Σάββατο, 12 Φεβρουαρίου 2011

Στις επαναστάσεις ας κρατάμε μικρό καλάθι



Συνήθως, οι επαναστάσεις όταν τελειώσουν με τα πρόσωπα και τους θεσμούς του προηγούμενου καθεστώτος αποκτούν ένα νέο στόχο: τις προσδοκίες που δημιουργήθηκαν κατά την γέννηση του ξεσηκωμού.

To καθεστώς Μουμπάρακ ήταν διεφθαρμένο και αυταρχικό. Επίσης διεφθαρμένα και αυταρχικά καθεστώτα ήταν το τσαρικό στην Ρωσία και αυτό του Σάχη στο Ιράν. Το ότι επακολούθησε όμως έκανε και τα δυο αυτά καθεστώτα να μοιάζουν με βόλτα στο πάρκο.

Φυσικά το θέμα εδώ δεν είναι η άμεση ή έμμεση υποστήριξη στο καθεστώς Μουμπάρακ. Απλά μια παρότρυνση για μετριασμένες ελπίδες για όλα όσα συμβαίνουν και όλα όσα θα συμβούν στην Αίγυπτο.

Όλοι γνωρίζουμε την αθλιότητα του ελληνικού πολιτικού συστήματος αλλά ποιος από εμάς θα στοιχημάτιζε ότι μια εξέγερση θα έφερνε κάτι καλύτερο;

Στην σημερινή διεθνοποιημένη πραγματικότητα οι Αιγύπτιοι διαδηλωτές γνωρίζουν το κυρίως κοινό τους, αυτό της δύσης, και είναι φυσικό να μεταφράζουν τις επιθυμίες και την αγανάκτηση τους σε μια γλώσσα και λέξεις που εμείς καταλαβαίνουμε, ελευθερία-δημοκρατία.

Όχι πως αυτά δεν είναι δικαιώματα που πολλοί Αιγύπτιοι θα ήθελαν να απολαμβάνουν, αλλά ίσως οι πιο βασικές ανάγκες και αιτήματα στην Αίγυπτο τώρα είναι βιοποριστικού τύπου - τιμές τροφίμων, άλλων αγαθών και εργασία.

Κανείς αυτή την στιγμή δεν ξέρει πως θα εξελιχθεί η κατάσταση. Ας ελπίζουμε ότι αυτή η εξέγερση θα βρει τον δρόμο της και θα αντιμετωπίσει τις αιτίες που την γέννησαν.

Όλα ξεκίνησαν όταν οι αρχές στην Τυνησία ταλαιπωρούσαν ένα πλανόδιο πωλητή επειδή δεν είχε άδεια. Ο πλανόδιος πωλητής αυτοπυρπολήθηκε, η φωτιά γρήγορα επεκτάθηκε στα αυταρχικά καθεστώτα της γύρω περιοχής.
Συνέχεια

Παρασκευή, 11 Φεβρουαρίου 2011

Μήπως, τελικά, η Σάρα Πέιλιν δεν είναι η ... Ελένη Λουκά των Η.Π.Α. ;


Η Σάρα Πέιλιν αποτελεί σάκο του μποξ για τους προοδευτικούς όλου του πλανήτη και φυσικά και της Ελλάδας. Έτσι τα αριστερόστροφα ΜΜΕ έχουν φιλοτεχνήσει την εικόνα μιας πουριτανής και υπερσυντηρητικής κυριούλας στα όρια της υστερίας που ετοιμάζεται να απαγορεύσει στους αμερικανούς πολίτες oτιδήποτε αντιβαίνει στις θρησκόληπτες εμμονές της .Ειδικά, αν διαβάσεις τις ελληνικές εφημερίδες, θα μείνεις με την εντύπωση πως η... Ελένη Λούκα έβαψε τα μαλλιά της, ομόρφυνε και μετανάστευσε στις Η.Π.Α. με το όνομα Σάρα Πέιλιν! Τελικά όμως, αυτή η εικόνα ανταποκρίνεται στην πραγματικότητα ή δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια καρικατούρα;

Πριν λίγες μέρες, η αμερικάνικη Θρησκευτική Δεξιά ξεσηκώθηκε επειδή στο ετήσιο συνέδριο της "Συντηρητικής Πολιτικής Δράσης" (η μεγαλύτερη οργάνωση συντηρητικών ακτιβιστών στις ΗΠΑ) επρόκειτο να συμμετέχει και μια ομάδα gay Ρεπουμπλικάνων, η GOProud. Προς τιμήν της, η Σάρα Πέιλιν τάχθηκε ανοιχτά υπέρ της συμμετοχής της GOProud στο συνέδριο. Βέβαια το γεγονός αυτό δεν μετατρέπει την Πέιλιν σε...Πασιονάρια των gay δικαιωμάτων (στο παρελθόν,είχε υποστηρίξει την ομοσπονδιακή απαγόρευση του gay γάμου), αλλά κάπου σε βάζει σε σκέψεις για το αν η Σάρα Πέιλιν είναι η "φανατική ακροδεξιά θεούσα" , που παρουσιάζουν τα Μ.Μ.Ε. Να σημειώσουμε βέβαια πως την παραπάνω είδηση δεν παρουσίασε κανένα ελληνικό μέσο, από αυτά που τόσο αρέσκονται να δαιμονοποιούν την πρώην κυβερνήτη της Αλάσκας.

Ιδιαίτερα διαφωτιστικό για τις θέσεις της Πέιλιν στα κοινωνικά ζητήματα, είναι αυτό το παλαιότερο άρθρο από το μπλογκ του κεντρώου περιοδικού "New Republic". Ο συγγραφέας Alan Wolfe κάνει μια ενδιαφέρουσα διάκριση μεταξύ των Ευαγγελιστών του Νότου και των Ευαγγελιστών των Δυτικών Πολιτειών.Οι πρώτοι θέλουν να χρησιμοποιήσουν το κράτος ώστε να νομοθετήσει την προσωπική ζωή των ανθρώπων, και να απαγορεύσει όλα αυτά που θεωρούν "αμαρτίες". Ο δεύτεροι, στους οποίους ανήκει και η Πέιλιν, είναι επηρεασμένοι από τον κυριάρχο ατομικισμό που υπάρχει στις Δυτικές πολιτείες.Υποστηρίζουν μεν έναν τρόπο ζωής βασισμένο στις χριστιανικές αξίες, αλλά δε δείχνουν ιδιαίτερη διάθεση να τον επιβάλλουν και στους υπόλοιπους. Και πράγματι στη μέχρι τώρα σταδιοδρομία της , η Σάρα Πέιλιν δείχνει να ακολουθεί περισσότερο αυτές τις αρχές .

Σαν κυβερνήτης της Αλάσκα έκανε ελάχιστα για να προωθήσει την ατζέντα της Θρησκευτικής Δεξιάς. Παρότι υποστήριξε (και σωστά) τη γονική συναίνεση όταν η κοπέλα που κάνει έκτρωση είναι ανήλικη και την απαγόρευση όταν η εγκυμοσύνη βρίσκεται σε προχωρημένο στάδιο, αρνήθηκε να υποστηρίξει περαιτέρω περιορισμούς στο δίκαιωμα στην άμβλωση, όπως της ζητούσαν συντηρητικές ομάδες. Σε τηλεοπτική της συνέντευξη στο ABC στις 12 Σεπτεμβρίου του 2008, δήλωσε πως οι προσωπικές της απόψεις δεν είναι απαραίτητο να μεταφράζονται και σε ανάλογη νομοθετική δράση. Στην ίδια συνέντευξη όταν ρωτήθηκε αν πρέπει να ανατραπεί η απόφαση Roe vs Wade του Ανώτατου Δικαστηρίου που νομιμοποιεί τις εκτρώσεις σε ομοσπονδιακό επίπεδο , απάντησε θετικά, αλλά πρόσθεσε πως οι πολιτείες είναι αυτές που πρέπει να αποφασίσουν. Επίσης, μιλώντας για το ίδιο ζήτημα, έδωσε έμφαση στη συνεργασία με όσους έχουν αντίθετες απόψεις . Στο θέμα των ναρκωτικών πάλι , η Πέιλιν έχει παραδέχτει πως στο παρελθόν κάπνισε μαριχουάνα . Παρότι δεν υποστηρίζει την αποποινικοποίηση δήλωσε πως η καταστολή της χρήσης πρέπει να είναι ένα ζήτημα χαμηλής προτεραιότητας για μια κυβέρνηση.

