Σάββατο, 15 Οκτωβρίου 2011

Τριάντα χρόνια Αλλαγή: Η εξωτερική πολιτική του ΠΑΣΟΚ, τριτοκοσμισμός και υποχωρητικότητα


Η εξωτερική πολιτική των κυβερνήσεων του ΠΑΣΟΚ κατά την δεκαετία του 1980 αποτελεί χαρακτηριστική εκδήλωση της ιδεολογικής ιδιοτυπίας του εν λόγω κόμματος και σαφής αντανάκλαση του ευρύτερου ιδεολογικού κλίματος της περιόδου και των διεθνών συσχετισμών ισχύος. Συγκεκριμένα η δεκαετία 1975-85 θεωρείται και δικαίως στην διεθνή βιβλιογραφία ως η χρυσή περίοδος της ισχύος του προτύπου που αποτελούσε η ΕΣΣΔ, καθώς η ήττα των δυτικών δημοκρατικών δυνάμεων στο Βιετνάμ το 1975 εγκαινίασε μία περίοδο εσωστρέφειας, αποδόμησης και μειωμένης πίστης στην αστική δημοκρατία. Οι τάσεις αυτές μεταφέρθηκαν και στην ελληνική πολιτική σκηνή με την πολιτική ρητορική του ΠΑΣΟΚ και μερικά έτη αργότερα, το 1981, με την ανάρρηση του στην εξουσία. Καθώς δεν υπήρχε συγκροτημένη σοσιαλδημοκρατική πολιτική παράδοση πριν το 1981 στη νεοελληνική κοινωνία, η εμπειρία της δικτατορίας, η οποία συνδέθηκε στην πολιτική αντίληψη με τον αμερικανικό παράγοντα, μετατόπισε απότομα το Κέντρο προς μία ριζοσπαστικότερη πολιτική αντίληψη με έντονα στοιχεία φιλοσοβιετικής προσέγγισης.

Χαρακτηριστικά σημεία της τριτοκοσμικής προσέγγισης που υιοθέτησε το ΠΑΣΟΚ πριν και μετά το 1981 ήταν η υπεράσπιση καταπιεστικών δικτατορικών καθεστώτων, όπως του Αμίν στην Ουγκάντα, του Καντάφι στην Λιβύη, των παλαιστινιακών δικτύων, ακόμη και των πιο ριζοσπαστικών, καθώς και των ολοκληρωτικών καθεστώτων του ανατολικού μπλοκ. Την περίοδο εκείνη που ακολούθησε το 1981 το ελληνικό κράτος υιοθέτησε μία σαφή αντιαμερικανική, αντιευρωπαϊκή και γενικότερα αντιδυτική ρητορική στάση με ιδιαίτερη επιμονή, σε σημείο, μάλιστα, ώστε το ελληνικό κράτος, μέλος της Δυτικής Συμμαχίας σε πολιτικό και στρατιωτικό επίπεδο, να επιδοκιμάζει σε θεωρητικό τουλάχιστον επίπεδο πρακτικές και ενέργειες, οι οποίες στρέφονταν κατά των ευρύτερων δυτικών συμφερόντων. Το 1982 η Ελλάδα υιοθέτησε μία ιδιαίτερα εχθρική προς το Ισραήλ στάση όσον αφορά στον πόλεμο του Λιβάνου, στάση, η οποία δεν μεταφράστηκε σε στήριξη των αραβικών κρατών προς τις ελληνικές θέσεις (άλλωστε ήδη από το 1979 ο Οργανισμός Ισλαμικής Συνδιάσκεψης είχε αναγνωρίσει το τουρκοκυπριακό μόρφωμα στον βορρά ως κράτος-παρατηρητή, ενώ σταθερή θέση των αραβικών κρατών είναι ότι υπάρχει καταπιεζόμενη τουρκική εθνική μειονότητα στην Θράκη). Τα επόμενα έτη το ΠΑΣΟΚ θα τηρούσε ευμενή προς την ΕΣΣΔ στάση, αλλά και προς τις χώρες του ανατολικού μπλοκ, σε βάρος όμως των ίδιων των ελληνικών συμφερόντων, όπως στην περίπτωση της ελληνικής εθνικής μειονότητας στην Βόρειο Ήπειρο. Η ρητορική της στήριξης των εθνικών δικαίων περιοριζόταν, μαζί με αυτήν της Αριστεράς, στην ανάδειξη ζητημάτων των φιλοσοβιετικών ομάδων της Νικαράγουας, της Κούβας, της Αγκόλας και άλλων παρεμφερών κρατών. Η Ελλάδα επέδειξε επίσης την δεκαετία του 1980 ιδιότυπη ανοχή στα εγχώρια και διεθνή τρομοκρατικά δίκτυα, με συνέπεια η επικράτεια του ελληνικού κράτους να έχει μεταβληθεί συχνά σε πεδίο ξεκαθαρίσματος λογαριασμών ξένων μυστικών υπηρεσιών. Η στάση έναντι της Τουρκίας χαρακτηρίστηκε από απλούς ρητορικούς λεονταρισμούς και από αποποίηση κυριαρχικών δικαιωμάτων της χώρας, όπως στην περίπτωση της κρίσης του Μαρτίου του 1987, οπότε το ελληνικό κράτος αναίρεσε την πρόθεσή του να διεξαγάγει έρευνες για κοιτάσματα πετρελαίου στην περιοχή του Αιγαίου.

