Σάββατο, 16 Απριλίου 2011

Το "Newspeak" των ευρωπαϊκών ελίτ


Η ευρωπαϊκή ελίτ , για να εξυπηρετήσει τα συμφέροντά της, έχει επιβάλλει μια τέτοια χρήση της γλώσσας ώστε η σημασία βασικών πολιτικών όρων και εννοιών να διαστρεβλώνονται και να παραμορφώνονται σε βαθμό που χάνουν τελείως το αρχικό τους νόημα. Πολύ διαφωτιστικό είναι το παρακάτω απόσπασμα από την ανάλυση του δημοσιογράφου Ηλία Σιακαντάρη στο δελτίο ειδήσεων της ναυαρχιδας του "εκσυγχρονισμού" ΣΚΑΪ (ο σταθμός αυτός άλλωστε ειδικεύεται στο "εκσυγχρονιστικό" "Newspeak"). Αφορμή ήταν οι δηλώσεις του Γερμανού υπουργού Οικονομικών Βόλφγκαγκ Σόιμπλε την Τετάρτη, ο οποίος άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο αναδιάρθρωσης του ελληνικού χρέους πριν το 2013.

Είπε ο κ. Σιακαντάρης, μεταξύ άλλων (στο 18:57) : "Και να σκεφτείς ότι ο Γερμανός υπουργός Οικονομικών θεωρείται από τους πλέον ευρωπαϊστές… Και όμως ένιωσε και αυτός αναγκασμένος να απευθυνθεί στους πλέον συντηρητικούς Γερμανούς με αυτές τις δηλώσεις για την Ελλάδα, για να τους πει αυτά που θέλουν να ακούσουν. Ότι δηλαδή δε θα είναι μόνο τα επίσημα γερμανικά δάνεια στην Ελλάδα που θα αργήσουν να αποπληρωθούν , αλλά εξετάζεται να πονέσουν και ιδιώτες Γερμανοί επενδυτές, να συμμετάσχουν και αυτοί στο ελληνικό ρίσκο. Και δεν ήταν η μόνη παραφωνία. Και οι Φινλανδοί σήμερα προβάλουν ενστάσεις για τη βοήθεια προς την Πορτογαλία. Εκεί υπάρχει ένα εθνικιστικό κόμμα, που μαρκάρει στενά την κυβέρνηση. Βλέπουμε δηλαδή, ότι οι Ευρωπαίοι πολιτικοί νιώθουν πίεση για να καθησυχάσουν τα πλέον συντηρητικά, τα πλέον εθνικιστικά κομμάτια των ψηφοφόρων τους, με το ρίσκο να τορπιλίσουν στην πορεία την ευρωπαϊκή ιδέα. Παρατηρούμε δηλαδή την ευρωπαϊκή εκδοχή του κινήματος του Τσαγιού της Αμερικής. Ο υπερσυντηρητισμός αποκτά ισχύ και αναγκάζει ακόμη και φιλοευρωπαίους πολιτικούς να υποβάλουν τα σέβη τους , με θύμα την ευρωπαϊκή αλληλεγγύη."

Στη γλώσσα της γραφειοκρατίας των Βρυξελλών, των "ευρωπαϊστών" πολιτικών , των τραπεζιτών και των φιλικών τους Μ.Μ.Ε. , η "ευρωπαϊκή ιδέα" δεν είναι τίποτε άλλο παρά η υποχρέωση των Ευρωπαίων φορολογούμενων να πληρώνουν στο διηνεκές τα μεγαλεπήβολα και αμφίβολης αποτελεσματικότητας σχέδια διάσωσης των χωρών του Νότου. "Ευρωπαϊκή αλληλεγγύη" βαφτίζεται ο εξαναγκασμός φτωχών χωρών όπως η Σλοβακία να πληρώνουν για τα χρέη πολύ πλουσιότερων , όπως η Ελλάδα και η Πορτογαλία. Και , βέβαια , στο όνομα του "οράματος της Ενωμένης Ευρώπης", όλες αυτές οι αποφάσεις λαμβάνονται χωρίς ποτέ να ρωτηθούν οι άμεσα ενδιαφερόμενοι, δηλαδή οι φορολογούμενοι . Είναι γνωστή άλλωστε η αλλεργία των "Ευρωκρατών" για τις δημοκρατικές διαδικασίες , αν κρίνουμε από τον τρόπο που λειτουργεί η Ευρωπαϊκή Ένωση.

Όσοι πάλι τολμούν να θέσουν ερωτήματα, όσοι θέλουν να έχουν λόγο για το πού πηγαίνουν τα χρήματά τους , βαφτίζονται "εθνικιστές" και "οπαδοί των Tea Parties" (βλέπετε, το αμερικάνικο αντικρατικίστικο λαϊκό κίνημα αποτελεί ανάθεμα για τις σνομπ κρατικοδίαιτες ευρωπαϊκές ελίτ) . Οι πολίτες που σε καιρούς αβεβαιότητας και οικονομικής κρίσης, δεν θέλουν να αυξηθεί και άλλο το ήδη τεράστιο χρέος των χωρών τους και δε θέλουν να πληρώνουν και άλλους φόρους εξαιτίας των πακέτων διάσωσης , δεν είναι τίποτε άλλο παρά "υπερσυντηρητικοί" και "λαϊκιστές". Και βέβαια, σύμφωνα με το "Newspeak" της πεφωτισμένης ευρωπαϊκής ελίτ, όσοι υποστηρίζουν πως οι ιδιώτες και οι τράπεζες πρέπει να αναλάβουν το ρίσκο των δικών τους κακών επενδυτικών επιλογών είναι στενόμυαλοι "εθνικιστές" ενώ όσοι θέλουν να ρίξουν τα βάρη στον αμέτοχο φορολογούμενο, διεκδικούν τον τίτλο του "εκφραστή της ευρωπαϊκής αλληλεγγύης".

Όταν η ευρωπαϊκή ιδέα έχει διαστρεβλωθεί τόσο στις μέρες μας , μήπως ήρθε η ώρα να διεκδικούμε με υπερηφάνια τον τίτλο του "υπερσυντηρητικού" και του "εθνικιστή";

[Η ευρωπαϊκή πολιτική και τα ευρωπαϊκά πακέτα βοήθειας δε θα βοήθησουν ούτε τις χώρες που τα λαμβάνουν. Διαβάστε εδώ, εδώ και εδώ]
Συνέχεια

Το αναθεματισμένο iPad


Ο βουλευτής την αμερικάνικής αντιπροσωπείας, Jesse Jackson Jr, πήρε το λόγο για να μιλήσει για το πρόβλημα της ανεργίας στις ΗΠΑ. Στην βαθυστόχαστη ομιλία που ακολούθησε μάθαμε για μια από τις αιτίες της μεγάλης ανεργίας: το iPad. Ήταν μια στιγμή, iΔημαγωγίας.

Σκεφτείτε, είπε ο βουλευτής Jackson, πόσες θέσεις εργασίας έχουν χαθεί μιας και τώρα δεν χρειάζεται να πηγαίνει κάποιος στο βιβλιοπωλείο να αγοράσει ένα βιβλίο, περιοδικό ή εφημερίδα, αλλά το κατεβάζει στο iPad.

To Chicago State University πλέον δεν δίνει συγγράμματα, αλλά κάθε πρωτοετής φοιτητής λαμβάνει ένα iPad, συνεχίζει ο Jackson. Το σχέδιο αυτού του δημόσιου πανεπιστημίου είναι μέσα στα επόμενα 4 χρόνια όλοι οι φοιτητές αντί για βιβλία να χρησιμοποιούν iPads.

Και αναρωτιέται ο Jackson τι θα γίνει με τα βιβλιοπωλεία, τις βιβλιοθήκες και γενικά όλες τις δουλείες που σχετίζονται με χαρτί;
Σίγουρα το iPad έχει κάνει την ζωή μας πιο εύκολη και αποδοτική αλλά δυστυχώς καταστρέφει μια σειρά θέσεων εργασίας, ενώ ταυτόχρονα παράγεται στην Κίνα, διπλό το κτύπημα.

Οι περισσότεροι αναγνώστες του ΜπλεΜήλου ήδη θα ξέρουν το παράδειγμα του Bastiat με τους παραγωγούς κεριών και το πρόβλημα τους με τον... ήλιο.

Ο βουλευτής Jackson δεν βλέπει το πλούτο που έχει δημιουργηθεί στις ΗΠΑ λόγο της τελευταίας τεχνολογικής επανάστασης. Μόνο ένα μικρό μέρος των κεφαλαίων που δημιουργούνται από την πώληση των προϊόντων της Apple ‘ανήκουν’ στην Κίνα.

Αυτό συμβαίνει όχι μόνο γιατί η συγκεκριμένη εταιρία έχει τεράστια ποσοστά κέρδους αλλά γιατί, όπως συμβαίνει και σε κάθε άλλη εταιρία, το χρήμα ρέει περισσότερο προς τους παράγοντες της παραγωγής που δημιουργούν την μεγαλύτερη προστιθέμενη αξία.

Στα προϊόντα της Apple θα δούμε την αναγραφή: σχεδιασμένο στην Καλιφόρνια, συναρμολογημένο στην Κίνα. Δεν θέλει και πολύ σκέψη για να μαντέψει κάποιος ποια διαδικασία εξασφαλίζει τις καλύτερες θέσεις εργασίας.
Η Κίνα θα συνεχίσει να γίνεται πλουσιότερη όταν σε κάποιο σημείο, για παράδειγμα, θα περάσει από την συναρμολόγηση στο σχεδιασμό.
Εάν μείνει στην συναρμολόγηση θα περάσει γρήγορα στην στασιμότητα και στον μαρασμό.
Η αλλαγή φέρνει τον πλούτο.

Ο πλούτος μας και η ευημερία μας εξαρτιούνται περισσότερο από οτιδήποτε άλλο από την δυνατότητα που έχουμε ως κοινωνία να δημιουργούμε, να εφεύρουμε και να παράγουμε διαφορετικά από ότι χθες.
Το πρόβλημα μας στην Ελλάδα δεν είναι ούτε η Κίνα ούτε και η Βουλγαρία. Το πρόβλημα μας είναι ότι ως κοινωνία έχουμε αποφασίσει ότι δεν θα παράγουμε και δεν θα εφευρίσκουμε.
Για αυτό και η εικόνα των συμβασιούχων που ζητωκραύγαζαν την “δικαίωση” τους έξω από τον Άρειο Πάγο ήταν τόσο καταθλιπτική.

Ήταν σαν την ώρα που βουλιάζει ο Τιτανικός, κάποιοι επιβάτες του πλοίου να χαίρονται που επιτέλους βρήκαν καμπίνα στην πρώτη θέση.
Συνέχεια

Παρασκευή, 15 Απριλίου 2011

Μήπως η "Νέα Δημοκρατία" ζει ακόμη στην εποχή της ...ΥΕΝΕΔ ;


Ο Αμερικάνος δημοσιογράφος John T. Flynn συνήθιζε να λέει : "Αν οι συντηρητικοί που διαμαρτύρονται για τα ελλείμματα, έχουν πρόβλημα με τα προγράμματα κοινωνικής πρόνοιας, τότε ας τους δώσει η κυβέρνηση το κρατικό πρόγραμμα που τους αρέσει περισσότερο- πολεμικά πλοία και στρατεύματα." Αυτά βέβαια συμβαίνουν στην Αμερική. Εδώ στην Ελλάδα , πρέπει να παραδεχτούμε πως η εγχώρια Δεξιά δεν κάνει διακρίσεις και δεν έχει πρόβλημα με καμιά κρατική πολιτική που σπαταλάει τα λεφτά των φορολογουμένων. Βέβαια, για να τιμήσουν τις ιδεολογικές τους ρίζες, οι πολιτικοί εκφραστές του ελληνικού συντηρητισμού εξακολουθούν να δείχνουν μια ιδιαίτερη προτίμηση στον "στρατιωτικό κεϋνσιανισμό". Και μάλιστα στην πιο βαλκανική και βλαχομπαρόκ εκδοχή του , που συνοψίζεται με το σύνθημα : "Κάθε ραχούλα και ένα φυλάκιο, κάθε χωριό και ένα στρατόπεδο, κάθε πόλη και μια ταξιαρχία!".