Αυτό δε σημαίνει πως δεν υπάρχουν λόγοι για να της ασκούμε κριτική , και μάλιστα έντονη . Η άγνοια της για μια σειρά από ζητήματα είναι παροιμιώδης. Η υποστήριξη της σε ένα μεσσιανικό ρόλο για την αμερικάνικη κυβέρνηση σε θέματα εξωτερικής πολιτικής την κάνει να δικαιολογεί παραβιάσεις ατομικών δικαιωμάτων και υψηλές κρατικές δαπάνες που ακυρώνουν σε μεγάλο βαθμό τις, ούτως ή άλλως, επιλεκτικές (πχ υποστήριξε τα bail out επί Bush ) φιλελεύθερες οικονομικά απόψεις της . Στα κοινωνικά ζητήματα όμως, η Πέιλιν είναι, χωρίς αμφιβολία, συντηρητική αλλά μέχρι τώρα δεν φαίνεται να έχει τη διάθεση να επιβάλλει αυτές τις απόψεις της . Μάλιστα, η πραγματικότητα είναι πως οι περισσότεροι Έλληνες πολιτικοί όλων των κομμάτων (ναι, ακόμη και των "προοδευτικών"!) δείχνουν να είναι πολύ λιγότερο ανεκτικοί σε τέτοια ζητήματα από την πρώην κυβερνήτη της Αλάσκας. Ας ηρεμήσει λοιπόν ο ελληνικός Τύπος, που υποκριτικά εξαντλεί όλο τον "προοδευτισμό" του στο πρόσωπο της Σάρα Πέιλιν και ας κοιτάξει δίπλα μας: η Ελένη Λουκά μένει ακόμα στην Ελλάδα...
Συνέχεια

Όταν η Δεξιά ξεχνά τι σημαίνει Δεξιά.


Το ΜπλεΜήλο κατανοεί ότι ο λαός, μετά από τις κυβερνήσεις Κώστα Καραμανλή, έχει μπερδευτεί για το τι σημαίνει δεξιά. Φαίνεται όμως ότι η σύγχυση έχει φτάσει και στα ανώτερα κλιμάκια της αξιωματικής αντιπολίτευσης. Κλασσική περίπτωση αυτή του Κώστα Μαρκόπουλου, κοινοβουλευτικού εκπρόσωπού της ΝΔ, για το θέμα των αγροτικών μπλόκων.


Τις προηγούμενες ημέρες παρατηρήθηκε εν Ελλάδι ένα σπάνιο φαινόμενο. Αγρότες των Σερρών προσπάθησαν να μπλοκάρουν τους δρόμους στα ελληνοβουλγαρικά σύνορα. Το ελληνικό κράτος έδρασε εγκαίρως και η παρανομία αποτράπηκε.

Ο υπουργός Προστασίας του Πολίτη και ο αστυνομικός διευθυντής Σερρών κ. αξίζουν συγχαρητηρίων. Ο κοινοβουλευτικός εκπρόσωπος της νόμος-και-τάξη ΝΔ κ. Μαρκόπουλος έχει διαφορετική άποψη:


“Ο βουλευτής της Ν.∆. επισήμανε ότι η απόφαση αυτή «είναι αφαίρεση στοιχειωδών συνταγματικών ελευθεριών και θυμίζει άλλες εποχές, του αποφασίζομεν και διατάσσομεν». «Τις εποχές είτε της χούντας είτε τις πρακτικές του μακαρίτη του Αρκουδέα με τη ζάχαρη στα ρεζερβουάρ των τρακτέρ», σημείωσε ο Κώστας Μαρκόπουλος, κατηγορώντας την κυβέρνηση πως «έδεσε τη χώρα στο Μνημόνιο και τώρα αφαιρεί από τους πολίτες κατοχυρωμένα συνταγματικά δικαιώματα».”


Το κατοχυρωμένο συνταγματικό δικαίωμα στο οποίο αναφέρεται ο κ. Μαρκόπουλος είναι αυτό του μπλοκαρίσματος των δημοσίων δρόμων.

“Τέτοιες πράξεις έχω να θυμηθώ από τη χούντα, ο αστυνομικός διευθυντής Σερρών επέβαλε στρατιωτικό νόμο”


Το τελευταίο απόσπασμα είναι του κ. Λαφαζάνη του ΣΥΡΙΖΑ και όχι του κ. Μαρκόπουλου. Τέτοιου είδους καταθλιπτικές διευκρινίσεις γίνονται όλο και πιο αναγκαίες τελευταία.

Η κατ΄όνομα δεξιά εφημερίδα της κατ΄όνομα δεξιάς παράταξης, Ελεύθερος Τύπος, είχε ένα τίτλο στην πρώτη σελίδα που μόνο ως ένας εκ παραδρομής αυτοσαρκασμός μπορεί να εκληφθεί: “Σάλος για το “χουντικό” μπλόκο Παπουτσή στα αγροτικά μπλόκα.”

Η ελληνική δεξιά είχε εκ γενετής πληθώρα αδυναμιών. Είχε όμως και καλά στοιχεία. Ένα από αυτά ήταν ο αντικομουνισμός της. Τα τελευταία χρόνια όμως η ΝΔ είχε αναπτύξει μια ιδιότυπη σχέση με το ΚΚΕ. Στο ευρωπαϊκό κοινοβούλιο η ΝΔ αρνήθηκε να καταδικάσει τα εγκλήματα του κομμουνισμού.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό της ήταν οι ισοσκελισμένοι προϋπολογισμοί. Η αρχή εδώ ήταν ότι το κράτος θα σπαταλά μόνο ποσό ίσο με τα έσοδα του. Απλά ας πούμε ότι αυτή η αρχή στοχοποιήθηκε ιδιαίτερα από τις κυβερνήσεις του καθόλα προοδευτικού Κώστα Καραμανλή.

Ένα άλλο χαρακτηριστικό ήταν η εμμονή της στο “νόμος και τάξη.” Τα νέο-Δεκεμβριανά και οι μαζικές νομιμοποιήσεις λαθρομεταναστών έσβησαν και αυτό το τελευταίο χαρακτηριστικό δεξιάς ιδεολογίας και πολιτικής.

Στην μεγαλύτερη κρίση των τελευταίων δεκαετιών, η ελληνική δεξιά δεν έχει πολλά να πει και να κάνει, οπότε περνάει τον καιρό της ως αντίλαλος του ΣΥΡΙΖΑ και του ΚΚΕ.
Συνέχεια

Πέμπτη, 10 Φεβρουαρίου 2011

Το οργουελικό "Newspeak" του ΣΚΑΪ : Όταν "πολυφωνία" σημαίνει "λογοκρισία"


Στο χθεσινοβραδινό του δελτίο ειδήσεων, ο τηλεοπτικός σταθμός ΣΚΑΪ σε μια λαμπρή επίδειξη οργουελικού Νewspeak, υπερασπίστηκε την "πολιτική πολυφωνία" , η οποία, σύμφωνα με το σταθμό, θα επιτευχθεί μόνο μέσω της ... κρατικής λογοκρισίας.