Τα αρνητικά αποτελέσματα της τριτοκοσμικής αυτής προσέγγισης της διακυβέρνησης του ΠΑΣΟΚ αναιρέθηκαν σε σημαντικό βαθμό χάρις στις πρωτοβουλίες του Αντώνη Σαμαρά, υπουργού Εξωτερικών στις αρχές της δεκαετίας του 1990, ο οποίος με μία νέα αντίληψη πέτυχε την ριζική αναβάθμιση της γεωπολιτικής θέσης του ελληνικού κράτους στα Βαλκάνια, όπου το ΠΑΣΟΚ είχε ανεχθεί την αλυτρωτική προπαγάνδα του φαντασιακού υπερεθνικισμού των Σκοπίων, τότε στο πλαίσιο του γιουγκοσλαυικού κράτους, ενώ επίσης αναγνώρισε το κράτος του Ισραήλ για πρώτη φορά το 1990.

Τριτοκοσμισμός και αντιδυτικισμός σε συνδυασμό με αδιαφορία για ζωτικά εθνικά συμφέροντα του ελληνικού κράτους σε θέματα, όπως αυτό των Ελλήνων της Βορείου Ηπείρου και τις επεκτατικές βλέψεις του γιουγκοσλαυικού παράγοντα στην περιοχή της Μακεδονίας αποτέλεσαν την επιτομή της εξωτερικής πολιτικής του ΠΑΣΟΚ κατά την δεκαετία του 1980, ενώ η πολιτική της υποχωρητικότητας κατέστη επίσημο δόγμα και ιδεολογική αναφορά μετά το 1996 επί Σημίτη και την επικράτηση ενός ιδιότυπου ρεύματος με κύρια χαρακτηριστικά την αντίθεση στην ελληνική πολιτισμική ταυτότητα στο εσωτερικό και την δορυφοροποίηση της Ελλάδος έναντι του επιθετικού και αναθεωρητικού τουρκικού κράτους στο εξωτερικό.
Συνέχεια

Παρασκευή, 14 Οκτωβρίου 2011

Κάποιες σκέψεις σχετικά με την "ιδιωτικοποίηση" της αποκομιδής των απορριμμάτων


Στην εποχή μας , το "Newspeak" του κυριάρχου κρατισμού έχει διαστρεβλώσει τελείως το νόημα κάποιων λέξεων. Για παράδειγμα η λέξη "ιδιωτικοποίηση". Στα χρόνια του Σημίτη , ο θλιβερός εσμός των "εκσυγχρονιστών" βάφτιζε ιδιωτικοποιήσεις κάποιες ψωρομετοχοποίησεις με τη διοίκηση της εταιρείας να παραμένει φυσικά στα χέρια του κράτους, για να παρουσιάσουν τον ηγέτη τους ως μέγα μεταρρυθμιστή . Κάτι παρόμοιο συμβαίνει και σήμερα, όταν κρατικοδίαιτα Μ.Μ.Ε , κυβερνητικά παπαγαλάκια αλλά και κάποιοι υπερενθουσιώδεις φιλελεύθεροι ονομάζουν "ιδιωτικοποίηση" τη σχεδιαζόμενη ανάθεση της αποκομιδής των σκουπιδιών σε ιδιώτες.