Η ανακοίνωση του υπεύθυνου του Τομέα Πολιτικής Ευθύνης Εθνικής Άμυνας της Νέας Δημοκρατίας, βουλευτή Δράμας, κ. Μαργαρίτη Τζίμα, για τα "λουκέτα που έβαλε η κυβέρνηση σε στρατόπεδα και Κέντρα Εκπαιδεύσεως Νεοσυλλέκτων σε όλη τη χώρα" μένει πιστή σε αυτή την παράδοση. Και μάλιστα καταφέρνει, με μια γλώσσα συγκινητική και ενίοτε ποιητική να μας γυρίσει πολλά χρόνια πίσω και να μας φέρει στο νου τις αξέχαστες μέρες της ...ΥΕΝΕΔ. "Μετά τα λουκέτα στα μαγαζιά και τις επιχειρήσεις που βάζει καθημερινά εδώ και 18 μήνες η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ, τώρα ήρθε η σειρά των στρατοπέδων και των Κέντρων Εκπαιδεύσεως Νεοσυλλέκτων (ΚΕΝ)", αρχίζει η ανακοίνωση. Κατόπι ο τόνος γίνεται πιο κοφτός και δραματικός : "Ανάστατες οι τοπικές κοινωνίες σε δεκάδες νομούς της χώρας, από την αυθαίρετη και άδικη απόφαση της κυβέρνησης να βάλει λουκέτα σε στρατόπεδα και ΚΕΝ" . Το δραματικό κρεσέντο όμως το διαδέχονται λέξεις που ξεχειλίζουν από ένα διάχυτο λυρισμό του στρατώνα : "Ο Έλληνας στρατιώτης, αγαπητός στις τοπικές κοινωνίες έδινε ισχυρό αίσθημα ασφάλειας στους κατοίκους από τον Έβρο μέχρι την Πελοπόννησο." Και η ανακοίνωση καταλήγει, με φλογερό αγωνιστικό πάθος, που συνδυάζει μοναδικά την ΕΚΟΦ με το ΚΚΕ, την ΕΠΕΝ με τον ΣΥΡΙΖΑ : "Με αυτή την απόφασή της η κυβέρνηση αποδεικνύει για μια ακόμη φορά ότι την ενδιαφέρει να ικανοποιεί τις απαιτήσεις της Τρόικας και όχι τις ανάγκες των Ενόπλων Δυνάμεων και του Ελληνικού λαού"

Για τους νεώτερους αναγνώστες, πρέπει να θυμίσουμε πως προτού οι σοσιαλιστές του ΠΑΣΟΚ εμπνευστούν τον "κεϋνσιανισμό των πανεπιστημίων" (κάθε πόλη με το ΑΕΙ της , κάθε χωριό με το ΤΕΙ του), οι σοσιαλιστές της Δεξιάς είχαν βάλει σε εφαρμογή τον ..."κεϋνσιανισμό των στρατοπέδων" . Το κράτος αντί να φτιάχνει γεφύρια στο πουθενά ή να ανοίγει τρύπες, όπως έκαναν οι κεϋνσιανοί στην Αμερική του Ρουσβέλτ, προτίμησε να γεμίσει ολόκληρη την Ελλάδα με στρατόπεδα. Όλα αυτά μπορεί να μην είχαν και τόση σχέση με την αμυντική θωράκιση της χώρας αλλά τα σουβλατζίδικα , οι καφετέριες και τα ξενοδοχεία της επαρχίας, έβγαζαν λεφτά με τη σέσουλα κάθε φορά που οι φαντάροι είχαν την έξοδό τους . Και λυπούμαστε που θα προσγειώσουμε κάπως απότομα τον κύριο Μαργαρίτη Τζίμα , αλλά μάλλον αυτός ο τόσο πεζός λόγος εξηγεί γιατί οι στρατιώτες "ήταν αγαπητοί στις τοπικές κοινωνίες", όπως μας λέει η ανακοίνωση της Νέας Δημοκρατίας .

Τα χρόνια πέρασαν. Στρατόπεδο το στρατόπεδο, πανεπιστήμιο το πανεπιστήμιο, ο κεϋνσιανισμός αλα ελληνικά κατάφερε να χρεωκοπήσει τη χώρα. Δεν χρειαζεται καμιά Τρόικα για να μας πει πως αυτή η πολιτική ήρθε η ώρα να πάρει ένα τέλος. Πια, λεφτά δεν υπάρχουν. Και όμως για τη "φιλελεύθερη" Νέα Δημοκρατία, το κόμμα που υποτίθεται πως θα έπρεπε να ζητάει επιτακτικά το δραστικό περιορισμό των κρατικών δαπανών, η οικονομική κατάρρευση μοιάζει σαν μην έγινε ποτέ. Αν αφαιρέσεις τη λέξη "τρόικα" από την ανακοίνωση, νομίζεις πως θα μπορούσε να είχε γραφτεί και πριν τριανταπέντε χρόνια. Παρά τα καινούργια υπερσύγχρονα γραφεία και το μεταμοντέρνο ντιζαϊνάτο σήμα, το ρολόι στη Συγγρού μοιάζει να έχει σταματήσει κάπου εκεί , στη δεκαετία του '70. Ο Υπουργός Εθνικής Αμύνης Ευάγγελος Αβέρωφ πάντα θα εγκαινιάζει καινούργια στρατόπεδα, ο Υπούργος Συντονισμού Παναγής Παπαληγούρας πάντα θα κρατικοποιεί και μια ακόμη επιχείρηση και στα γραφεία της Ρηγίλλης, η τηλεόραση θα παίζει πάντα τον "Άγνωστο Πολέμο" και το "Μεθοριακό Σταθμό".
Συνέχεια

To Dr. Watson, with love



Dr. Watson,
Καταρχήν, thank you for coming. Ξέρουμε ότι θα μπορούσατε να βρισκόσασταν κάπου αλλού, αλλά ήταν πολύ σημαντικό να επισκεφτείτε την γενέτειρα του δυτικού πολιτισμού. Η επαφή σας με το άνθος της ελληνικής ανώτατης εκπαίδευσης θα σας έπεισε για την συνέχεια της μεγάλης μας πολιτιστικής παράδοσης.


Έχουμε ακούσει κάτι σχετικά με ένα Νόμπελ που κερδίσατε αλλά επειδή ο χρόνος είναι ελάχιστος, θα πρέπει να περιοριστούμε στα ουσιώδη, therefore:

- Είχατε εκλεγεί καθηγητής στο Harvard, ποιες φοιτητικές παρατάξεις σας υποστήριξαν;

- Είναι αλήθεια ότι υποχρεώνετε του φοιτητές να γράφουν τις εργασίες τους; Εάν ναι, πως αντιμετωπίζονται οι κοινωνικές ανισότητες που προκύπτουν από μια τέτοια μεθόδευση;

- Στο πανεπιστήμιο του Σικάγου κάνατε μάθημα όταν είχε πολύ αέρα;

- Εάν κάποιος παρακολουθήσει τα μαθήματα σας, ποιες θα είναι οι επιπτώσεις στην μετέπειτα μοριοδότηση του;

- Στη γνωστή Harvard Yard ισχύει το άσυλο;

- Ήρθατε να κάνετε διάλεξη στην Πάτρα, έχει αναγνωριστεί το δίπλωμα σας από το ΔΙΚΑΤΣΑ;

In conclusion, θα θέλαμε να σας ευχαριστούμε που ήρθατε στην πόλη μας. Όπως λέει ο στοίχος από ένα νεότερο κλασσικό έργο “Ελα να Αγαπηθούμε Ντάρλινγκ”, είμαστε σίγουροι ότι “η ανάμνηση απ’ τη Greece θα σου μείνει για forever.”

Ο Έλλην φοιτητής,
The Dude


Η ανάμνηση

Συνέχεια

Πέμπτη, 14 Απριλίου 2011

H "καλοπροαίρετη" δικτατορία του "Άγιου" Λίνκολν

Tην προηγούμενη Τρίτη συμπληρώθηκαν 150 χρόνια από την έναρξη του Αμερικάνικου Εμφυλίου και ο άνθρωπος που ταύτισε το όνομα του με αυτό το τραγικό γεγονός, ο 16ος πρόεδρος των Η.Π.Α. Abraham Lincoln εξακολουθεί να αντιμετωπίζεται , από το σύνολο της ανθρωπότητας, ακόμη και από ορκισμένους εχθρούς της υπερδύναμης, σαν ένας "άγιος" της πολιτικής, σαν ένας Αμερικάνος Γκάντι, που κατήργησε τον επαχθή θεσμό της δουλείας και τελικά το πλήρωσε με την ίδια του τη ζωή. Όμως, αυτό το Lincoln cult δυσκολεύει την ψύχραιμη ιστορική αποτίμηση μιας μορφής που στην εποχή της ήταν εξαιρετικά αμφιλεγόμενη.

Η προεδρία του Λίνκολν ταυτίστηκε με τον "Αμερικάνικο Εμφύλιο Πόλεμο" (ή πιο σωστά, τον "Πόλεμο μεταξύ των Πολιτειών") και με αυτό το γεγονός συνδεέται και το θεωρούμενο ως πιο πιο σημαντικό επίτευγμα της σταδιοδρομίας του : η κατάργηση του θεσμού της δουλείας. Όμως αν εξετάσουμε πιο προσεκτικά την πολιτεία του Λίνκολν, θα δούμε πως ποτέ σε ολόκληρη την καριέρα του, δεν πήρε θέσεις υπέρ της κατάργησης της δουλείας. Αντίθετα,η λύση που πρότεινε ήταν ο επαναπατρισμός των μαύρων σκλάβων στην Αφρική, ενώ πίστευε ακράδαντα στην ανωτερότητα της λευκής φυλής. Εξάλλου, στην αρχή του πολέμου, δήλωσε ρητά πως δεν είχε καμιά πρόθεση να καταργήσει τη δουλεία, και πως ο πόλεμος δε γίνοταν γι'αυτό το λόγο. Το ίδιο πίστευαν τόσο οι στρατηγοί του όσο και οι απλοί στρατιώτες, όπως φαίνεται από τα γράμματα που έστελναν στις οικογένειες τους.

Το κύριο ζήτημα του πολέμου ήταν το δικαίωμα αυτοδιάθεσης του Νότου, δηλαδή αν οι νότιες πολιτείες είχαν το δικαίωμα να αποσχιστούν ή όχι. Στο Σύνταγμα δεν υπήρχε ρητή αναφορά γι αυτό το θέμα , επομένως μπορεί να ερμηνευτεί, πως άνηκε στην αποκλειστική αρμοδιότητα των πολιτειών.Πέρα απ'αυτό, όμως, το γενικό ιδεολογικό κλίμα της εποχής , ακόμη και στο Βορρά, αναγνώριζε το δικαίωμα κάθε πολιτείας να εγκαταλείψει την Ένωση. Η ίδια η αμερικάνικη Δημοκρατία δεν ήταν άλλωστε προϊόν απόσχισης και εφαρμογή της αρχής της αυτοδιάθεσης ; Όπως έγραφε, πριν τον Εμφύλιο, ο Αλέξης Ντε Τοκβίλ, η Ένωση σχηματίστηκε οικειοθελώς από τις πολιτείες και αν μια από τις πολιτείες διάλεγε να την εγκαταλείψει , θα ήταν δυσκολο να αποδείξει κάποιος πως δεν έχει δικαίωμα να το κάνει. Μάλιστα, πολλοί επιφανείς βόρειοι αντίπαλοι της δουλείας, όπως ο πρώην πρόεδρος John Quincy Adams, ήταν υπέρ της απόσχισης, και υποστήριζαν πως ο Βορράς θα ήταν αυτός που θα έπρεπε πρώτος να εγκαταλείψει την Ένωση. Όπως εύστοχα επισημαίνει ο κορυφαίος αριστερός ιστορικός William Appleman Williams, μια τέτοια προσέγγιση ήταν πιο συμβατή με τις αρχές της Διακήρυξης της Ανεξαρτησίας, με τη λογική του Συντάγματος, καθώς και με τη φιλοσοφία του laissez-faire όπως αναπτύχθηκε από τον Adam Smith .