Στο στόχαστρο του ΣΚΑΪ μπήκε ο τηλεοπτικός και ραδιοφωνικός σταθμός του ΚΚΕ, 902 . Σύμφωνα με το ρεπορταζ : "Στο καθημερινό πρόγραμμα και στα δελτία ειδήσεων (του 902) δεν παρουσιάζεται σχεδόν καμία άλλη άποψη επί των ζητημάτων της επικαιρότητας, εκτός από αυτή του ΚΚΕ και των συνδικαλιστικών του φορέων. Έτσι, ο πολίτης που θα τύχει να παρακολουθήσει δελτίο ειδήσεων του 902 δεν μπορεί να διαμορφώσει καμία άλλη άποψη εκτός από εκείνη της κομματικής γραμμής." Το ίδιο συμβαίνει και στο κανάλι του Γιώργου Καρατζαφέρη, το ΤΗΛΕΑΣΤΥ. Ο ΣΚΑΪ ζήτησε την εφαρμογή του Νόμου 2328/1995 για τα ΜΜΕ , σύμφωνα με τον οποίο: "Οι τηλεοπτικοί σταθμοι έχουν την υποχρέωση να διασφαλίζουν την πολιτική πολυφωνία, και την παρουσιάση των απόψεων των πολιτικών κομμάτων, που εκπροσωπούνται στη Βουλή και στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, για κάθε ζήτημα που καθίσταται αντικείμενο πολιτικής αντιδικίας." Aπό κοντά και ο ,κατά τ'άλλα φιλελεύθερος, Στέφανος Μάνος, που υπερασπίστηκε το θεάρεστο έργο του ΕΣΡ : «Αυτό είναι μέσα στη γενική ανομία που υπάρχει στον τόπο μας. Ο ΕΣΡ δεν κάνει σωστά τη δουλειά του αλλά και η πολιτεία δεν κάνει σωστά τη δουλειά της και μέσα στο γενικό μπάχαλο γίνονται και αυτά».

Η προσέγγιση του ΣΚΑΪ στο συγκεκριμένο θέμα μου θύμισε μια ιστορία που διηγήθηκε κάποτε ο δημοσιογράφος Αθανάσιος Παπανδρόπουλος στον Γιάννη Μαρίνο. Όταν ο Παπανδρόπουλος προσπαθούσε να βρει εκδότη για τη "Μαύρη Βίβλο του Κομμουνισμού", ένας εκδοτικός οίκος συμφώνησε να εκδόσει το βιβλίο, με τον όρο να γράψει τον πρόλογο ο ... Χαρίλαος Φλωράκης για λόγους ισορροπίας! Τέτοια ακριβώς είναι και η "πολυφωνία" που οραματίζονται οι "εκσυγχρονιστές" φωστήρες του ΣΚΑΪ, όταν ζητούν από το κράτος να εφαρμόσει το συγκεκριμένο νόμο. Φανταστείτε μια τηλεόραση όπου ο Γιώργος Καρατζαφέρης θα είναι υποχρεωμένος να έχει καλεσμένο στην εκπομπή του στο "Τηλεάστυ" τον Αλέξη Τσίπρα για λόγους ισορροπίας ενώ ο Λαζόπουλος κάθε φορά που βγάζει τους πύρινους λόγους του υπερ των απεργών και των λαθρομεταναστών θα έχει την υποχρέωση να δίνει το λόγο στον Άδωνι Γεωργιάδη για τον αντίλογο! Και επειδή είναι αδύνατον να ελέγχονται όλοι οι σταθμοί με το υποδεκάμετρο για το αν πληρούν τους κανόνες της πολυφωνίας, τελικά το κράτος είναι αυτό που θα καθορίσει ,αυθαίρετα και επιλεκτικά, τί σημαίνει "πολυφωνία" και ποιός έχει δικαίωμα σε αυτή. Αντί ένα τέτοιο μέτρο να προωθήσει τον πλουραλισμό τελικά θα πετυχεί τα αντίθετα αποτελέσματα, αφού οι παρουσιάστες θα αυτολογοκρίνονται για να μην μπλέξουν με το νόμο. Αυτό έγινε και στις ΗΠΑ από το 1949 μέχρι το 1987, με το περιβόητο "Fairness Doctrine", που απαιτούσε από τους ραδιοφωνικούς σταθμούς να παρουσιάζουν με ισορροπημένο τρόπο αμφιλεγόμενα θέματα. Ο νόμος χρησιμοποιήθηκε από τις κυβερνήσεις Κένεντυ και Νίξον για να σιωπήσουν τους πολιτικούς τους αντιπάλους στα ΜΜΕ, και καταργήθηκε το 1987, επειδή όπως παραδέχτηκαν οι Αρχές αντί να ενθαρρύνει την πολυφωνία τελικά έβαζε εμπόδια στην ελευθερια του λόγου.

Πολυφωνία δε σημαίνει πως κάθε εφημερίδα, κάθε ραδιοφωνικός σταθμός ή κάθε τηλεοπτικό κανάλι έχει την υποχρέωση να φιλοξενήσει όλες τις απόψεις. Πολυφωνία σημαίνει πως κάθε μέσο θα μπορεί να έχει τη δικιά του πολιτική γραμμή και τους δικούς του καλεσμένους , με όσο μονομερή τρόπο κι αν γίνεται αυτό . Ο πολίτης δεν έχει ανάγκη την καθοδήγηση του κράτους-πατερούλη , επειδή, όπως πιστεύει ο ΣΚΑΪ, αν τύχει να παρακολουθήσει δελτίο ειδήσεων του 902 δεν θα μπορεί να διαμορφώσει καμία άλλη άποψη εκτός από εκείνη της κομματικής γραμμής του ΚΚΕ . Ο πολίτης ξέρει πολύ καλά γιατί παρακολουθεί 902 ή ΤΗΛΕΑΣΤΥ. Αν θέλει να ακούσει άλλη άποψη, σε μια εποχή σαν τη σημερινή με δεκάδες κανάλια, εφημερίδες και το internet , μπορεί εύκολα να το κάνει. Και αν μη τι άλλο, ένας κομμουνιστής , ένας εθνικιστής ή ένας φιλελεύθερος έχει κάθε δικαίωμα να παρακολουθεί ένα σταθμό που απλά θα ενισχύει τις προκαταλήψεις του.

Όπως λοιπόν το κανάλι του κύριου Αλαφούζου μπορεί να παρουσιάζει τα θέσφατα της οικολογικής ορθοδοξίας, χωρίς να αναφέρει την αντίθετη άποψη, έτσι και ο 902 μπορεί να προβάλλει από το πρωί μέχρι το βράδυ τους ύμνους της Αλέκας Παπαρήγα στο Στάλιν και το ΤΗΛΕΑΣΤΥ να αφιερώνει όλο το πρόγραμμά του στους παραληρηματικούς μονολόγους του Κώστα Πρέκα . Σε μια ελεύθερη κοινωνία αυτό σημαίνει πολυφωνία και όχι το κράτος να καθορίζει το περιεχόμενο των εκπομπών κάθε καναλιού.
Συνέχεια

Ανοχή στη παραβατικότητα σημαίνει περισσότερη παραβατικότητα


Την δεκαετία του 80 η ελληνική κοινωνία άρχισε να διδάσκεται το “απαγορεύεται το απαγορεύεται.” Μετά από συνεχείς επαναλήψεις άρχισε να το πιστεύει.

