένα μεγάλο κομμάτι της σύγχρονης πολιτικής λογοτεχνίας, μπορούν κάλλιστα να χαρακτηριστούν ως έργα που προκαλέσανε «εχθροπάθεια» και σίγουρα εκθέσανε «σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη» της χώρας που πρωτοεμφανίστηκαν. Ποιός όμως μπορεί να ισχυριστεί ότι η απαγόρευσή τους και η φυλάκιση των δημιουργών τους θα βοηθούσε στην καταπολέμηση του ρατσισμού και της ξενοφοβίας; Ακόμη όμως κι αν θα βοηθούσε, είμαστε έτοιμοι να αρνηθούμε τον πολιτισμό μας για χάρη της πολιτικής ορθότητας και της αποφυγής της όποιας αντιπαλότητας; Είμαστε έτοιμοι να παραδώσουμε το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης στην κρίση του εκάστοτε προστάτη της «δημόσιας τάξης»;

Αν δεν αναγνωρίζουμε το δικαίωμα του λόγου σε όσους μας προσβάλουν, μας μισούν, μας αντιπαλεύονται, δεν αναγνωρίζουμε το δικαίωμα του λόγου σε κανέναν. Η προστασία της ελευθερίας της έκφρασης δεν αφορά φυσικά το λόγο που έχει τη σύμφωνη γνώμη της εκάστοτε πλειοψηφίας – αυτός δεν χρειάζεται προστασία. Ο λόγος που χρειάζεται την προστασία του νομοθέτη είναι αυτός που προσβάλει, που δημιουργεί αισθήματα αντιπαλότητας, που προκαλεί κάποιες φορές απέχθεια και μίσος. Κι αυτός είναι ακριβώς ο λόγος που ποινικοποιεί ο νομοθέτης του υπουργείου Δικαιοσύνης.

Θα πρέπει όμως να κατανοήσουμε ότι αν ψηφιστεί ο συγκεκριμένος νόμος, δεν θα χρειάζεται να απαγορεύουμε τη λογοκρισία. Δεν θα υπάρχει πια τίποτε να λογοκρίνουμε παρά μόνο η σιωπή, τα κυβερνητικά ανακοινωθέντα και η ηχώ των χειροκροτητών.

15 σχόλια:

e-Lawyer είπε...

Yπάρχει όμως πολιτικός λόγος που αν και δημιουργεί αισθήματα αντιπαλότητας δεν "μπορεί να εκθέσει σε κίνδυνο τη δημόσια τάξη". Το νομοσχέδιο αφήνει ένα τεράστιο πεδίο ρατσιστικού λόγου ατιμώρητο. Για την έννοια της "δημόσιας τάξης" υπάρχει ένα ογκώδες corpus νομολογίας, το οποιο δυστυχώς φαίνεται ότι δεν το έχετε υπόψη. Κρίμα να μιλάς για κάτι που δεν γνωρίζεις και που κυρίως δεν έχεις ιδέα σε τι υποβιβάζεται στην δικαστηριακή πράξη.
Μου κάνει ιδιαίτερη εντύπωση ο απολύτως ανεύθυνος κι ατεκμηρίωτος λόγος, όταν αφορά ειδικούς τομείς του επιστητού, όπως η νομική επιστήμη. Δεν το περίμενα.

Ανώνυμος είπε...

Υπάρχει corpus, υπάρχει και πολύ υλικό για φάμπρικες αγωγών και δικών. Τι καλά να'σαι δικηγόρος και να σου'ρχονται τέτοιοι νόμοι να αυξάνεται η δουλειά σου. Πάντα για καλό σκοπό βεβαίως-βεβαίως και για λόγους αρχής προφανώς.

Panayote είπε...

Σοβαρή τοποθέτηση γίνεται μόνο ως αντίλογος στα νομικά κείμενα που δεσμεύουν τη χώρα μας και την αξιολογηση της εφαρμογης τους απο τα αντιστοιχα οργανα. Εδώ είναι
http://www.facebook.com/panayote?sk=notes.

Και φυσικα σοβαρη τοποθετηση δεν γινεται οταν αποκρυπτεται πως προκειται για ενσωμάτωση ευρωπαϊκής οδηγίας που είναι υποχρεωτική και οδηγέι σε παραπομπή της Ελλάδας στο ΔΕΚ αν δεν γίνει.

Και ενα σημερινό συνοπτικό του Πρετεντέρη
http://www.tovima.gr/opinions/article/?aid=389507&h1=true

Και φυσικά κανενα απο τα κειμενα που αναφερειες δεν εμπιπτει στο νομοσχεδιο ουτε στον υπάρχοντα νόμο. Πρόκειται για επιχεριηματολογία πουα δικεί ένα νομικό.

Ανώνυμος είπε...

Και όπως λέει κι ο Χάγιεκ :"Η πίεση εναντίον μιας μη δημοφιλούς άποψης, είναι πιο επιζήμια από την εναντίωση σε μια δημοφιλή ".

Panayote είπε...