Αντίθετα, ο Λίνκολν χρησιμοποίησε μια εθνικιστική ρητορική, με έντονα μεταφυσικά στοιχεία, και έβαλε την έννοια της "Ένωσης" πάνω από αυτή της "αυτοδιάθεσης". Άξιζε όμως άραγε, να σκοτωθούν 620.000 χιλιάδες Αμερικάνοι, να μείνουν ανάπηροι χιλιάδες άλλοι, και να καταστραφεί το 40% της οικονομίας της χώρας, για κάτι τόσο νεφελώδες όσο η περίφημη "Ένωση" ; Και αν δεχτούμε πως όλο αυτό το λουτρό αίματος είχε σαν θετική επίπτωση την κατάργηση της δουλείας, ας αναλογιστούμε πως όλες οι χώρες του Δυτικού Ημισφαιρίου (με την εξαίρεση της Αϊτής) κατήργησαν τη δουλεία μέσα στον 19ο αιώνα, με ειρηνικά μέσα , αποζημιώνοντας μερικά τους ιδιοκτήτες σκλάβων . Γιατί δε θα μπορούσε να καταφέρει κάτι παρόμοιο η χώρα με τους πιο φιλελεύθερους και ώριμους πολιτικούς θεσμούς της αμερικάνικης ηπείρου; Ποιές ήταν άραγε οι ευθύνες του Λίνκολν γι'αυτή την αποτυχία ;

Όμως για να καταλάβουμε καλύτερα τις προθέσεις του Λίνκολν, θα πρέπει να εξετάσουμε την ιδεολογία και την πολιτεία του. Σε όλη τη διάρκεια της αμερικάνικης ιστορίας, δυο αντιτιθέμενα οράματα ανταγωνίστηκαν για την πορεία που θα έπαιρναν οι Η.Π.Α.. Από τη μια μεριά , το όραμα του Alexander Hamilton, για μια ισχυρη, συγκεντρωτική κυβέρνηση και από την άλλη , αυτό του Thomas Jefferson για μια μικρή και αποκεντρωμένη κυβέρνηση. Ο Λίνκολν σίγουρα άνηκε στους οπαδούς του Χάμιλτον. Σε όλη του την πολιτική καριέρα υπήρξε υποστηρικτής του μερκαντιλιστικού "Αμερικάνικου Συστήματος" , όπως διατυπώθηκε από τον Henry Clay. Οι βασικές αρχές του "Συστήματος", ήταν ο εμπορικός προστατευτισμός, η παραχώρηση ομοσπονδιακών κεφαλαίων για δημόσια έργα και η ίδρυση Κεντρικής Τράπεζας . Οι αντιπρόσωποι των νότιων Πολιτειών, σταθεροί υποστηρικτές των πολιτειακών δικαιωμάτων, συνήθως ψήφιζαν ενάντια σε κάθε μέτρο που ενίσχυε την ομοσπονδιακή κυβέρνηση, και ήταν εμπόδιο στα σχέδια των οπαδών του "Συστήματος" . Επιπλέον, οι Νότιοι υποστήριζαν την κατάργηση των εμπορικών δασμών. Ο Νότος ήταν μια βασικά εξαγωγική οικονομία, που η επιβίωση του στηρίζοταν στο ελεύθερο εμπόριο. Αντίθετα οι Βόρειοι βιομήχανοι, υποστηρικτές του νεοσύστατου Ρεπουμπλικάνικου Κόμματος, στο οποίο άνηκε και ο Λίνκολν, ήταν υπέρ των υψηλών δασμών, για να προστατεύσουν τα προϊόντα τους από τον ξένο ανταγωνισμό . Πολλοί Βόρειοι φοβόνταν πως ένα ανεξάρτητο νότιο κράτος,που θα εφάρμοζε το ελεύθερο εμπόριο, θα προσέλκυε μεγάλο μέρος του εμπορίου που μέχρι τότε διεξάγοταν στα βόρεια λιμάνια. Ο πόλεμος ήταν,λοιπόν, η χρυσή ευκαιρία για την εφαρμογή του "Αμερικάνικου Συστήματος" σε ολόκληρη την Ένωση .

Ήδη από την αρχή των συγκρούσεων , οι δασμοί αυξήθηκαν στα πιο υψηλά τους επίπεδα στην αμερικάνικη ιστορία. Μια σειρα άλλα μέτρα ισχυροποίησαν το ρόλο της κεντρικής κυβέρνησης στην αμερικάνικη οικονομία, επιβεβαιώνοντας τη ρήση του Randolph Bourne πως "Ο πόλεμος είναι η υγεία του κράτους" . Κατά τη διάρκεια της προεδρίας του Λίνκολν, θεσπίστηκε ο πρώτος φόρος εισοδήματος στην αμερικάνικη ιστορία (καταργήθηκε το 1872), θεσπίστηκε φόρος κληρονομιάς (καταργήθηκε κι αυτός το 1870), ενώ τέθηκαν σε ισχύ μια σειρά άλλοι φόροι σε πολλά προϊόντα, όπως ο καπνός και το αλκοόλ, που διατηρήθηκαν και μετά τον πόλεμο, και αποτέλεσαν βασική πηγή χρηματοδότησης της κεντρικής κυβέρνησης . Επίπλεον, με σχετική νομοθεσία του 1863 και 1864, ιδρύθηκαν εθνικές τραπεζες που τύπωναν άφθονο χρήμα για τις ανάγκες του πολέμου, αχρηστεύοντας ουσιαστικά τον κανόνα του χρυσού. Το δημόσιο χρέος άγγιξε το ποσό των 2,8 δις δολλαρίων, επεκτάθηκε η ομοσπονδιακή γραφειοκρατία, με την ίδρυση υπηρεσιών όπως το Υπουργείο Γεωργίας και πολλές ιδιωτικές περιουσίες δημεύτηκαν . Τέλος, δόθηκαν ομοσπονδιακά κεφάλαια για την κατασκευή δημοσίων έργων. Έτσι, ιδιωτικές εταιρίες μπόρεσαν να πάρουν χρήματα και άλλου είδους προνόμια από το κράτος για την κατασκευη σιδηροδρόμων. Η συναλλαγή αυτή, μεταξύ κράτους και επιχειρηματιών, οδήγησε σε άπειρα σκάνδαλα διαφθοράς τα επόμενα χρόνια. Η μικρή και περιορισμένη κεντρική κυβέρνηση των προπολεμικών χρόνων, που προσέγγιζε το laissez faire ιδεώδες, και με την οποία ο πολίτης πολύ σπάνια έρχοταν σε επαφή σε όλη τη διάρκεια της ζωής του, ήταν πια οριστικό παρελθόν.

Η επέκταση της κεντρικής κυβέρνησης και η ενίσχυση της εκτελεστικής εξουσίας, δεν επηρέασε μόνο την οικονομία, αλλά και τα ατομικά δικαιώματα καθώς και τη λειτουργία του κράτους δικαίου. Ακόμη και ιστορικοί, φιλικοί προς τον Λίνκολν, αναγνωρίζουν πως κυβέρνησε με δικτατορικό τρόπο, απλά, προσθέτουν το ,διόλου πειστικό, επιχείρημα, πως ποτέ ξανά οι εξουσίες ενός δικτάτορα δεν βρέθηκαν σε πιο ασφαλή χέρια! Ο Λίνκολν διεξήγε για μήνες τον πολέμο , βάσει διατάγματος, χωρίς την έγκριση του Κογκρέσσου , ανέστειλε την ισχύ του habeas corpus, λογόκρινε τις τηλεγραφικές γραμμές, φυλάκισε χωρίς δίκη 30.000 πολίτες των βόρειων πολιτειών και έκλεισε εκατοντάδες βόρειες εφημερίδες. Η αντιμιλιταριστική παράδοση των Η.Π.Α. εγκαταλείφθηκε και ο στρατός ποτέ δεν θα έπεφτε ξανά στα επίπεδα που είχε πριν τον πόλεμο. Μάλιστα, τα επόμενα χρόνια, χρησιμοποιήθηκε πολλές φορές για την αντιμετώπιση του "εσωτερικού εχθρού" (εναντιον των Ινδιάνων, των Μορμόνων υποστηρικτών της πολυγαμίας , των απεργών κ.α.). Τέλος, για πρώτη φορά στη σύγχρονη ιστορία, οι στρατηγοί του Λίνκολν, Sherman και Grant, εγκατάλειψαν μια βασική, μέχρι τότε, αρχή διεξαγωγής του πολέμου και δεν έκαναν καμιά διάκριση μεταξύ αμάχων και στρατιωτών. Ο πόλεμος πια αφορούσε τους πάντες. Ολόκληρες πόλεις ισοπεδωθηκαν, περιουσίες λεηλατήθηκαν, άμαχοι, μεταξύ αυτών, γυναίκες και παιδιά, κάθε χρώματος, δολοφονήθηκαν και βιάστηκαν. Ο Νότος κυριολεκτικά ισοπεδώθηκε. Ο πόλεμος μεταξύ των πολιτειών ήταν ο πρώτος σύγχρονος πόλεμος, ένα πρελούδιο για τους ολοκληρωτικούς πολέμους του 20ου αιώνα. Ο πολέμαρχοι και οι εγκληματίες πολέμου του επόμενου αιώνα, χρωστάνε πολλά στον...Άγιο της πολιτικής, τον Αβραάμ Λίνκολν.

Ο William Appleman Williams έγραψε πως ο Λίνκολν, ήταν ο πρώτος αμερικάνος ηγέτης που θύμιζε τοσο πολύ τον ήρωα του Γκαίτε,τον Φάουστ. Δε δίστασε να σπρώξει τη χώρα του στην κόλαση του πολέμου, με αντάλλαγμα τον έλεγχο ολόκληρης την Ένωσης και την εξουσία, μια εξουσία τόσο απόλυτη , όσο δεν την είχε ονειρευτεί κανένας Αμερικάνος πρόεδρος μέχρι τότε. Μετα την πρόεδρια του Λίνκολν τίποτε δε θα ήταν πια το ίδιο. Το όραμα των Ιδρυτών Πατέρων, για μια μικρή και περιορισμένη κεντρική κυβερνηση, θάφτηκε κάτω από τις στάχτες της Ατλάντα. Πια οι Η.Π.Α. δεν ήταν μια ένωση πολιτειών αλλά ένα έθνος κάτω από μια ισχυρή κυβέρνηση. Η Αμερικάνικη Δημοκρατία (Republic) ήταν πια παρελθόν, ο δρόμος για την Αμερικάνικη Αυτοκρατορία είχε ανοίξει...

[Πηγές :
"Emancipating Slaves, Enslaving Free Men: A History of the American Civil War" από τον Jeffrey Rogers Hummel

"The Great Centralizer: Abraham Lincoln and the War Between the States" από τον Thomas J.DiLorenzo]
Συνέχεια

Το ειδικό μοντάζ του Λάκη Λαζόπουλου


Είναι κατανοητή η δύσκολη θέση του Λάκη Λαζόπουλου. Το να είσαι αριστερός την περίοδο που καταρρέει ο κρατισμός στην χώρα σου θα πρέπει να είναι μια ιδιαίτερα δύσκολη εμπειρία. Αυτό όμως δεν σου επιτρέπει να παραποιείς τα λεγόμενα άλλων, για να χωρέσουν στα ξεθωριασμένα μεταπολιτευτικά καλούπια που πλασάρεις κάθε Τρίτη στις 9.