Ο μύθος που καλλιεργείται τελευταία είναι ότι το “κίνημα της ανυπακοής” είναι δημιούργημα την πρόσφατης και βαθιάς οικονομικής κρίσης. Η αλήθεια όμως είναι ότι το “κίνημα της ανυπακοής” είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα. Άρχισε να αναπτύσσεται από τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης.

Η δεκαετία του 80 ήταν η εποχή της επιμόρφωσης, περισσότερο θεωρία παρά πράξη. Στην δεκαετία του 90 τα πανεπιστήμια θα γίνουν ο κύριος πυρήνας και εφαλτήριο της βίας. Με τα γεγονότα στο Seattle των ΗΠΑ το 99, η βια θα γίνει της μόδας για την λεγόμενη μεταμοντέρνα αριστερά.

Στην Ελλάδα μετά από το 2004 που θα αρχίσει να καταρρέει δημοκοπικά το ΠΑΣΟΚ θα αρχίσει να ανεβαίνει ο Συριζα, το ΚΚΕ θα προσπαθήσει, επιτυχημένα, να διατηρήσει την τρίτη του θέση στο πολιτικό σκηνικό υιοθετώντας την νέα επαναστατικότητα και παρανομία στην πολιτική του δράση. Ο ανταγωνισμός στην αριστερά για το ποιος είναι ο πιο 'αντικαθεστωτικός' θα φέρει ένα πληθωρισμό ρητορικής και δράσεων.

Βέβαια όλα αυτά δεν θα είχαν συμβεί αν η πολιτεία την ίδια περίοδο δεν είχε παραιτηθεί της υποχρέωσης να επιβάλλει τον νόμο και την τάξη. Όταν η κάθε αριστερή ομάδα προσπαθούσε να κερδίσει εύσημα επαναστατικότητας, ταυτόχρονα το νομικό και ηθικό κόστος της παραβατικότητας άρχισε να πέφτει μιας και οι αρχές πάντα βρίσκουν κάποιους λόγους οι οποίοι καθιστούν την εφαρμογή του νόμου ‘προβληματική’.
Το αποκορύφωμα αυτού του φαινομένου ήταν τα γεγονότα του Δεκέμβρη του 2008.

Όσο η πολιτεία αποφεύγει το αυτονόητο σε θέματα νόμου και τάξης θα πρέπει να περιμένουμε αύξηση της τζάμπα επαναστατικότητας σε πολλές μορφές και ολοένα από περισσότερες κοινωνικές ομάδες. Καλή μας τύχη.
Συνέχεια

Τρίτη, 8 Φεβρουαρίου 2011

Επιτέλους, σταματήστε τη διεθνή βοήθεια !


Δύο γεγονότα που ήρθαν στην επικαιρότητα τις τελευταίες εβδομάδες μας αποκαλύπτουν, γι άλλη μια φορά, το πραγματικό πρόσωπο της διεθνούς βοήθειας : μια ανήθικη μεταφορά πλούτου από τους φτωχούς της Δύσης στην κρατικοδίαιτη και διεφθαρμένη ελίτ του Τρίτου Κόσμου , που σπρώχνει τους λαούς των φτωχών χωρών ακόμη πιο βαθιά μέσα στην ανέχεια και την εξάρτηση!

Πριν λίγες μέρες, ο "Daily Telegraph" , επικαλούμενος σχετικά τηλεγραφήματα του WikiLeaks, αποκάλυψε ένα σκάνδαλο εκατομμυρίων με «κλεμμένα κονδύλια» της Παγκόσμιας Τράπεζας και του βρετανικού Τομέα Διεθνούς Ανάπτυξης (DfID). Όπως σχολιάζει χαρακτηριστικά η βρετανική εφημερίδα : «Τα τηλεγραφήματα αποκαλύπτουν πώς δεκάδες εκατομμύρια των φορολογουμένων μπήκαν στις τσέπες διεφθαρμένων αξιωματούχων σε αφρικανικές χώρες». Τα παραδείγματα πολλά : 1,2 εκατ. στερλίνες, που διέθεσε στη Σιέρα Λεόνε ο βρετανικός Τομέας Διεθνούς Ανάπτυξης για να «ενισχυθεί η σταθερότητα και η ειρήνη» στη χώρα, «σταμάτησαν» στα χέρια της κυβερνητικής ελίτ, που αγόρασαν τηλεοράσεις πλάσμα, κυνηγετικά όπλα και άλλα πολυτελή καταναλωτικά αγαθά. Αντίστοιχη περίπτωση και σκάνδαλο κατάχρησης 16,5 εκατ. στερλίνων στην Ουγκάντα, ενώ σύμφωνα με τον «Telegraph» σχεδόν 1 εκατ., που προοριζόταν για σχολεία στην Κένυα, «κλάπηκε από αξιωματούχους του υπουργείου Παιδείας». Όμως η διεθνής βοήθεια παραμένει για τις Δυτικές χώρες μια "ιερή αγελάδα" που κανείς δεν τολμάει να την αγγίξει. Σε μια εποχή που οι κυβέρνήσεις μειώνουν τις δαπάνες τους, ο βρετανός πρωθυπουργός Ντέιβιντ Κάμερον όχι μόνο δεν περιέκοψε τα κεφάλαια για τη διεθνή βοήθεια, αλλά αντίθετα τα αύξησε!

Στην Έλλαδα, δε δώσαμε ιδιαίτερη σημασία στο γεγονός πως η Αίγυπτος, η οποία συγκλονίζεται εδώ και εβδομάδες από αντικυβερνητικές διαδηλώσεις , υπήρξε ο δεύτερος μεγαλύτερος παραλήπτης βοήθειας από τις ΗΠΑ για δεκαετίες . Υπολογίζεται πως κάτα μέσο όρο η χώρα λαμβάνει 1,3 δις δολάρια το χρόνο σε στρατιωτική βοήθεια και 815 εκατομμύρια σε οικονομική βοήθεια. Συνολικά , πάνω από 60 δις δολλάρια έχουν εισρεύσει από το 1975. Αν ίσχυαν όσα προπαγανδίζουν τις ευεργετικές συνέπειες της διεθνούς βοήθειας , η χώρα θα έπρεπε να έχει μετατραπεί ήδη σε πραγματικό παράδεισο επί της γης . Και όμως, αυτός ο πακτωλός των χρημάτων το μόνο που κατάφερε ήταν να ενισχύσει το καθεστώς του Μουμπάρακ και να αναβάλει τον τόσο αναγκαίο εκδημοκρατισμό. Στην οικονομία πάλι , το μέσο κατά κεφαλήν εισόδημα έχει παραμείνει σχεδόν στα ίδια επίπεδα τα τελευταία 30 χρόνια. Ο λόγος; Όπως παρατηρεί και ο αμερικάνος πρεσβευτής στην Αίγυπτο την περίοδο 1994-1998, Edward Walker : "Η βοήθεια προσφέρε έναν εύκολο δρόμο στην κυβέρνηση ώστε να αποφύγει τις οικονομικές μεταρρυθμίσεις" . Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει το γεγονός πως ακόμη και η ελληνική κυβέρνηση έχει αυξήσει τη βοήθεια προς την Αίγυπτο, από 3,01 εκατομμύρια ευρώ το 2005 στα 10,26 εκατομμύρια το 2009. Συνολικά, τα τελευταία 5 χρόνια, η ελληνική διεθνής βοήθεια προς τη χώρα του Νείλου αγγίζει τα 30 εκατομμύρια δολλάρια. Δικαιολογήμενα λοιπόν , μπορούμε να φουσκώνουμε από εθνική υπερηφάνεια, αφού τα χρήματα μας έπαιξαν κι αυτά τα ρόλο τους στην ενίσχυση του τυραννικού καθεστώτος Μουμπάρακ και στη χρόνια καθυστέρηση της αιγυπτιακής οικονομίας !