και όπως αποφάνθηκε στην υπόθεση Robert Faurisson v. France h Human Rights Committee του ΟΗΕ (CCPR/C/58/D/550/1993 (1996)), η προτροπή σε αντισημιτική συμπεριφορά, καθώς ο ρατσισμός δεν είναι άποψη αλλά επιθετική συμπεριφορά, η οποία, όποτε αφέθηκε να εκφραστεί δημόσια, οδήγησε σε άμεση και σοβαρή απειλή της δημόσιας τάξης (racism did not constitute an opinion but an aggression, and that every time racism was allowed to express itself publicly, the public order was immediately and severely threatened.)

ekapitalistis είπε...

Το νομοσχέδιο είναι εναρμονισμένο σε θεμελιώδεις σημεία του ελληνικού,ευρωπαϊκού και διεθνές δικαίου που η Ελλάδα έχει βάλει την υπογραφή και την σφραγίδα της.
Όπως είπε ο e-Lawyer θα μείνουν πάλι παράθυρα ανοιχτά ,αλλά το κράτος με το νομοσχέδιο στέλνει ένα σήμα και αυτό είναι το θετικό.
Η ευθύνη μας απένατι σε συμπολίτες μας, με άλλο θρήσκευμα,άλλα πιστέυω και άλλα πολιτιστικά υπόβαθρα είναι να τους ενσωματώσουμε στην κοινωνία μας κάτω απο την ομπρέλα της Δημοκρατίας. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η Αμερική.
Μίσος,αντιπαλότητα,προσβολή και εχθροπάθεια απένατι σε συμπολίτες μας δεν ταιριάζουν στην δημοκρατική μας κληρονομιά σαν λαός.
Έχουμε μακρύ δρόμο μπροστά μας και ελπίζω και πιστεύω ότι θα κάνουμε το σωστό.

Nikos Georgiopoulos είπε...

Η Αμερικη εχει την πρωτη τροπολογια ομως.

ekapitalistis είπε...

@ Nikos Georgiopoulos

Σωστά, η Αμερική έχει το 1st Amendment αλλά το Hate Crimes Prevention Act που υπογράφηκε απο την κυβέρνηση Ομπάμα το 2009 είναι το ανάλογο του δικού μας νομοσχεδίου.

Η ελευθερία της προσωπικής άποψης προστατεύεται. Τα μπλόκς,forums κοκ όμως για παράδειγμα είναι μέντιουμ μέσω των οποίων διευρύνονται απόψεις (hate speech) που μπορούν να διεγείρουν ή να προκαλέσουν βιαιοπραγιές και εχθροπάθεια.

Nikos Georgiopoulos είπε...

Ο νομος ειναι για εγκληματα οχι για ρητορικη μισους. Η πρωτη τροπολογια απαγορευει στον νομο να κανει μνεια στην ρητορικη.

Panayote είπε...

Είναι απολαυστικοί όσοι/ες επικαλούνται την αμερικανική νομοθεσία και νομολογία για την ελευθερία της έκφρασης.

Κατ΄αρχή, η αρμόδια Επιτροπή το ΟΗΕ έχει επικρίνει την αμερικανική νομοθεσία και νομολογία στα θέματα της ρητορικής του μίσους ως ασυμβίβαστη με τη Διεθνή Σύμβαση (http://daccess-ods.un.org/TMP/3209477.06699371.html)

Επισης, επειδή από μιαν αντίληψη δικαίου δεν παίρνουμε επιλεκτικά ό,τι θέλουμε, θυμίζω πως η αμερικανική νομοθεσία και νομολογία είναι υπερ της θανατικής ποινής, την οποία πια απαγορεύει πλήρως όλο το ευρωπαϊκό δίκαιο. Επισης η η αμερικανική νομοθεσία και νομολογία είναι συμβατή με το Γκουαντάναμο και τη rendition που όλη η Ευρώπη έχει επικρίνει.

Επίσης οι ΗΠΑ μαζί με τη Σομαλία είναι οι μόνες χώρες στον κόσμο που δεν έχουν κυρωσει τη Διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού.

Δεν εχουν επίση κυρώσει ούτε τη Διεθνή Σύμβαση για την Εξάλειψη των Διακρίσεων κατα των Γυναικών, ούτε τ...ο Διεθνές Σύμφωνο για τα Οικονομικά, Κοινωνικά και Πολιτιστικά Δικαιώματα.

Και φυσικά ούτε τη Συνθήκη για το Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο.

Αυτό το έξοχο παράδειγμα επικαλούνται κάποιοι "φιλελεύθεροι" και κάποιοι "αριστεροί"

Nikos Georgiopoulos είπε...

Αν κρινουμε απο την αμεροληψια του ΔΠΔ καλα κανουν και δεν το κυρωνουν. Και μαλλον εχετε μπερδεψει τι σημαινει φιλελευθερισμος. Αυτο που σιγουρα δεν ειναι, ειναι η τυφλη υπακοη σε γραφειοκρατιες τυπου ΟΗΕ.

Ανώνυμος είπε...