Ο Λάκης Λαζόπουλος παραποιεί την πραγματικότητα συνεχώς. Είναι μια αναγκαία συνήθεια γιατί διαφορετικά δεν θα μπορούσε να υποστηρίζει και να πιστεύει αυτά που λέει.
Αυτή την Τρίτη όμως, πέρασε τα συνηθισμένα όρια του.

Είχε βίντεο “αποκάλυψη” όπου ο πρόεδρος του ΛΑ.Ο.Σ, Γιώργος Καρατζαφέρης, υπόσχεται ότι θα βυθίζει τα πλοία με λαθρομετανάστες. Αρχίζει την περιγραφή του ο Λαζόπουλος με μια εξέταση των κοινωνικών συνθηκών όπου συμπεραίνει ότι ο θύμος μας κάνει να τα δεχόμαστε όλα. Παίζει το βίντεο που δείχνει τον Καρατζαφέρη που λέει ότι θα διώξει 1.7 εκ. λαθρομετανάστες. Εκεί κόβεται το βίντεο και κάνει την ερώτηση ο κ. Λαζόπουλος, “και πως θα τους διώξετε για πες μας;” Οπότε ξαναρχίζει το βίντεο και βλέπουμε το Καρατζαφέρη να λέει “όταν πλοίο θα διέρχεται ελληνικά χωρικά ύδατα θα βυθίζεται.”
Συμπληρώνει ο κ. Λαζόπουλος, “θα πνιγούμε γυναικόπαιδα στις θάλασσες αυτή είναι η λύση.”

Βέβαια το "όταν πλοίο θα διέρχεται ελληνικά χωρικά ύδατα θα βυθίζεται” είναι από άλλο σημείο την ομιλίας του Καρατζαφέρη. Σε αυτό το κομμάτι ο κ. Κατατζαφέρης απευθύνεται στην ηγεσία της Τουρκίας και είναι ξεκάθαρο ότι μιλάει για τις συνεχείς παραβιάσεις της γείτονος.

Ίσως κάποιος, π.χ. οι συνεργάτες του κ. Λαζόπουλου, να μπερδεύτηκαν, αλλά ο κ. Καρατζαφέρης δεν μιλάει μόνο για πλοία, αλλά συνεχίζει και μιλάει για αεροπλάνα που δεν δίνουν δελτία πτήσεων και τα οποία “θα καταρρίπτονται.”
Εδώ αν κάποιος έχει αγνοήσει πλήρως το πρόλογο που απευθύνετε στην τούρκικη ηγεσία και θέλει να συνεχίσει να νομίζει ότι ο κ. Καρατζαφέρης μιλάει ακόμα για λαθρομετανάστες, θα πρέπει επίσης να πιστεύει δύο απίθανα πράγματα:

1. Ότι ο Καρατζαφέρης πιστεύει ότι οι λαθρομετανάστες έρχονται στην Ελλάδα με αεροπλάνα και
2. Ότι αυτά τα αεροπλάνα γεμάτα λαθρομετανάστες αν δίνουν δελτία πτήσεως θα είναι αποδεκτό να εισέλθουν στην Ελλάδα.

Δηλαδή, ο Καρατζαφέρης δεν έχει κανένα πρόβλημα να σκοτώνει λαθρομετανάστες στην θάλασσα, αλλά για λαθρομετανάστες εν πτήση αρχίζει να έχει κάποιους ενδοιασμούς.

Πρόκειται φυσικά για μια μεγάλη και ειδικά κατασκευασμένη αναλήθεια.

Πολύ αμφιβάλω αν ποτέ διορθώσει αυτό το ατόπημα ο κ. Λαζόπουλος. Εξάλλου στην αριστερή πτέρυγα ένα ψέμα δεν είναι και τόσο κακό πράγμα, ιδιαίτερα όταν υπηρετεί και ένα ανώτερο σκοπό, όπως στην συγκεκριμένη περίπτωση που μερικά εκατομμύρια Έλληνες θα έχουν μείνει με την εντύπωση ότι ο Καρατζαφέρης ετοιμάζει θαλάσσιες σφαγές.

Ίσως θα ήταν καλύτερα αν ο κ. Λαζόπουλος περιοριζόταν στις πιο αθώες κατασκευές του. Όπως αυτή που χρησιμοποίησε στην αρχή αυτής της ενότητας, όπου είπε:

“Γιατί σχεδόν σε λίγο θα πάμε να μονοπωλήσουμε ότι η εγκληματική δραστηριότητα είναι μόνο των ανθρώπων που δεν έχουν να ζήσουν, των λαθρομεταναστών, όλοι οι άλλοι είμαστε άγιοι.”


Πρόκειται φυσικά περί ενός γελοίου επιχειρήματος που ακόμα δεν έχω ακούσει κανέναν από αυτούς που είναι αντίθετοι στον κ. Λαζόπουλο να το εκστομεί.

Αλλά ο κ. Λαζόπουλος διανθίζει το μονόλογο του με τέτοια γελοία επιχειρήματα που οι αντίπαλοι αχυράνθρωποι δήθεν εκστομίζουν διαρκώς, και αυτός, με την ακαταμάχητη σοφία του κατατροπώνει στον τρίωρο μονόλογο.

Αν τα αριστερά ιδεολογήματα του κ. Λαζόπουλου είχαν κάποια βάση, τίποτα από όλα αυτά δεν θα ήταν αναγκαίο. Αλλά οι ιδέες του κ. Λαζόπουλου χρεοκόπησαν προ πολλού. Δυστυχώς, σχετικά πρόσφατα, χρεοκόπησε και η χώρα που τις κατανάλωσε μετά βουλιμίας την τελευταία τριακονταετία.

Διαβάστε μια προηγούμενη ανάρτηση, Η Θλιβερή Ελλάδα του Λάκη Λαζόπουλου.


Εδώ το βίντεο από την εκπομπή του Λαζόπουλου και την ομιλία Καρατζαφέρη.
Φυσικά, ο γραπτός σχολιασμός που συνοδεύει το βίντεο δεν είναι του ΜπλεΜήλου.


Συνέχεια

Τετάρτη, 13 Απριλίου 2011

Η Πορτογαλία, η Ελλάδα και το "υπνωτικό χάπι" του ευρώ


Ο πιο διάσημος Πορτογάλος , ο Κριστιάνο Ρονάλντο, έχει πια και άλλους λόγους για να βάζει τα κλάματα, πέρα από το ότι έχασε κάποιο γκολ ή τον αδίκησε ο προπονητής του . Μετά την Ελλάδα και την Ιρλανδία, ήρθε και η σειρά της χώρας του να χτυπήσει την πόρτα του περιβόητου Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Στήριξης. Παρά τις παιδαριώδεις διαψεύσεις και τα ζαχαρωμένα λόγια των "ευρωκρατών" , η αυλαία ανοίγει ξανά και άλλη μια πράξη της μακρόσυρτης και βασανιστικής "τραγωδίας του ευρώ" αρχίζει. Και μάλλον δε θα είναι η τελευταία.

Εδώ στο "Μπλε Μήλο", πηγαίνοντας κόντρα στο ρεύμα της "ευρωλαγνείας" που κυριαρχεί στις "εκσυγχρονιστικές" ελίτ της χώρας μας , έχουμε από καιρό επισημάνει το ρόλο του ευρώ και της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας στη σημερινή κρίση. Αυτό δε σημαίνει πως απαλλάσουμε τις ντόπιες κυβέρνησεις (αλλά και μεγάλο μέρος των πολιτών) από τις ευθύνες τους . Όμως αδιαφορώντας για το ευρύτερο διεθνές πλαίσιο μέσα στο οποίο εξελίσσεται η ελληνική κατάρρευση , μας κάνει τελικά να βλέπουμε μόνο τη μισή της εικόνα, μας εμποδίζει να βγάλουμε τα σωστά συμπεράσματα και μας οδηγεί σε λανθασμένες λύσεις. Χωρίς να αναλύσουμε το καταστροφικό ρόλο που έπαιξε (και παίζει) το ουτοπικό σχέδιο του ευρώ, δεν μπορούμε να καταλάβουμε ποιοί παράγοντες δημιούργησαν τις συνθήκες εκείνες που επέτρεψαν την πολιτική του υπερδανεισμού και της δημοσιονομικής χαλαρότητας που ακολούθησαν τα κράτη-μέλη, ειδικά τα τελευταία δέκα χρόνια.

Πριν ένα χρόνο, προτού η κρίση της ευρωζώνης γίνει τόσο έντονη, είχα γράψει γιατί η συμμετοχή μας στο ενιαίο νόμισμα συνετέλεσε στη σημερινή κατάσταση : "Η ψευδής ασφάλεια που μας παρείχε το ευρώ και η ικανότητα που αποκτήσαμε να δανειζόμαστε φτηνότερα με τεχνητά χαμηλά επιτόκια , έκανε τα πράγματα ακόμη χειρότερα. Πιθανόν, εάν είχαμε ακόμη τη δραχμή, ο φόβος μιας ενδεχόμενης νομισματικής κρίσης, να μας έκανε πιο προσεκτικούς, και να πιεζόμασταν να προχωρήσουμε στις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις και περικοπές δαπανών. Σε συνέντευξη του στον Τάκη Μίχα στην «Ελευθεροτυπία» ο γνωστός οικονομικός αναλυτής του Center for European Reform, Simon Tillford, επισημαίνει : « Η ένταξη στην ευρωζώνη δημιούργησε την ψευδαίσθηση ότι τώρα τα προβλήματα μπορούσαν να λυθούν χωρίς τις αναγκαίες ριζικές μεταρρυθμίσεις. Αν ορισμένες απ' αυτές τις χώρες -όπως η Ελλάδα- είχαν καθυστερήσει την ένταξή τους στην ΟΝΕ, η πίεση των αγορών θα τις είχε αναγκάσει να κάνουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Διότι αν δεν το έκαναν θα αντιμετώπιζαν συναλλαγματική κρίση.»"

Τα παραπάνω συμπεράσματα ισχύουν σε μεγάλο βαθμό και για την Πορτογαλία. Μπορεί για κάθε χώρα-μέλος της ευρωζώνης το εναρκτήριο λάκτισμα που προκαλεί την κατάρρευση να είναι διαφορετικό . Όπως όμως έγραψε παλαιότερα και ο γνωστός δημοσιογράφος και αναλυτής Matthew Lynn , η βαθύτερη αιτία φαίνεται να παραμένει η ίδια. Οι οικονομίες είναι πολύ διαφορετικές για να μπορεί να τις χειρίζεται όλες μια κεντρική τράπεζα. Τα επιτόκια είναι διαρκώς λάθος για όλους. Διαφέρει μόνο ο τρόπος που εκφράζεται αυτό το λάθος. Το σημερινό άρθρο του think tank "Open Europe" είναι διαφωτιστικό για το ρόλο που έπαιξε το ευρώ στην πορτογαλική κρίση και ταυτοχρόνα αποτελεί και μια προειδοποίηση για το μέλλον της Ελλάδας. Αξίζει να το διαβάσετε:

"Αναμφίβολα, η λύση του προβλήματος θα πρέπει να είναι η προτεραιότητα τώρα, αλλά η διερεύνηση των λόγων που οδήγησε την Πορτογαλία στη σημερινή κατάσταση, θα μπορούσε να βοήθησει στη λύση. Σίγουρα υπήρχαν πολλοί λόγοι που βοήθησαν να ξεσπάσει η σημερινή κρίση, συμπεριλαμβανομένων πολλών εσωτερικών πολιτικών λαθών. Παρόλα αυτά , η συμμετοχή στο ενιαίο νόμισμα φαίνεται να έπαιξε το ρόλο της.