Όλοι πια γνωρίζουν πως στην πραγματικότητα η διεθνής βοήθεια βυθίζει τον Τρίτο Κόσμο ακόμη πιο βαθιά μέσα στη φτώχεια και την εξάρτηση. Τα χρήματα συνήθως καταλήγουν στους τραπεζικούς λογαριασμούς των ντόπιων ηγετών και των προστατευόμενών τους, η διαφθορά αυξάνεται ακόμη περισσότερο, και έτσι αυτές οι χώρες γίνονται λιγότερο ελκυστικές για διεθνείς επενδύσεις, ενώ καταστρέφεται η επιχειρηματικότητα των κατοίκων τους. Δεν είναι τυχαίο, πως η πιο πετυχημένη οικονομία της Υποσαχάριας Αφρικής , η Μποτσουάνα (με κατά κεφαλήν εισόδημα 8170 δολάρια όταν ο μέσος όρος για τις υπόλοιπες χώρες της περιοχής είναι μόλις 1780 δολάρια) εξαρτάται λιγότερο από κάθε άλλη αφρικάνικη χώρα από τη διεθνή βοήθεια(1,6% του ΑΕΠ έναντι 13% για τις υπόλοιπες ).

Παρόλα αυτα, οι κυβερνώντες της Δύσης, επιμένουν να δίνουν δισεκατομμύρια ευρώ στους ομολόγους τους του Τρίτου Κόσμου, αφού έτσι πιστεύουν πως αυξάνουν την επιρροή τους στη γεωπολιτική σκακιέρα. Παραδόξως, καλύτερος συμμαχος των κυβερνήσεων σε αυτό το κυνικό παιχνίδι εξωτερικής πολιτικής είναι οι "ευαίσθητοι ανθρωπιστές" της Αριστεράς ! Αθεράπευτα κρατικιστές, εξακολουθούν να διακατέχονται από την ψευδαίσθηση πως η μεταφορά πορών από τη Δύση στον Τρίτο Κόσμο θα λύσει με κάποιο μαγικό τρόπο όλα τα προβλήματα των φτωχών χωρών. Τα έχουν πει άλλωστε αυτά οι μεγάλοι διανοητές του χώρου, όπως ο...Bob Geldof και o Bono, που φαίνεται να καταλαβαίνουν από οικονομικά, όσο καταλαβαίνει η Τζούλια Αλεξανδράτου από ποίηση.

Βέβαια, τα ζαχαρένια λόγια , οι glamorous συναυλίες και η fake ευαισθησία, δεν μπορουν να κρύψουν την πραγματικότητα : Oι χώρες της Υποσαχάριας Αφρικής έχουν λάβει 300 δις δολάρια από το 1970 . Και όμως ο αριθμός των ανθρώπων που ζουν κάτω από την πιο απόλυτη φτώχεια έχει εκτοξευτεί από το 11% στο 1970 στο 66% το 1998. Μεταξύ του 1975 και του 2005, η μέση ανάπτυξη ήταν αρνητική ( -1,6% ), ενώ έντεκα χώρες της περιοχής έχουν σήμερα χαμηλότερο βιοτικό επίπεδο απ΄ ότι τη δεκαετία του '70. (Τα νούμερα είναι από το εξαιρετικό βιβλίο της οικονομολόγου από τη Ζάμπια, Dambisa Moyo, "Dead Aid :Why Aid Is Not Working and How There is Another Way For Africa")

Αυτοί που πραγματικά ενδιαφέρονται για τους φτωχούς του Τρίτου κόσμου, πρέπει να αγωνιστούν για την απελευθέρωση του διεθνούς εμπορίου και την κατάργηση των δυτικών επιδοτήσεων (όπως τη διαβόητη "Κοινή Αγροτική Πολιτική" της Ε.Ε.) . Μόνο έτσι θα ωφεληθούν οι ίδιοι οι κάτοικοι της Αφρικής και όχι οι διεφθαρμένες κυβερνήσεις τους. Επιτέλους, ας ακούσουμε τη δραματική έκκληση που απηύθυνε στη Δύση μέσω του γερμανικού περιοδικού «Der Spiegel» το 2005, ο Κενυάτης οικονομολόγος James Shikwati: "Για όνομα του Θεού, σας παρακαλώ σταματήστε τη διεθνή βοήθεια!"
Συνέχεια

Δευτέρα, 7 Φεβρουαρίου 2011

Για δες που θα συμφωνήσω με τον...Γιώργο Δελαστίκ!


Ο Γιώργος Δελαστίκ, δεν θα έλεγα πως είναι ένας δημοσιογράφος που αγαπάμε ιδιαίτερα εδώ στο "Μπλε Μήλο". Και όμως... Τη στιγμή που οι Ευρωπαίοι ηγέτες αποφασίζουν για την κοινή οικονομική διακυβέρνηση της Ε.Ε., χωρίς καν να μπουν στον κόπο να ζητήσουν τη γνώμη των λαών τους... Τη στιγμή , που θεσμοί, κοινοβούλια και συντάγματα δεκαετίων (ή και αιώνων) μπαίνουν στο περιθώριο, για να τα αντικαταστήσει μια μη εκλεγμένη γραφειοκρατία στις Βρυξέλλες... Μια τέτοια , τόσο κρίσιμη, στιγμή , θα ευχόμουν και οι Έλληνες φιλελεύθεροι να έδειχναν την ίδια ευαισθησία που δείχνει και ο αριστερός Γιώργος Δελαστικ όταν επικρίνει τον πραξικοπηματικό, πατερναλιστικό και συγκεντρωτικό τρόπο με τον οποίο παίρνουν αυτές τις τόσο κρίσιμες για τις ζωές όλων μας αποφάσεις οι Ευρωπαίοι ηγέτες :

"Πραξικοπηματικός είναι πλέον ο τρόπος λήψης αποφάσεων, που συστηματικά προωθείται στην Ευρωζώνη και στην ΕΕ. Μπορεί κανείς να συμφωνεί ή να διαφωνεί με το περιεχόμενο της πρότασης της Μέρκελ. Αυτό αποτελεί θέμα συζήτησης και απόψεων. Εκείνη όμως που είναι εντελώς απαράδεκτη είναι η μεθόδευση επιβολής αυτών των μέτρων. Ενώ θα αλλάξουν ριζικά και επί τα χείρω τη ζωή όλων των Ευρωπαίων πολιτών, δεν καταρτίζουν οι ηγέτες μια συνθήκη με τα μέτρα αυτά, αλλά θα τα περάσουν ως δήθεν... «τρέχουσες» αποφάσεις! Ο λόγος είναι απλός: μια ευρωπαϊκή συνθήκη υπόκειται σε συγκεκριμένες διαδικασίες έγκρισης και επικύρωσής της από τα κοινοβούλια ή με δημοψηφίσματα. Αυτό ακριβώς θέλουν να αποφύγουν οι «πραξικοπηματίες» ηγέτες!"
Συνέχεια

Γιατί η αναδιάρθρωση αλά ... ευρωπαϊκά δεν πρόκειται να λύσει τα προβλήματα της Ελλάδας και της Ε.Ε.