Η ευθύνη σας απέναντι σε συμπολίτες σας άλλου επαγγέλματος, άλλης τάξεως, άλλης πολιτικής τοποθέτησης ποια είναι;
Όλοι εσείς οι δήθεν εύθικτοι για την υποθετική έξαρση ρατσιστικής βίας κάνετε τάχα πως δεν βλέπετε τον ελέφαντα στο δωμάτιο. Ότι η Ελλάδα είναι φυτώριο ακροαριστερής βίας και τρομοκρατίας και ότι αυτή εκδηλώνεται συστηματικά υπό την ανοχή αν όχι και υποστήριξη μεγάλης μερίδας των ΜΜΕ και της κοινής γνώμης.

Λοιπόν, να κλείσει το Indymedia, που λειτουργεί μεσα από κρατικό πανεπιστήμιο με έξοδα αυτών των ίδιων που στοχοποιεί και είναι συστηματικός προπαγανδιστής και υμνητής πράξεων εγκληματικής βίας; Να απαγορευτεί η δημοσίευση τρομοκρατικών προκηρύξεων, κομματικών κειμένων και πολιτικών μηνυμάτων που αναπαράγουν το μίσος και καλλιεργούν εχθροπάθεια κατά συγκεκριμένων κατηγοριών πολιτών με αποτέλεσμα κάθε φορά σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια τάξη και ασφάλεια;
Μάλλον θα πρέπει να περιμένουμε έναν άλλο νόμο ή κάποια άλλη κοινοτική οδηγία για τα β' κατηγορίας θύματα αυτής της ρητορικής μίσους.

Γ.Σαρηγιαννίδης είπε...

Ας απαντήσω λοιπόν κι εγώ:

@e-Lawyer: Προφανώς το κείμενό μου δεν αφορά τη νομική επιστήμη, αλλά την πολιτική πρακτική. Το ζήτημα της ελευθερίας της έκφρασης είναι πρωτίστως φιλοσοφικό, δευτερευόντως πολιτικό και μόνο όταν τίθεται υπό περιορισμούς αναγκαζόμαστε να συζητάμε και νομικά. Το νομικό ωστόσο κομμάτι δεν έχει τόσο ενδιαφέρον από πολιτική άποψη.

@Panayote: Οι διεθνής συμβάσεις δεν αποτελούν ιερά κείμενα. Έχουμε δικαίωμα να τις κρίνουμε, όπως και να κρίνουμε τις κυβερνήσεις μας που τις επικύρωσαν. Η ελευθερία της έκφρασης είναι σημαντικότερη από το οποιοδήποτε νομικό πλαίσιο μέσα στην οποία καλούμαστε να την παραγκωνίσουμε – είτε αυτό είναι εθνικό, είτε διεθνές. Όσο αφορά τη συζήτηση για το 1st amendment στις ΗΠΑ: μπορεί κανείς να συμφωνεί με αυτό το άρθρο του Συντάγματος, ή και με ολόκληρο το Σύνταγμα, χωρίς ωστόσο να συμφωνεί με την πρακτική κάποιων πολιτειών ή κυβερνήσεων. Δεν βρίσκω που υπάρχει η λογική σύγκρουση ή γιατί θα έπρεπε να δεχτώ το σύνολο ως πακέτο.

@ekapitalistis: «Μίσος,αντιπαλότητα,προσβολή και εχθροπάθεια απένατι σε συμπολίτες μας δεν ταιριάζουν στην δημοκρατική μας κληρονομιά σαν λαός.» Τα ατομικά δικαιώματα έρχονται να υπερασπίσουν ακριβώς το δικαίωμα του κάθε ατόμου να διαφοροποιείται, αντιδρά, προσβάλει, την οποιαδήποτε αντίληψη της πλειοψηφίας περί κοινής κληρονομιάς ή κοινού μέλλοντος.

Δημήτρης είπε...

Πολύ ωραίο και καίριο άρθρο, όπως και η αμέσως παραπάνω απάντηση του Γ. Σαρηγιαννίδη στα σχόλια που διατυπώθηκαν. Οι διεθνείς συμβάσεις δεν αποτελούν ιερά κείμενα. Καιρός να γίνει αυτό κατανοητό.

Ματθαίος Κόφφας είπε...

@ Panayote: κάνετε λάθος σχετικά με την θανατική ποινή στις ΗΠΑ. Η εφαρμογή της επαφείεται στις Πολιτείες, και υπάρχουν 16 Πολιτείες στις οποίες δεν εφαρμόζεται.

Αν και είμαι αντίθετος με τη θανατική ποινή, δεν αντιλαμβάνομαι γιατί θα πρέπει οι Αμερικανικές Πολιτείες να ακολουθήσουν το ευρωπαικό παράδειγμα στο θέμα του capital punishment. Ειλικρινά δεν νομίζω πως η Ευρώπη μπορεί να αποτελέσει παράδειγμα προς μίμηση για τις ΗΠΑ σε πολλά ζητήματα, μεταξύ των οποίων και θέματα Δικαιοσύνης.

Δημοσίευση σχολίου