Σύμφωνα με μια ενδιαφέρουσα μελέτη που δημοσιεύτηκε από αξιωματούχους της Ευρωπαϊκής Επιτροπής , η συμμετοχή στο ευρώ είχε τις ακόλουθες επιπτώσεις: "Η οικονομία της Ποτογαλίας , από μια εκρηκτική ανάπτυξη στο δεύτερο μισό της δεκαετίας του '90 οδηγήθηκε σε μια σημαντική επιβράδυνση αυτή τη δεκαετία. Μια βασική ώθηση στην επέκταση έδωσε η αξιοσημείωτη πτώση στα επιτόκια όταν η προοπτική της εισόδου στην ΟΝΕ γινόταν όλο και περισσότερο σίγουρη . Τα ονομαστικά βραχυπρόθεσμα επιτόκια συνέκλιναν απόλυτα με το κοινό χαμηλό όριο που έθεσε η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (Ε.Κ.Τ.)"

Η έρευνα επισημαίνει ότι "η σημαντική πτώση στα επιτόκια, (ήταν) το κύριο ερέθισμα για το boom της οικονομίας", το οποίο αργότερα κατέληξε σε ύφεση. Η αξιοσημείωτη διαφορά της Πορτογαλίας, συγκρινόμενη με την Ισπανία, την Ιρλανδία και την Ελλάδα, ήταν πως βίωσε τη διαβόητη δυναμική του boom και της ύφεσης προτού μπει στην ευρωζώνη, αλλά και πάλι εξαιτίας της "προοπτικής εισόδου στην ΟΝΕ", όπως οι ίδιοι οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι το θέτουν.

Το "υπνωτικό χάπι" της ευρωζώνης (όπως ο ίδιος ο Herman Van Rompuy το χαρακτήρισε), εμπόδισε τους επενδύτες να επιβάλλουν στη χώρα αντιδημοφιλείς, αλλά απαραίτητες, μεταρρυθμίσεις, που θα έδιναν ώθηση στην ανταγωνιστικότητα. Αυτό είχε σαν αποτέλεσμα, την περασμένη δεκαετία , η Πορτογαλία να είναι κατά 21% λιγότερο ανταγωνιστική σε σύγκριση με τη Γερμανία...

Έτσι, όταν η Πορτογαλία έζησε την εμπειρία της οικονομικής καθίζησης , πολύ πριν η Ισπανία και η Ιρλανδία περάσουν τις δικές τους, δεν υπήρχε ένα νόμισμα που θα μπορούσε να έρθει υπό πίεση και να πειθαρχήσει τους πολιτικούς. Αυτός ήταν σίγουρα ένας από τους λόγους για τη συνεχιζόμενη αναιμική ανάπτυξη που ακολούθησε την καθίζηση στην Πορτογαλία.

(Επίσης), εξαιτίας των τεχνητά χαμηλών επιτοκίων , που σχεδιάστηκαν για μια Γερμανία με αργούς ρυθμούς ανάπτυξης, η χώρα άρχισε να συγκεντρώνει πολύ υψηλά επίπεδα ιδιωτικού χρέους, που ξεπέρασε το 200% του ΑΕΠ (ακριβώς το ίδιο συνέβη στην Ισπανία και την Ιρλανδία, την ίδια περίοδο).

Συν τοις άλλοις , η πορτογαλική κυβέρνηση δεν ήταν ακριβώς ένα φωτεινό παράδειγμα συνετής δημοσιονομικής διαχείρισης. Διατηρούσε μεγάλα ελλείμματα στον προϋπολογισμό και κατάφερε να έχει ένα σημαντικό επίπεδο χρέους για μια οικονομία του μεγέθους της Πορτογαλίας (τόσο τα νούμερα του χρέους όσο και του ελλείμματος, αναθεωρήθηκαν πρόσφατα προς τα πάνω).

Έτσι , ένα υπερτιμημένο νόμισμα που εμπόδιζε την αναπτυξη (το εσκούδο θα είχε χάσει μέρος της αξίας του , μετά την αρχική οικονομική καθίζηση), σε συνδυασμό με επιτόκια που ήταν ένα συνεχές διεγερτικό για την συσσώρευση καινούργιου χρέους , οδήγησαν την Πορτογαλία σε μια δεκαετία με χαμηλή ανάπτυξη. Η συνεπακόλουθη πτώση στους σχετικούς δείκτες του βιοτικού επιπέδου , σε σύγκριση με την υπόλοιπη Ε.Ε. και η μείωση στα φορολογικά έσοδα, έδωσαν ώθηση στην αύξηση τόσο του ιδιωτικού όσο και του δημόσιου χρέους.

Το ενδιαφέρον είναι πως τα προβλήματα της Πορτογαλίας μπορούν να δώσουν μια εικόνα για το τί μπορεί να επιφυλάσσει το μέλλον στην Ελλάδα, την Ιρλανδία και ίσως την Ισπανία. Ακόμη και με μια χαλαρή νομισματική πολιτική και ενέσεις ρευστότητας (σε μορφή χρεους), δεν έλυσαν τα προβλήματα της Πορτογαλίας με την ανταγωνιστικότητα και το νομίσμα. Στην πραγματικότητα μπορεί να έκαναν τα πράγματα ακόμη χειρότερα.

Αυτά τα μαθήματα από το παρελθόν της Πορτογαλίας, θα έπρεπε να τα προσέξουν οι κυβερνώντες. Η αντιμετώπιση των βασικών αιτιών της κρίσης- οι ανισορροπίες της ευρωζώνης, τα προβλήματα ανταγωνιστικότητας και η τραπεζική κρίση- είναι πρωταρχικής σημασίας και πρέπει να μας προετοιμάζουν για όλα τα ενδεχόμενα , συμπεριλαμβανομένης μια αναδιάρθρωσης και ίσως ακόμη και μιας αλλαγής στη λίστα μελών της ευρωζώνης."
Συνέχεια

Τρίτη, 12 Απριλίου 2011

Το ΔΝΤ , ο "ηθικός κίνδυνος" και η καθυστέρηση των φιλελεύθερων μεταρρυθμίσεων

Σήμερα στην Ελλάδα, αντιπαρατίθενται δύο σχολές σκέψης για το ρόλο του Μνημονίου. Από τη μια μεριά, η Αριστερά που παθαίνει αλλεργία με το Μνημόνιο γιατί φοβάται πως θα φέρει φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις στην κρατικίστικη ελληνική οικονομία . Από την άλλη, έχουμε τους σοσιαλφιλελεύθερους "εκσυγχρονιστές" που δεν σταματούν να υμνούν το Μνημόνιο, επειδή ελπίζουν πως , επιτέλους, θα επιβάλλει αυτές τις αλλαγές, για τις οποίες χρόνια μιλάμε αλλά οι ελληνικές κυβερνήσεις ποτέ δεν τόλμησαν να πραγματοποιήσουν. Όμως, όπως έχουμε ξαναγράψει (εδώ και εδώ) οι Έλληνες πολίτες που θέλουν να απελευθερωθεί η οικονομία από τα δεσμά του κρατισμού, έχουν πολλούς λόγους για να είναι επιφυλακτικοί με την παρέμβαση του ΔΝΤ (και της ΕΕ), επειδή στην πραγματικότητα δεν προωθεί αλλά εμποδίζει τις μεταρρυθμίσεις. Κάποια από τα μέτρα του Μνημονίου κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση (και κάποια άλλα, όπως η αύξηση της φορολογίας, είναι τόσο λάθος που μπορεί να ακυρώσουν και τις συνέπειες των θετικών μέτρων). Όμως ακόμη και αν το πρόγραμμα του Μνημονίου είχε μόνο θετικά σημεία, και πάλι θα υπήρχε πρόβλημα. Το βασικό πρόβλημα με τέτοιου είδους επεμβάσεις είναι ο "ηθικός κίνδυνος" που δημιουργούν. Τα δάνεια , με χαμηλότερα της αγοράς επιτόκια, ενθαρρύνουν τις κυβερνήσεις να συμπεριφερθούν ανεύθυνα αφού κάποιος άλλος θα επωμιστεί το κόστος των πολιτικών τους. Χωρίς την πίεση της αγοράς , και με διαθέσιμο κεφάλαιο από το ΔΝΤ, είναι επόμενο οι μεταρρυθμίσεις να καθυστερήσουν ή και να σταματήσουν . Στις επόμενες παραγράφους, θα δούμε κάποια παραδείγματα από προηγούμενες επεμβάσεις του ΔΝΤ (αφού η ΕΕ μόλις πέρσι μπήκε στο παιχνίδι της διάσωσης κρατών) που επιβεβαιώνουν τη θέση μας.

Οι υποστηρικτές του Μνημονίου απορρίπτουν τον "ηθικό κινδύνο" λογω των αυστηρών όρων που θέτει για να συνεχιστεί η καταβολή των δόσεων . Όμως η πραγματικότητα δεν επιβεβαιώνει αυτή την άποψη. Η Ρωσία είναι το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα της αποτυχίας της θέσης πως τα δάνεια μπορούν να "αγοράσουν" φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις. Από το 1992 εως το 1997 η Ρωσία έπαιρνε φτηνά δάνεια από το ΔΝΤ, που άγγιζαν ή και ξεπερνούσαν τα 20 δισεκατομμύρια δολλάρια το χρόνο, με τον όρο να γίνουν οι απαραίτητες αλλαγές στην οικονομία . Όμως σε όλη τη δεκαετία η Ρωσία έμεινε πολύ πίσω σε σχέση με άλλες χώρες της Αν. Ευρώπης και η οικονομία διατήρησε , σε μεγάλο βαθμό , τις κρατικίστικες δομές της. Ήδη από το 1993 ο φιλελεύθερος πολιτικός Γκριγκόρι Γιαβλίνσκι έλεγε πως "οι νέες δυτικές πιστώσεις δεν είναι πια θεραπεία για τη Ρωσία, αλλά ένα φάρμακο που βοηθάει να κρατηθεί στη ζωή ένα άρρωστο σύστημα." Το αξιοσημείωτο είναι πως κάποιες μεταρρυθμίσεις γίνοταν μόνο κατά τις περιόδους που το ΔΝΤ , για να ασκήσει πίεση στην ρωσική κυβέρνηση, σταματούσε τη βοήθεια. Δυστυχώς όμως, με τις πρώτες μεταρρυθμίσεις, το ΔΝΤ ξανάρχιζε να καταβάλει τις δόσεις των δανείων και έτσι ο μεταρρυθμιστικός οίστρος των Ρώσων κυβερνώντων έπεφτε ξανά σε ύπνωση...

Τον Ιούλιο του 1998, και παρά τα τεράστια ποσά που η χωρα είχε εισπράξει από το ΔΝΤ, η Ρωσία βρίσκοταν στη δίνη μιας σοβαρής οικονομικής κρίσης. Η ρώσικη κυβέρνηση για να εισπράξει και αλλά 21 δισεκατομμύρια δολλάρια από το ΔΝΤ υποσχέθηκε πως θα πετύχει πρωτογενές πλεόνασμα στον προϋπολογισμό της τουλάχιστον 3% του ΑΕΠ. Παρά την αποτυχία των προηγούμενων προγραμμάτων, το ΔΝΤ συμφώνησε και μάλιστα ο τότε γενικός υποδιευθυντής του , Stanley Fischer, δήλωνε βέβαιος πως "τα μέτρα του οργανισμού θα εφαρμοστούν στο ακέραιο". Όμως, μέσα στις επόμενες εβδομάδες η κυβέρνηση επέβαλε και άλλους κρατικούς ελέγχους στην οικονομία, αύξησε τις επιδοτήσεις στις μεγάλες εταιρείες , διέσωσε τράπεζες και , ακολουθώντας σε αυτό το σημείο τις συστάσεις του ΔΝΤ, αύξησε τη φορολογία. Η πρώτη δόση του δανείου, ύψους 4,8 δις, ξοδεύτηκε για να στηρχτεί το ρούβλι. Χωρίς αποτέλεσμα όμως. Τα κεφάλαια εγκατέλειψαν μαζικά τη χώρα, το νόμισμα υποτιμήθηκε και κηρύχθηκε στάση πληρωμών. Τον επόμενο χρόνο η οικονομία συρρικνώθηκε κατά 5%.