Μέχρι πριν λίγες εβδομάδες η ΕΕ,το ΔΝΤ , η ελληνική κυβέρνηση και οι "εκσυγχρονιστές" δημοσιογράφοι εμφανίζονταν βέβαιοι πως δεν χρειάζεται αναδιάρθρωση του ελληνικου χρέους. Η ,κατά γράμμα, εφαρμογή του Μνημονίου, μας έλεγαν , αρκούσε για να μας βγάλει από την κρίση. Και να που σήμερα , οι επίδοξοι σωτήρες της ελληνικής οικονομίας προσγειώνονται στην σκληρή οικονομική πραγματικότητα και συνειδητοποιούν επιτέλους αυτά που οι σοβαροί οικονομικοί αναλυτές έγραφαν εδώ και μήνες : η αναδιάρθρωση είναι αναπόφευκτη γιατί πολύ απλά τα νούμερα δεν βγαίνουν! Όμως και αυτό το σχέδιο που ετοιμάζει η Ευρωπαϊκή Ένωση δεν φαίνεται ικανό να λύσει τα προβλήματα ούτε της Ε.Ε. , αλλά ούτε και της Ελλάδας. .

Σύμφωνα με τα δημοσιεύματα του τύπου , το σχέδιο της ΕΕ θα περιλαμβάνει τις εξής κινήσεις:Η Ελλάδα θα δανείστει και άλλα 50 δισεκατομμύρια ευρώ από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF) – πέρα από τα 110 δισεκατομμύρια που έχει ήδη δανειστεί από την ΕΕ και το ΔΝΤ. Το επιτόκιο θα κινείται μεταξύ 4%-5%, δηλαδή πολύ χαμηλότερο από την τιμή της αγοράς. Τα χρήματα θα χρησιμοποιηθούν από την ελληνική κυβέρνηση για να επαναγοράσει ομόλογα από την Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (ΕΚΤ) και τους ιδιώτες, στο 65% με 75% της ονομαστικής τους αξίας. Σε κάθε περίπτωση, η επαναγορά από ιδιώτες επενδυτές θα γίνει σε απολύτως εθελοντική βάση, ώστε να μη θεωρηθεί η επαναγορά αναγκαστική αναδιάρθρωση χρέους . Επίσης, η ΕΕ και το ΔΝΤ θα αυξήσουν την περίοδο αποπληρωμής του πρόσφατου δανείου των 110 δισ. ευρώ έως 10 χρόνια (ή ακόμη και 30, σύμφωνα με κάποια δημοσιεύματα),από τρία χρόνια και διετή περίοδο χάριτος που ισχύει σήμερα. Παρόμοια επιμήκυνση του χρέους θα ζητηθεί και από τους ιδιώτες επενδυτές.

Πριν λίγες μέρες, το βρετανικό think tank "Open Europe" δημοσίευσε μια εξαιρετική μελέτη που φανερώνει τις αδυναμίες του ευρωπαϊκού σχεδίου:

- Το σχέδιο εξακολουθεί να κινείται στην ίδια αδιέξοδη λογική πως η κρίση χρέους θα λυθεί με ακόμη περισσότερο χρέος, μιας και προϋποθέτει και άλλο δάνειο από την ΕΕ και το ΔΝΤ.

-Το σχέδιο είναι ανεπαρκές. Σύμφωνα με τους πιο έγκυρους αναλυτές, για να είναι βιωσιμη η εξυπηρέτηση του ελληνικού χρέους πρέπει να πέσει σε επίπεδα κάτω του 100%. Δηλαδή πρέπει να γίνει διαγραφή τουλάχιστον του 37% του όλου χρέους. Με το ευρωπαίκό σχέδιο, πρόκειται να διαγραφεί μόνο το 2,4% με 4,2%, οπότε στο τέλος το χρέος θα είναι και πάλι στο πολύ υψηλό επίπεδο του 145% με 148%.

- Από τη στιγμή που η επαναγορά των ομολόγων που κατέχουν ιδιώτες επενδυτές θα γίνει σε εθελοντική βάση, τί μας εγγυάται πως θα συμφωνήσουν σε κάτι τέτοιο;

- To σχέδιο δημιουργεί σημαντικό ηθικό κίνδυνο (moral hazard) . Ενω σε μια κανονική αναδιάρθρωση , το κόστος αναλαμβάνουν κυρίως οι δανειστές, στην αναδιάρθρωση αλά... ευρωπαϊκά το κόστος θα αναλάβουν για άλλη μια φορά, κατά την προσφιλή τακτική της Ε.Ε., οι φορολογούμενοι. Τα νέα δάνεια με χαμηλότερο επιτόκιο καθώς και η επιμήκυνση του χρόνου αποπληρωμής του πρόσφατου δανείου των 110 δις , σημαίνει πως η ΕΕ εγγυάται την απρόσκοπτη εισροή φτηνού χρήματος σε μια χώρα που τα έκανε "θάλασσα" με τα οικονομικά της. Γίνεται έτσι σαφής η θέση της ΕΕ πως δεν πρόκειται να αφήσει καμιά χώρα-μέλος της να πτωχεύσει. Αυτό όμως σημαίνει πως ένα σημάντικο κίνητρο για τα κράτη-μέλη να ασκήσουν υπεύθυνη οικονομική πολιτική (δηλαδή ο φόβος της χρεωκοπίας) παύει να υπάρχει.

Δυστυχώς, το σχέδιο αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους που επεξεργάζεται η ΕΕ δεν συνιστά στροφή της ευρωπαϊκής πολιτικής αλλά διαιώνιση της ίδιας λανθασμένης τακτικής του συνεχούς δανεισμού που ακολουθείται τους τελευταίους μήνες και δεν μας έχει οδηγήσει πουθενά . Όμως με αυτό τον τρόπο, το μόνο που καταφέρνουν οι Ευρωπαίοι ηγέτες είναι να επιτείνουν τα αδιέξοδα της ελληνικής και της ευρωπαϊκής οικονομίας και να μεταθέτουν το χρόνο εξόδου από την κρίση στο όλο και πιο μακρινό μέλλον.

[Διαβάστε επίσης στο "ΜπλεΜήλο": "Τί σημαίνει για την Ελλάδα η εναρμόνιση της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής" και "Το 'κούρεμα' στο χρέος είναι οικονομική και ηθική αναγκαιότητα"]
Συνέχεια

Κυριακή, 6 Φεβρουαρίου 2011

Η μοναχική πορεία του Ronald Reagan


Είναι η μοίρα των πετυχημένων πολιτικών να έχουν πολιτικά μια μοναχική πορεία. Στην αρχή, όταν βρίσκονται εκτός εξουσίας, οι ιδέες τους είναι γελοίες, παράλογες και ανεφάρμοστες. Όταν βρεθούν στην θέση ευθύνης, τότε όλη η καθώς-πρέπει κοινωνία τους αντιμετωπίζει ως βάρβαρη εισβολή και κατοχή, που θα καταστρέψει την κοινωνία ή στην καλύτερη περίπτωση, θα είναι μια αποφράδα ιστορική παρένθεση. Όταν ο καιρός περάσει και ο συγκεκριμένος πολιτικός έχει εγκαταλείψει την πολιτική σκηνή, τότε που οι άλλοτε γελοίες, παράλογες και ανεφάρμοστες ιδέες και πολιτικές του έχουν πετύχει και γίνει κοινός νους, τότε ένα νέο ιερατείο ιδεολογικής καθαρότητας, βρίσκει τα κενά, τις παραλείψεις, τις παλινωδίες και μια πρακτική που τόσο υπολειπόταν της ρητορικής του. Αυτή είναι η μοίρα του Ronald Reagan.

Βλέποντας τα ιστορικά γεγονότα εκ των υστέρων, έχουμε συνήθως μια αδιαμφισβήτητη αίσθηση για το ότι προηγήθηκε είχε το γονίδιο του αναπόφευκτου. Ήταν φυσικό οι Αμερικάνοι να προτιμήσουν το 1980 τον Ronald Reagan και όχι τον Jimmy Carter που αδυνατούσε να τους βγάλει από μια παρατεταμένη κρίση. Η πραγματικότητα όμως είναι ότι η εκλογική μάχη άρχιζε να γέρνει προς την μεριά του Reagan μόλις την τελευταία εβδομάδα πριν από τις εκλογές.

Ήταν αναπόφευκτο ο Reagan να περάσει την πολιτική του για μια δραστική μείωση των φόρων και του κρατικού παρεμβατισμού στην οικονομία. Η αλήθεια είναι ότι τα Reaganomics υποστηρίχθηκαν τότε από μια πολύ μικρή ομάδα οικονομολόγων και έναν πολιτικό. Οι συντριπτική πλειοψηφία των οικονομολόγων και τα ΜΜΕ τα έβλεπαν κάτι σαν τσαρλατανισμό.

Όσο για την πολιτική τάξη, οι δε Δημοκρατικοί ήταν κάθετα αντίθετοι οι μεν Ρεπουμπλικάνοι ήταν στην καλύτερη περίπτωση σκεπτικοί. Ο κύριος εσωκομματικός αντίπαλος του Reagan και μετέπειτα αντιπρόεδρος του, George Bush (ο πατέρας), τα χαρακτήρισε “οικονομικά βουντού”. Ο αρχηγός της Γερουσίας, απ’ όπου όλα τα νομοθετήματα πρέπει να περάσουν, τα είχε χαρακτηρίσει ως “τζόγο σε καζινοποταμόπλοιο.” Μέσα σε αυτό το κλίμα ο Reagan έπρεπε να περάσει τις πιο αμφιλεγόμενες και ριζοσπαστικές μεταρρυθμίσεις της 50ετίας.

Η κρίση που περνάει τώρα η Ελλάδα χρησιμεύει ως ένα πολύ χρήσιμο παράδειγμα. Η μεγάλη πλειοψηφία των αναγνωστών του ΜπλεΜήλου ξέρουν τι πρέπει να γίνει. Αρκετοί στα ΜΜΕ κάνουν τις ίδιες προτάσεις. Όπως έλεγε ο Reagan “η λύση είναι απλή αλλά όχι εύκολη.” Παρόλα αυτά είμαστε μάρτυρες μιας κατάστασης όπου η ελληνική και η ευρωπαϊκή πολιτική τάξη προσπαθούν να χώσουν την κορυφαία κρίση των τελευταίων δεκαετιών κάτω από το χαλί και να συνεχίσουν ανέμελα όπως πριν. Όμως αν η κυβέρνηση Παπανδρέου είχε αδράξει την ευκαιρία τον Οκτώβρη του 09 για να βάλει την Ελλάδα σε μια νέα πορεία, δεκαετίες από τώρα θα βλέπαμε αυτή την εξέλιξη ως κάτι σχεδόν αναπόφευκτο. Μετά από μια τέτοια κρίση τι περιμένεις θα σκεφτόμασταν.

Όταν ο Reagan το 1983 αποκάλεσε την Σοβιετική Ένωση “κτηνώδη αυτοκρατορία” ήταν ένα μεγάλο σοκ για το αμερικάνικο κατεστημένο εξωτερικής πολιτικής και την ευρωπαϊκή πολιτική τάξη. Μπορεί αρκετά χρόνια μετά οι ίδιοι κύκλοι να ήταν πεπεισμένοι για το αναπόφευκτο της σοβιετικής πτώσης, αλλά τότε, άλλα ήταν τα λεγόμενά τους και οι σχεδιασμοί τους. Η Δύση, υποστήριζαν, θα έπρεπε να βρει μια ισορροπία, μια κατανόηση, με την διαρκώς πιο ενδυναμωμένη και επεκτατική σοβιετική δύναμη. Από σκληρό ανταγωνισμό θα έπρεπε να περάσουμε σε μια περίοδο χαλάρωσης και αμοιβαίας αποδοχής.

Ο Reagan όμως ήταν διαμετρικά αντίθετος σε μια τέτοια στρατηγική. Η επιδίωξη της Δύσης για τον Reagan ήταν η νίκη στο ψυχρό πόλεμο. Με δικτατορικά και ολοκληρωτικά καθεστώτα που έχουν παγκόσμιες φιλοδοξίες δεν μπορεί να υπάρξει συμβιβασμός και ομαλή συμβίωση. Πολλά χρόνια πριν γίνει πρόεδρος ο Reagan υποστήριξε μια πολιτική που θα χρησιμοποιούσε την παραγωγικότητα της αμερικάνικης οικονομίας για να οδηγήσει την σοβιετική δύναμη στην χρεοκοπία, μέσο μιας εντατικοποίησης του ανταγωνισμού των εξοπλισμών. Ως πρόεδρος ακολούθησε αυτή την στρατηγική και επέτυχε.

Μέχρι το τέλος της σοβιετικής τυραννίας, εθεωρείτο υπεύθυνη στάση η αποδοχή αυτού του ολοκληρωτικού συστήματος ως ένα απτό, στέρεο και αμετάβλητο γεγονός της διεθνούς γεωστρατηγικής. Βέβαια, μετά το γκρέμισμα του τείχους του Βερολίνου, η παρακμή και η πτώση αυτού του καθεστώτος έγινε ένα ακόμα αναπόφευκτο γεγονός, που δεν χρειαζόταν την συνδρομή κανενός Reagan.

Σήμερα, 100 χρόνια μετά την γέννηση του και 30 από τότε που έγινε πρόεδρος των ΗΠΑ, όλοι εμείς που πιστεύουμε όλα όσα υποστήριξε και εφάρμοσε, είμαστε πολλά ολίγοι στην γηραιά ήπειρο. Έχουμε όμως κάτι που η παρουσία και το έργο του Ronald Reagan μας έδωσε πριν από μερικά χρόνια. Έχουμε την σιγουριά ότι οι ιδέες που πιστεύουμε μπορούν να δημιουργήσουν έναν καλύτερο κόσμο. Έχουμε την βεβαιότητα ότι η ιδέα της ελευθερίας μπορεί ξανά ν’ αναγεννήσει την Ευρώπη. Ξέρουμε ότι τίποτα δεν είναι αναπόφευκτο.

To 1964 o Ronald Reagan θα δώσει μια τηλεοπτική ομιλία εκ μέρους του Ρεπουμπλικάνου υποψήφιου για την προεδρία Barry Goldwater. Στις εκλογές που θα ακολουθήσουν ο ‘ακραία’ φιλελεύθερος Goldwater θα υποστεί δεινή ήττα. Όμως με αυτή την προεκλογική εκστρατεία και ομιλία ένα νέο κίνημα θα δημιουργηθεί. Μετά από πολλά χρόνια και αρκετές ήττες, αυτό το κίνημα θα έρθει στην εξουσία το 1981.
Αξίζει να δείτε αυτή την ομιλία, είναι ιδιαίτερα επίκαιρη.