Φυσικά, η Ρωσία δεν είναι το μοναδικό παράδειγμα . Στο Μεξικό, τις δεκαετίες του '70 και του '80, αποτελούσε παράδοση στο τέλος κάθε προεδρικής θητείας να ξεσπάει και μια νομισματική κρίση που οφειλόταν στην ανεύθυνη νομισματική και οικονομική πολιτική των κυβέρνησεων . Κάθε κρίση συνοδεύοταν από διάσωση του ΔΝΤ, και μάλιστα κάθε φορά με όλο και μεγαλύτερα ποσά. Αφού οι κυβερνήσεις θεωρούσαν δεδομένη τη διάσωση , η ανεύθυνη πολιτική συνεχίζονταν και η μια κρίση ακολουθούσε την άλλη. Στη Νότια Κορέα, που δέχτηκε βοήθεια από το ΔΝΤ μετά την κρίση των ασιατικών οικονομιών το 1997, παρά τις υποσχέσεις για γρήγορη ιδιωτικοποίηση των κρατικών μονοπωλίων, οι μεγάλες μεταρρυθμίσεις αναβάλλονταν συνεχώς . Δύο χρόνια μετά την ένταξη της χώρας στο μηχανισμό του ΔΝΤ, οι τράπεζες ελέγχονταν περισσότερο από την κυβέρνηση απ'ότι στην αρχή της κρίσης και τα τεράστια κρατικοδίαιτα καρτελ- τα "chaebol" -κυριαρχούσαν ακόμη στην οικονομία (όπως συμβαίνει και σήμερα, άλλωστε ) . Η ίδια καθυστέρηση στη φιλελευθεροποίηση της οικονομίας, σημειώθηκε και στην Ταϋλάνδη και στην Ινδονησία. Μάλιστα, για την περίπτωση της Ινδονησίας, της οποίας η κυβέρνηση υπέγραψε και παραβίασε διαδοχικές συμφωνίες με το ΔΝΤ, η απάντηση του οργανισμού , μέσω του Stanley Fischer , ήταν πως το Ταμείο "είναι πρόθυμο να δείξει ευελιξία". Εν τω μεταξύ στη χώρα άλλαξαν πολύ λίγα πράγματα. Όπως είπε ο φιλελεύθερος Ινδονήσιος οικονομολόγος Rizal Ramli : "Με την πτώση του Σουχάρτο θα περίμενες πως η επιρροή του Σουχαρτισμού θα εξασθενούσε. Αλλά δεν έγινε έτσι. Το παιχνίδι είναι το ίδιο, μόνο οι παίκτες έχουν αλλάξει". Και φυσικά , η αποτυχία της πολιτικής του Ταμείου είναι κάτι παραπάνω από φανερή στην Αργεντινή. Παρότι η χώρα δανείζοταν από το Ταμείο τα 35 από τα 41 χρόνια πριν το 2001 , η Αργεντινή δεν γλίτωσε την πτώχευση, αφού τα δάνεια αφαίρεσαν κάθε κίνητρο από την κυβέρνηση για να κάνει τις απαραίτητες μεταρρυθμίσεις (Σχετικά άρθρα εδώ και εδώ)

Στη θεωρία, οι παρεμβάσεις του ΔΝΤ κρατούν λίγα χρόνια και έχουν σκοπό να βοηθήσουν μια χώρα να κάνει τις απαραίτητες αλλαγές στην οικονομία της . Όμως, στην πράξη , το ΔΝΤ, στη μακροχρόνια πορεία του, δημιούργησε χώρες εθισμένες και εξαρτημένες από τα δάνεια. Έντεκα κράτη λάμβάνουν βοήθεια από το ΔΝΤ για πάνω από 30 χρόνια, τριάντα δύο κράτη από 20 μέχρι 29 χρόνια και σαράντα ένα από 10 μέχρι 19 χρόνια. Στοιχεία που δείχνουν πως οι μεταρρυθμίσεις που πρότεινε το ΔΝΤ είτε δεν πέτυχαν, είτε δεν εφαρμόστηκαν καν. Μάλιστα, οι 10 από τις 15 χώρες που έλαβαν βοήθεια για πάνω από 25 χρόνια την περίοδο 1949-1989, ακόμη και το 1997 στοιβάζονταν στις τελευταίες θέσεις των παγκόσμιων δεικτών οικονομικής ελευθερίας. Όπως γίνεται φανερό, από τα παραδείγματα που αναφέραμε, η περίφημη αυστηρή επιτήρηση του ΔΝΤ προς τα κράτη-οφειλέτες είναι ένας μύθος. Η επιτροπή του Αμερικάνικου Κογκρέσσου που μελέτησε το 1998 τη λειτουργία του ΔΝΤ και της Παγκόσμιας Τράπεζας κατέληξε πως δεν υπάρχει καμια απόδειξη που να δείχνει πως οι όροι που θέτει το ΔΝΤ έχουν και συνέπειες στις πολιτικές που εφαρμόζουν τα κράτη. Κάτι τέτοιο δεν θα έπρεπε να μας προκαλεί έκπληξη. Όσο και αν δε θέλουν να το παραδεχτούν οι εγχώριοι φιλελεύθεροι υμνητές του, το ΔΝΤ δεν είναι τίποτε άλλο παρά μια ακόμη δημόσια υπηρεσία και ως τέτοια έχει γραφειοκρατικό κίνητρο να δανείζει, για να δικαιολογήσει την ύπαρξη του. Αν οι χώρες πετυχαίνουν να εφαρμόσουν μεταρρυθμίσεις από μόνες τους, αυτό πολύ απλά θα καθιστούσε το ΔΝΤ άχρηστο και οι θέσεις των καλοπληρωμένων γραφειοκρατών του θα έμπαιναν σε κίνδυνο. Αυτή η συνήθεια του Ταμείου να συνεχίζει το δανεισμό ακόμη και όταν δεν υπάρχουν αποτελέσματα, κάνει την επιτυχία των όρων που θέτει ακόμη πιο αμφισβητήσιμη.

Τελικά, τα προγράμματα του ΔΝΤ αντί να προωθούν, καθυστερούν ή ματαιώνουν τις φιλελεύθερες μεταρρυθμίσεις , αυξάνουν ακόμη περισσότερο το χρέος και παρατείνουν βασανιστικά το χρόνο που χρειάζεται για την ανάκαμψη μιας οικονομίας. Την εναλλακτική λύση προβάλλει ο αναλυτής του "Cato Institute", Ian Vasquez : "Τα πακέτα διάσωσης του ΔΝΤ αποτρέπουν λύσεις , ανώτερες και λιγότερο ακριβές, που προέρχονται από την αγορά. Εάν δεν υπήρχε το ΔΝΤ , οι δανειστές και οι οφειλέτες θα έκαναν αυτό που κάνουν πάντα σε περιπτώσεις που δεν υπάρχει ρευστότητα και φερεγγυότητα : επαναδιαπραγματεύονται το χρέος ή μπαίνουν σε διαδικασίες πτώχευσης. Σε ένα κόσμο χωρίς το ΔΝΤ, και τα δύο μέρη θα είχαν κίνητρο να κάνουν κάτι τέτοιο γιατί η εναλλακτική λύση θα ήταν να τα χάσουν όλα (σ.σ. οι δανειστές τα χρήματά τους, οι οφειλέτες την πρόσβαση στις αγορές για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα). Οι απευθείας διαπραγματεύσεις μεταξύ των ιδιωτών και οι διαδικασίες πτώχευσης είναι απαραίτητες εάν θέλουμε ο καπιταλισμός να δουλέψει. Όπως έχει πει ο James Glassman "καπιταλισμός χωρίς χρεωκοπία είναι όπως ο χριστιανισμός χωρίς κόλαση". Τα πακέτα διάσωσης του ΔΝΤ, δυστυχώς, υποσκάπτουν έναν από τους πιο βασικούς πυλώνες μιας ελεύθερης οικονομίας ακυρώνοντας τους μηχανισμούς της αγοράς...Επίσης, οι κυβερνήσεις θα δρούσαν διαφορετικά εάν δεν υπήρχαν οι επεμβάσεις του ΔΝΤ. Θα υπήρχαν λίγες εναλλακτικές λύσεις πέρα από τις ευρείες και γρήγορες μεταρρυθμίσεις εαν οι κυβερνώντες δεν ήταν προστατευμένοι από την οικονομική πραγματικότητα...Φυσικά, πάντα θα υπάρχει η πιθανότητα μιας κυβέρνησης που θα είναι διστακτική να αλλάξει τις συνήθειες της κάτω από οποιεσδήποτε συνθήκες. Όμως αυτή η πιθανότητα είναι μεγαλύτερη, και μάλιστα έχει γίνει πραγματικότητα, με τα προγράμματα του ΔΝΤ".

Δυστυχώς, αυτή την πραγματικότητα φαίνεται να ζούμε και στην Ελλάδα. Ένα χρόνο μετά την υπογραφή του Μνημονίου οι μεταρρυθμίσεις έχουν κολλήσει, οι ιδιωτικοποιήσεις δεν έχουν αρχίσει καν, η απελευθέρωση των επαγγελμάτων έχει καταντήσει ανέκδοτο. Η κυβέρνηση , με την ασφάλεια που της δίνουν τα χρήματα του Μνημονίου , κάνει ότι μπορεί για να καθυστερήσει όποιες αλλαγές απειλούν τα θεμέλια του κρατικοδίαιτου συστήματος που η ίδια εξέθρεψε . Και παρόλα αυτά οι εκπρόσωποι της Τρόικας , αν και που και που εμφανίζονται δυσαρεστημένοι, δημόσια μας συγχαίρουν για την επιτυχία της εφαρμογής του προγράμματος και βέβαια συνεχίζουν να μας δίνουν τις δόσεις των δανείων. Όπως στη Ρωσία το 1998, όπως στην Αργεντινή το 2001...
Συνέχεια

Δευτέρα, 11 Απριλίου 2011

Πολίτης Άκης Τσοχατζόπουλος


Δεν υπάρχει προσωπικότητα που να εκφράζει καλύτερα την κατρακύλα της μεταπολίτευσης όσο ο Άκης Τσοχατζόπουλος. Είναι δύσκολο να βρει κάποιος ένα πρόσωπο που να έχει χάσει παντελώς την αίσθηση του τι σημαίνει να διαπράξεις ύβρη. Δυστυχώς δεν ήταν μόνος του.

Αν προσεκτικά δούμε την πορεία της μεταπολίτευσης θα διαπιστώσουμε ότι οι αδυναμίες που μας οδήγησαν στην σημερινή κρίση ήταν προϋπάρχουσες. Η διαφορά έγκειται στο ότι κατά την διάρκεια της μεταπολίτευσης χάσαμε κάθε αίσθηση ορίου, κάθε έννοια διαχωρισμού του επιτρεπτού και μη.

Η Ελλάδα της “Αλλαγής” είναι η χώρα όπου σχεδόν όλα επιτρέπονται. Πολύ περισσότερο αν υπάρχει πίσω από το αίτημα ή την όποια επιθυμία, ένα πραγματικό ή μη θύμα της επάρατης δεξιάς.

Ο Άκης Τσοχατζόπουλος και η γενιά κατά κάποιο τρόπο κουβαλούν τα βάσανα ενός ολόκληρου έθνους και την δεκαετία του 80 είναι η στιγμή που οι ‘αγώνες΄και οι ‘διώξεις’ είναι έτοιμες να εξαργυρωθούν, με το αζημίωτο, όταν “λαός - ΠΑΣΟΚ” καταλαμβάνουν την εξουσία.

Ο Άκης Τσοχατζόπουλος θα έχει όλες τις προδιαγραφές για μια γρήγορη ανέλιξη στο πολιτικό σκηνικό. Όπως θα λένε οι σύντροφοι του συχνά “οι παλάμες του σλήρυναν από το χειροκρότημα.” Το σύστημα έχει ανάγκη από πιστούς οπαδούς, εξ ου και το «Τι ώρα είναι, Ακη;». «Ο,τι ώρα πείτε, πρόεδρε». Οπαδούς που δεν είναι κατ’ ανάγκη και οι πιο λαμπερές λάμπες στον πολυέλεο, εξ ου και το αστείο ότι “στο «Πεντελικόν», στην κρίσιμη συνεδρίαση που θα έβγαζε γραμματέα, ο Παπανδρέου γύρισε και ρώτησε εμπιστευτικά: «Ακη, θες να γίνεις γραμματέας;». Κι ο Ακης απάντησε «μα, πρόεδρε, δεν ξέρω γραφομηχανή!».”

Ο πολιτικός λόγος του Άκη Τσοχατζόπουλου είναι πάντα διανθισμένος από σοσιαλιστικές κορώνες. Σε αυτές προστίθεται και μια κενολογία, εντελώς θολή, περί τομών, αξιών, συγκλητικές διαρθρώσεις, κοινωνικές δομές και δράσεις που πρόδιδαν μια κάποια σχέση με μια ποπ κοινωνιολογία του 70.

Το μόνο που είναι ξεκάθαρο στον πολιτικό του λόγο είναι η απέχθεια του για την επάρατη δεξιά, για τον φιλελευθερισμό ή τον νεοφιλελευθερισμό. Πιστεύω αυτή η απέχθεια ήταν κάτι περισσότερο από ένα προϊόν παραταξιακής αντιπαλότητας. Ήταν ακόμα και μια αντιπάθεια για την ύπαρξη ορίων και κανόνων, που αυτές οι ιδεολογίες και πιστεύω υποδήλωναν για τον άνθρωπο και τους θεσμούς που δημιούργησε.

Στην Ελλάδα της “Αλλαγής” θα πρέπει να είμαστε ελεύθεροι να κάνουμε ότι θέλουμε, με την προϋπόθεση ότι α) αναμιγνύουμε το κράτος και β) ότι αυτό που κάνουμε κατά κανόνα είναι ενάντια σε αυτό που θα λέγαμε γενικό συμφέρον. Έτσι οι δημόσιοι υπάλληλοι προσποιούνται ότι εργάζονται, οι ελεύθεροι επαγγελματίες προσποιούνται ότι πληρώνουν φόρους και οι πολιτικοί προσποιούνται ότι κυβερνούν με αυταπάρνηση για το κοινό καλό.

Όλα αυτά μπορούν να γίνουν επειδή μεταξύ των πεπραγμένων μας και της σκληρής πραγματικότητας υπάρχει μια ενδιάμεση εικονική κατάσταση, μια προστατευτική ασπίδα, που δεν είναι τίποτε άλλο, από τον αλόγιστο δανεισμό, που από την δεκαετία του 80 θα πάρει τρομακτικές διαστάσεις.

Πρέπει ο πολίτης να ανησυχεί για τους πολλούς και κομματικούς διορισμούς; Για τις αλόγιστες κρατικές δαπάνες; Για το αδικαιολόγητο lifestyle γνωστών πολιτικών και των ημέτερων τους;
Ασφαλώς όχι, αφού “λεφτά υπάρχουν.” Είναι τα λεφτά που δανειζόμαστε από τους κουτόφραγκους και θα τα πληρώσουν κάποιοι άλλοι κουτοέλληνες σε ένα πολύ μακρινό 2010.

Για το πως αντιδρούσαν οι Έλληνες στην διαφθορά είναι ενδιαφέρον να διαβάσετε το παρακάτω εδάφιο από την μικροπολιτική στήλη των Νέων. Παρεμπιπτόντως, δεν δημοσιεύθηκε ούτε το 1985, ούτε το 1995. Είναι από τον Οκτώβρη του 2004:

Mε ένα λευκό πουκάμισο περιφερόταν όλη μέρα χθες στον Νομό Καβάλας ο Ακης. Ο Τσοχατζόπουλος ήταν επικεφαλής κλιμακίου του ΠΑΣΟΚ για τον προσυνεδριακό διάλογο. Ωστόσο, οι σκηνές ροκ που εκτυλίχθηκαν κυριακάτικα έδωσαν στην επίσκεψη ευρύτερα πολιτικό χαρακτήρα και σαφώς προσωπικό χρώμα.

H προσέλευση του κόσμου ήταν τόσο μεγάλη και οι εκδηλώσεις τόσο έντονες που, κάποια στιγμή, στον Δήμο Ορεινού, όπου γινόταν και μεγάλη αγροτική έκθεση, τα κομματικά στελέχη που συνόδευαν τον Ακη τον έχασαν για μερικά λεπτά μέσα στο πλήθος! Το αγκάλιασμα του κόσμου ήταν τόσο αυθόρμητο και η έκφραση συμπαράστασης -«Βάστα γερά!»- για το θέμα της εξεταστικής επιτροπής ήταν τόσο καθαρή, ώστε δικαιούμαι να πω ότι ποτέ τα εξοπλιστικά δεν συγκίνησαν τόσους πολλούς στο ΠΑΣΟΚ.

Με τα τσίπουρα, τα κεράσματα και τη θέρμη του κόσμου άνοιξε η όρεξη του Ακη. Ο Τσοχατζόπουλος σταμάτησε το μεσημέρι για φαγητό σε ταβέρνα μεταξύ Λεκάνης και Κεχρόκαμπου. Εκεί συνάντησε κλίμα αντίστοιχο, αλλά ευτυχώς τον άφησαν να βάλει κάτι στο στόμα του. Για τα εσωκομματικά δεν έχω κάτι να προσθέσω. Πέρασαν, άλλωστε, σε δεύτερη μοίρα σε αυτή την πολιτική καταιγίδα συμπαράστασης, υπό τους ήχους ποντιακών λυρών.


Κρατήστε το “Βάστα γερά”, το “πολιτική καταιγίδα συμπαράστασης” και το “ότι ποτέ τα εξοπλιστικά δεν συγκίνησαν τόσους πολλούς στο ΠΑΣΟΚ.” Αν δεν κάνω λάθος, τα εξοπλιστικά, θα πρέπει να φέρνουν ακόμα κάποια ρίγη συγκίνησης στο κίνημα, ειδικά τελευταία.

Είναι θετικό που τώρα το άκουσμα του ονόματος του Άκη Τσοχατζόπουλου μας φέρνει αηδία. Αλλά ας μην ξεχνάμε ότι για ένα μεγάλο διάστημα, ήταν πρώτος μεταξύ πολλών ομοίων.
Συνέχεια

Κυριακή, 10 Απριλίου 2011

Ο κ. Σημίτης για την κρίση


Είναι αξιέπαινο όταν σε κρίσιμες περιόδους πρώην πρωθυπουργοί παρεμβαίνουν στον δημόσιο διάλογο. Η πολύτιμη εμπειρία τους και η απόσταση από τα κομματικά συμφέροντα τους εξυψώνει σε «statesmen» που λένε δύσκολες αλήθειες στον λαό. Ο Κ. Μητσοτάκης είναι ένα τέτοιο παράδειγμα statesman. Δυστυχώς ο Κ. Σημίτης, με το πρόσφατο άρθρο του στην Καθημερινή δείχνει ότι απέχει από αυτό το στάδιο πολιτικής ωριμότητας.

Στο άρθρο του, ο «μακροβιότερος πρωθυπουργός της μεταπολίτευσης» (φαντάζομαι ότι αυτό είναι πια κατηγορία παρά τίτλος τιμής) μας εξηγεί ότι το χρέος πρέπει να μειωθεί, ότι η ανάπτυξη είναι πολύ σημαντική, ότι 50 δις δεν πρόκειται να βρεθούνε εύκολα και ότι το χρέος δεν είναι βιώσιμο. Τίποτα καινούριο, τίποτα που να δαγκώνει. Καμία κριτική στον χειρισμό της κυβέρνησης. Επίσης είναι πραγματικά αξιοσημείωτο ότι σε άρθρο 2.500 λέξεων για την κρίση και τον χειρισμό της δεν υπάρχει ούτε μια πρόταση, ούτε μια αναφορά, στην αυτονόητη μείωση των δαπανών του παρασιτικού κράτους. Τι άλλαξε στον άτεγκτο καθηγητή, στον εκσυγχρονιστή ηγέτη που κατατρόπωνε τα διάφορα συμφέροντα και μας έβαλε στην Ευρώπη;

Τίποτα δεν άλλαξε. Ο Κ. Σημίτης πίστευε πάντα φανατικά στο μεγάλο κράτος. Στην «εκσυγχρονιστική» θητεία του όχι μόνο δεν μείωσε, αλλά αύξησε δραματικά τις κρατικές δαπάνες. Την χρυσή περίοδο της κατακόρυφης πτώσης των επιτοκίων για την Ελλάδα που θα μπορούσαμε να είχαμε μειώσει το έλλειμμα, η κυβέρνηση του Κ. Σημίτη φρόντισε να αυξήσει τα έξοδα με ρυθμούς που θα τους ζήλευε ο Ανδρέας Παπανδρέου το 81. Συγκεκριμένα, από 31.6 δις ευρώ που ήτανε οι δαπάνες γενικής διακυβέρνησης (χωρίς τοκοχρεολύσια) το 1995, εκτοξεύθηκαν στα 67.3 δις το 2004. Αύξηση που δεν υπερκαλύφθηκε από τον πληθωρισμό ή την αύξηση της οικονομίας (στην ίδια περίοδο τα έξοδα από 31.6% του ΑΕΠ ανεβήκανε στο 36.3%).

Ο κ. Σημίτης καγχάζει στο άρθρο του για τα πρωτόγεννη ελλείμματα της περιόδου του, λες και τα τοκοχρεολύσια τα πληρώνει κάποιος άλλος. Η αλήθεια είναι ότι όλοι οι προϋπολογισμοί των κυβερνήσεων Σημίτη, αναμφισβήτητα στην πιο ευνοϊκή οικονομική συγκυρία της μεταπολίτευσης, ήτανε ελλειμματικοί. Η καλύτερη χρονιά ήτανε το 1999 όταν το έλλειμμα έπεσε τεχνητά στο 3% για να μπούμε (μοναδικοί καθυστερημένοι) στην ΟΝΕ. Το 2004 παρέδωσε έλλειμμα 7.5%. Ο κ. Σημίτης παρέλαβε το χρέος στα 97 δις και το παρέδωσε στα 183 δις.

Για να είμαστε ειλικρινείς, πέρα από κάποια έργα που ολοκληρώθηκαν εκείνη την περίοδο, δεν έγινε κανένα άλλο βήμα μπροστά. Δεν έγινε καμία μεταρρύθμιση γιατί ο καθηγητής προτίμησε να ξοδέψει το πολιτικό του κεφάλαιο όχι για την αναδιάρθρωση του συνταξιοδοτικού, αλλά για το πραγματικά μεγάλο πρόβλημα της μεταπολίτευσης, τις ταυτότητες. Τα δημόσια ταμεία αντί να εκσυγχρονιστούν, χρησιμοποιήθηκαν προεκλογικά (2000) για να στηρίξουν τεχνητά το χρηματιστήριο και την επανεκλογή της κυβέρνησης -με αποτέλεσμα τεράστιες απώλειες. Η διαφθορά, διαχρονικό πρόβλημα της ελληνικής κοινωνίας, έζησε μέρες δόξας την οκταετία Σημίτη σύμφωνα με την Transparency International.