Συνέχεια

Reaganomics: Η επανάσταση των 80s


Ανάμεσα στα κατορθώματα του Κεϋνσιανισμού τον προηγούμενο αιώνα, ήτανε και ο στασιμοπληθωρισμός την δεκαετία του 70. Τότε, η αμερικανική οικονομία μαστίζονταν ταυτόχρονα από ψηλό πληθωρισμό και ψηλή ανεργία, ένα συνδυασμό θεωρητικά αδύνατο για την Κεϋνσιανή ορθοδοξία. Μαζί με χαμηλή ανάπτυξη(1) και υψηλή φορολογία, ο στασιμοπληθωρισμός είχε γονατίσει την μεγαλύτερη καπιταλιστική οικονομία.

Οι πριν τον Ρέιγκαν πρόεδροι είχαν παίξει όλα τα χαρτιά του κρατισμού για να αλλάξουν το κλίμα. Αύξηση της φορολογίας (όταν έφθανε ήδη στο 70% για τα μεγαλύτερα εισοδήματα), προεδρική επίκληση στους Αμερικάνους να καταναλώνουνε λιγότερο, απειλές σε εταιρίες για να μην αυξήσουν τις τιμές τους, πλαφόν σε μισθούς και τιμές. Όμως, η κατάσταση απλώς χειροτέρευε.

Ήτανε εκείνη την περίοδο που μια παρέα(2) κάποιων αντισυμβατικών τύπων, άρχισε να διατυπώνει μερικές παράξενες ιδέες. «Η χαμηλότερη φορολογία θα αυξήσει τα φορολογικά έσοδα» (Arthur Laffer της καμπύλης Laffer). “Οικονομική ανάπτυξη μπορεί να έρθει μόνο με σφιχτή μονεταριστική πολιτική» (Robert Mundell). «Η απελευθέρωση από τους ελέγχους τιμών θα μειώσει τον πληθωρισμό» (Bob Bartley της WSJ). « Τα κρατικά ελλείμματα δεν είναι απαραίτητα πληθωριστικά» (Rutledge). Η προσέγγισή τους έδινε έμφαση στην βελτίωση της προσφοράς αντί για την ζήτηση και γι’αυτό ονομάστηκε supply-side economics. Στο πρόσωπο του Ρέιγκαν βρήκαν τον ηγέτη που θα εφάρμοζε την σχετική πολιτική, που από τότε ονομάστηκε Reaganomics.

Από τις πρώτες κινήσεις του Ρέιγκαν όταν ανέβηκε στην εξουσία το 1981 ήταν η δραστική μείωση των φόρων. Στα πρώτα 3 χρόνια οι φορολογικοί συντελεστές μειώθηκαν αντίστοιχα κατά -5%, -10% και -10%. Ο ανώτερος φορολογικός συντελεστής εισοδήματος από 70% αρχικά μειώθηκε στο 50%, για να πέσει σταδιακά στο 28%(!) το 1987. Δύο ακόμα συστατικά της οικονομικής πολιτικής του Ρέιγκαν ήταν η τιθάσευση του πληθωρισμού μέσω σφιχτής νομισματικής πολιτικής (υπό το βλέμμα του Volcker) και η απελευθέρωση των αγορών.

Το αποτέλεσμα ήταν μια πρωτοφανής οικονομική ανάκαμψη. Μετά από τo αρχικό σοκ και ύφεση το 1982, ακολούθησαν τα εφτά χρόνια των παχιών αγελάδων. Ανάπτυξη με μέσο όρο 4.3%, πληθωρισμός κοντά στο 4% (13.5% το 1980), ανεργία κοντά στο 5% (από 10.8% το 1983). Τα βασικά στοιχεία των Reaganomics συνεχίστηκαν και μετά το 1988, ουσιαστικά εξασφαλίζοντας μια 25ετια ευημερίας στην Αμερική. Επίσης, το φορολογικό μέρος αυτής της πολιτικής αντιγράφηκε σε μεγάλο βαθμό και από τον υπόλοιπο κόσμο με αποτέλεσμα υψηλούς ρυθμούς ανάπτυξης παγκοσμίως.

Υπάρχουν παρόλα αυτά σημαντικές επικρίσεις για τον Ρέιγκαν. Δεν θα ξοδέψουμε τον χρόνο μας σε αριστερογενείς κριτικές τύπου: «οι πλούσιοι γίνανε πλουσιότεροι», αλλά θα κοιτάξουμε τις αιτιάσεις από την φιλελεύθερη πλευρά:

- Οι μειώσεις φόρων αντισταθμίστηκαν από άλλες φορολογικές αυξήσεις. Πράγματι στην οκταετία του Ρέιγκαν υπήρχαν και περιπτώσεις μικρής αύξησης φόρων για λόγους πολικής αναγκαιότητας, αλλά αυτές ποτέ δεν αντιστάθμισαν τις δραστικές μειώσεις. Σε όλη την οκταετία του Ρέιγκαν, τα έσοδα από φόρους αυξήθηκαν σε απόλυτους αριθμούς (όπως πολύ σωστά είχε προβλέψει ο Laffer), αλλά σαν ποσοστό του ΑΕΠ μειώθηκαν από 19% σε 18.2%.

- Το μέγεθος του κράτους αυξήθηκε. Οι δαπάνες σαν ποσοστό του ΑΕΠ αυξήθηκαν οριακά, συνολικά 1% επι του ΑΕΠ σε 8 χρόνια. Αυτή όμως είναι η αύξηση των αμυντικών δαπανών της Αμερικής, που γονάτισε την ΕΣΣΔ ίσως κάποιες δεκαετίες νωρίτερα. Στους υπόλοιπους τομείς δεν υπάρχει αύξηση σαν ποσοστό του ΑΕΠ

- Δημιούργησε και άφησε μεγάλα ελλείμματα. Εκτός από τις αμυντικές δαπάνες, ο Ρέιγκαν είχε άλλον ένα παράγοντα "εναντίον" του, την επιτυχή κατάρρευση του πληθωρισμού που επηρέασε τις δαπάνες σε δύο μέτωπα. Πρώτα, τα πληθωριστικά ομόλογα που είχαν εκδοθεί τα αμέσως προηγούμενα χρόνια (με κουπόνια περίπου 11%), σε περιβάλλον χαμηλού πληθωρισμού σήμαιναν μεγάλη επιβάρυνση του δημοσίου. Μετά, οι πληθωριστικές προσδοκίες κατά την κατάρτιση των προϋπολογισμών πρακτικά σήμαιναν αύξηση των δαπανών μεγαλύτερη του πληθωρισμού. Τέλος, μην ξεχνάμε ότι στην Αμερική ο πρόεδρος δεν είναι παντοδύναμος, αντίθετα πάντα πρέπει να συνεργαζέται και συμβιβάζεται με τις βουλήσεις του Κογκρέσου.


Είναι γεγονός ότι τις τελευταίες δεκαετίες, παρά την εξάπλωση των φιλελεύθερων ιδεών, το κράτος συνεχίζει ακάθεκτο να μεγαλώνει. Σε αυτήν την επέλαση, λίγοι ηγέτες στάθηκαν όρθιοι. Ανάμεσα τους ήτανε αναμφισβήτητα ο Ρέιγκαν.

__________________________________________________________________
(1)Από την άνοιξη του 1973 μέχρι τον χειμώνα του 1982 το ΑΕΠ στις ΗΠΑ αυξήθηκε ετήσια με ρυθμό 1.8%. Δεδομένης της ετήσιας αύξησης του πληθυσμού κατά 1%, η κατά κεφαλήν αύξηση ήτανε σχεδόν μηδενική.
(2) Περισσότερα για αυτήν την παρέα, στο βιβλίο:
Econoclasts: The Rebels Who Sparked the Supply-Side Revolution and Restored American Prosperity
Συνέχεια