Είναι όμως άλλος ο λόγος που για εμένα η μνήμη του Κ. Σημίτη έχει σφραγισθεί μαύρη. Όπως θυμούνται οι παλιότεροι, ο εκσυγχρονιστής πρωθυπουργός για δημαγωγικούς λόγους δεν δίσταζε να διεγείρει τα κατώτερα ένστικτα της παράταξης του και να προκαλεί επικίνδυνα πάθη, αναφερόμενος στην δεξιά σαν συνώνυμο του φασισμού. Χαρακτηριστικά, σε μια συζήτηση στην Βουλή τον Φεβρουάριο του 2003 για την διαφθορά, πριν ακόμα προλάβει η αντιπολίτευση να μιλήσει, άρχισε απρόκλητα (μετά από παραινέσεις προφανώς των συμβούλων του για πόλωση) να αποκαλεί την Νέα Δημοκρατία ακροδεξιά και σε μια προσχεδιασμένη κίνηση έφερε και ανέμιζε τα απομνημονεύματα του δικτάτορα Παπαδόπουλου στην Βουλή. Όπως είχε σχολιάσει κάποιος τότε, η Βουλή δεν είχε ξαναζήσει τέτοιο κατάντημα έλληνα πρωθυπουργού.

Περιμένουμε στο επόμενο άρθρο του ο Κ. Σημίτης να διατυπώσει συγκεκριμένες προτάσεις για έξοδο από την κρίση. Δεν ελπίζουμε όμως και πολύ, αφού θα πρέπει πρώτα να κατανοήσει τα μοιραία λάθη της οκταετίας του.
Συνέχεια

Οι αιτίες της επιτυχίας του αμερικανικού μεταναστευτικού προτύπου


Η επίκληση του αμερικανικού προτύπου μεταναστευτικής πολιτικής από τους υπέρμαχους της πολυπολιτισμικότητας χαρακτηρίζεται από ελλιπή ανάγνωση των δεδομένων και της διαφοροποίησης στον χαρακτήρα των μεταναστευτικών ροών, οι οποίες κατευθύνονται προς την επικράτεια των Ηνωμένων Πολιτειών, και εκείνων, οι οποίες κατευθύνονται προς την επικράτεια των ευρωπαϊκών κρατών και εν προκειμένω της Ελλάδας.

1. Η μεγάλη πλειονότητα των μεταναστών προερχόταν από τις κοινωνίες των ευρωπαϊκών κρατών, οι οποίες χαρακτηρίζονταν από πολιτισμική συνάφεια με την αμερικανική αγγλο-προτεσταντική κοινωνία. Η ενσωμάτωση, μάλιστα, των μεταναστών, πραγματοποιήθηκε επί τη βάσει ενός σχήματος ομόκεντρων κύκλων με κέντρο την αρχή της πολιτισμικής συνάφειας. Αρχικά, δηλαδή, προτιμούνταν μετανάστες από τον χώρο της βόρειας και της κεντρικής Ευρώπης (Ιρλανδοί, Γερμανοί, Σκανδιναυοί) και ακολούθως από τον χώρο της νότιας και της ανατολικής Ευρώπης, όπου υπήρχαν πληθυσμοί, οι οποίοι δεν ανταποκρίνονταν στο πρότυπο του αγγλο-κομφορμισμού (καθολικοί Ισπανοί και Ιταλοί, ορθόδοξοι Έλληνες και Σλάβοι).[1]

2. Η μετανάστευση αφορούσε ακόμη μία συνειδητή επιλογή εκ μέρους των μεταναστών. Ο μετανάστης αποδεχόταν την διαδικασία της μετανάστευσης και της προσαρμογής στο πρότυπο της κοινωνίας της χώρας υποδοχής, ιδίως καθώς η μετανάστευση ταυτιζόταν με ένα μακρόχρονο ταξίδι δια της θαλάσσης.

3. Οι μετανάστες χαρακτηρίζονταν από εκπεφρασμένη βούληση ενσωμάτωσης και εξαμερικανισμού, την οποία και επιδείκνυαν σε πολλαπλές περιστάσεις.

4. Οι μετανάστες, οι οποίοι δεν υιοθετούσαν τις αμερικανικές αξίες, τον αγγλο-κομφορμισμό, επέστρεφαν στις χώρες προέλευσής τους, εξέλιξη, η οποία απέτρεπε την δημιουργία θυλάκων με διαφορετική κουλτούρα και νοοτροπία από αυτήν την αμερικανικής κοινωνίας και η οποία συνέβαλε στην ενίσχυση της ομοιογένειας του μεταναστευτικού αποθέματος στις Ηνωμένες
Πολιτείες.

5. Οι μετανάστες προέρχονταν από διάφορες και πολυάριθμες χώρες, διέθεταν ποικίλο και ετερόκλητο πολιτισμικό υπόβαθρο. Συνέπειες αυτού του ποιοτικού δεδομένου ήταν:

5α. η αποτροπή της επικράτησης μίας συγκεκριμένης εθνοτικής ομάδας στο εσωτερικό του κράτους

5β. Ο έμμεσος εξαναγκασμός των μεταναστών να χρησιμοποιούν την αγγλική γλώσσα του κράτους υποδοχής, ώστε να συνεννοούνται τόσο με τις διοικητικές αρχές όσο και με τις άλλες εθνοτικές ομάδες των μεταναστών.

6. Η γεωγραφική διασπορά των εθνοτικών ομάδων στην ύπαιθρο και στα αστικά κέντρα απέτρεψε την γεωγραφική περιχαράκωση ή την περιφερειακή συγκέντρωση των εθνοτικών ομάδων των μεταναστών και την δημιουργία πρωτογενών εθνοτικών μειονοτήτων. Η δημιουργία μίας εθνοτικής μειονότητας στο εσωτερικό ενός κράτους προϋποθέτει αφενός την συγκέντρωση μίας συμπαγούς εθνοτικής ομάδας σε μία συγκεκριμένη γεωγραφική εστία αφετέρου την πολιτιστική περιχαράκωσή της. Οι προϋποθέσεις αυτές δεν ίσχυσαν στις Ηνωμένες Πολιτείες αφενός λόγω συνειδητής κρατικής πολιτικής εκ μέρους του αμερικανικού κράτους, η οποία απέτρεπε την γεωγραφική συγκέντρωση των εθνοτικών ομάδων αφετέρου και κυρίως λόγω της κοινωνικής κινητικότητας, η οποία συνέβαλε στην γεωγραφική διασπορά των ατόμων-μελών των ανωτέρω εθνοτικών ομάδων των μεταναστευτικών πληθυσμών.

7. Οι μεταναστευτικές ροές δεν ήταν συνεχείς, αλλά διακοπτόμενες και ελεγχόμενες, χάρη σε νομοθετικές ρυθμίσεις, οι οποίες επέβαλαν περιορισμούς ανά χώρα ή σε συνολικό επίπεδο, καθορίζοντας έναν ανώτατο κλειστό αριθμό, ένα αριθμητικό όριο εισδοχής μεταναστών. Η ασυνέχεια των μεταναστευτικών ροών κατά την περίοδο 1924-65 οπωσδήποτε διευκόλυνε την διαδικασία της ενσωμάτωσης των μεταναστών στην αμερικανική κοινωνία.
8. Οι μετανάστες συμμετείχαν ενεργά στις πολεμικές προσπάθειες του αμερικανικού κράτους, ιδίως κατά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, αποκτώντας κοινωνικό κύρος και ηθικό πλεονέκτημα και αποδεικνύοντας εμπράκτως, στην έσχατη δοκιμασία ενός κράτους, την αφοσίωσή τους στην κοινωνία της χώρας υποδοχής.

9. Οι γηγενείς Αγγλοσάξονες Αμερικανοί χαρακτηρίζονταν από πατριωτικό αίσθημα, θετική, δηλαδή, νοηματοδότηση της αμερικανικής εθνικής ταυτότητας. Το δεδομένο αυτό είχε ως συνέπεια την επικράτηση του αγγλο-κομφορμισμού και την υιοθέτηση πρωτοβουλιών, τόσο από το κράτος όσο και από φορείς και ομάδες πολιτών, για τον εξαμερικανισμό των μεταναστών, όχι για την διατήρηση της πολιτισμικής αυτονομίας των εθνοτικών ομάδων των μεταναστών.

10. Το αμερικανικό κράτος αναδείχθηκε ήδη από τις αρχές του 20ού αιώνα σε ένα από τα ισχυρότερα κράτη σε παγκόσμιο επίπεδο και μετά το 1945 στο ισχυρότερο κράτος, δεδομένο, το οποίο επέτεινε την ταύτιση των μεταναστών με την αμερικανική εθνική ταυτότητα, ιδίως όσο υφίστατο η αναθεωρητική απειλή της Ιαπωνίας και της Γερμανίας (1931-1945)[2] ή η σοβιετική απειλή κατά την περίοδο του Ψυχρού Πολέμου (1945-1991).[3]

Το κείμενο προέρχεται από το υπό έκδοση βιβλίο Μετανάστευση και Κυρίαρχη Εθνική Κουλτούρα (Αθήνα: Παπαζήσης, 2011).

[1] Η διαφοροποίηση στη μεταναστευτική πολιτική των ΗΠΑ μετά το 1965 επέφερε αντίστοιχη μεταβολή των ποσοστών των μεταναστών επί τη βάσει των χωρών προέλευσης και προκάλεσε προβλήματα κοινωνικής κατάτμησης και διαρραγής της αμερικανικής πολιτισμικής ομοιογένειας, με πιθανολογούμενη ακόμη και την πολιτική διάσπαση. Για στατιστικά στοιχεία, τα οποία αφορούν στις χώρες προέλευσης των αλλοδαπών μεταναστών στις ΗΠΑ για τα έτη 1960 και 2000 βλ. S. Huntington, Ποιοι είμαστε;, ό.π., 315. Στα στοιχεία φαίνεται ότι έως το 1965 υπήρχε σαφής αριθμητική υπεροχή των μεταναστών με πολιτισμική συνάφεια με την χώρα υποδοχής (Ιταλοί, Γερμανοί, Καναδοί, Βρετανοί, Πολωνοί), ενώ το 2000 ο κύριος όγκος των μεταναστών, οι οποίοι είναι ισπανόφωνοι, προέρχεται από το γειτονικό Μεξικό, καθώς και τις Φιλιππίνες και την Κούβα, ενώ επίσης υψηλή είναι και η αριθμητική συγκέντρωση μη-Ευρωπαίων μεταναστών από την Κίνα και την Ινδία.
[2] Προσδιόρισα ως χρονολογική αφετηρία της γεωπολιτικής απειλής την δυναμική αύξηση της ισχύος της Ιαπωνίας με την κατάληψη της Μαντζουρίας το 1931, εξέλιξη, η οποία κατέταξε την Ιαπωνία στον βασικό αντίπαλο των αμερικανικών εθνικών συμφερόντων την περίοδο 1931-45.
[3] Ο Huntington θεωρεί ότι η σαφής ανάδυση του ριζοσπαστικού Ισλάμ ως Αντιπάλου μετά το 2001 πιθανώς θα λειτουργήσει ενισχυτικά για την αμερικανική εθνική ταυτότητα. Η υπόθεσή του εν πολλοίς έχει επαληθευτεί, αν και δεν έχει αναιρεθεί η προβληματική που δημιουργεί το θέμα των ισπανόφωνων. Βλ. S. Huntington, Ποιοι είμαστε;, ό।π., σποράδην.
Συνέχεια