Ήδη , λόγω των κινητοποιήσεων των εργαζομένων του Δήμου, η Περιφέρεια Αττικής ανέθεσε εκτάκτως το έργο της αποκομιδής των απορριμμάτων σε ιδιωτικές εταιρίες που διαθέτουν τον κατάλληλο εξοπλισμό , επικαλούμενη τον κίνδυνο για τη δημόσια υγεία. Στη Θεσσαλονίκη, ο δήμαρχος Γιάννης Μπουτάρης φλερτάρει πολύ καιρό με αυτή την ιδέα και μόλις σήμερα δήλωσε πως "σκεφτόμαστε να δώσουμε τη διαχείριση των σκουπιδιών σε ένα μικρό διαμέρισμα σε ιδιώτες για να δούμε πώς θα πάει". Τέλος, ο Υπουργός Εσωτερικών Χάρης Καστανίδης προανήγγειλε μέσω του δελτίου ειδήσεων του Mega πως "εάν τις αμέσως επόμενες ημέρες δεν αποκατασταθεί η ομαλότητα, θα υπάρξει αναθεώρηση όλου του θεσμικού πλαισίου της καθαριότητας". Πρόσθεσε μάλιστα πως η ιδιωτικοποίηση θα είναι πλήρης, ενώ "ενδεχομένως να υπάρξει και επέμβαση στους οργανισμούς και μεγάλες οργανικές μονάδες των δήμων".

Μα τί συνέβη ; Οι κλασσικοί εκπρόσωποι του πασοκικού συστήματος, Σγούρος και Καστανίδης , είδαν ξαφνικά το φως το αληθινό , κατάλαβαν την αποτυχία των κρατικίστικων λύσεων που τόσες δεκαετίες προωθούν και αποφάσισαν να δώσουν μια ευκαιρία στην ελεύθερη αγορά ; Δεν θα ήμουν τόσο αισιόδοξος . To γεγόνος πως το κράτος απέτυχε τραγικά (και) στην αποκομιδή των σκουπιδιών δεν χρειάζεται να το αναλύσουμε. Αρκεί να ρίξουμε μια ματιά γύρω μας. Χιλιάδες υπάλληλοι, οι περισσότεροι εκ των οποίων δεν έχουν ανέβει ποτέ σε σκουπιδιάρικο αλλά συνωστίζονται σε γραφεία, τεράστιο κόστος, συνεχείς απεργίες, αφόρητη βρωμιά. Όμως , η λύση που προτείνουν σήμερα κάποιοι υπουργοί και δήμαρχοι δεν έχει καμιά σχέση με την ιδιωτικοποίηση.

Ιδιωτικοποίηση θα είχαμε αν κάθε σπίτι, κάθε πολυκατοικία (ή καθε δρόμος , κάθε γειτονιά αν οι κάτοικοι το αποφασίσουν έτσι για να επιτύχουν καλύτερη τιμή) ανέθετε την αποκομιδή των σκουπιδιών σε μια από τις πολλές εταιρείες που θα δημιουργούνταν στην ελεύθερη αγορά. Οι εταιρείες θα επένδυαν και θα διαχειρίζονταν δικά τους κεφάλαια, οι πελάτες θα πλήρωναν με τα δικά τους χρήματα και, ανάλογα με το αν είναι ευχαριστημένοι με τις υπηρεσίες που προσφέρει η συγκεκριμένη εταιρεία, θα αποφάσιζαν οι ίδιοι αν θα συνεχίσουν ή όχι την συνεργασία μαζί της . Κάπως έτσι δουλεύει η ελεύθερη αγορά. Φυσικά, οι πολιτικοί μας δεν θα επέλεγαν πότε μια τέτοια λύση γιατί ο έλεγχος θα έφευγε από τα χέρια τους και θα πέρναγε στα χέρια των πολιτών . Στην ιδιωτικοποίηση-μαϊμού που προτείνεται σήμερα, το κράτος θα πληρώνει με τα χρήματα των φορολογουμένων την εταιρεία, που θα επιλέγει το ίδιο, και το κράτος , με τα δικά του κριτήρια πάλι, θα αποφασίζει για το αν θα συνεχίσει ή όχι τη συνεργασία μαζί της. Αν θεωρήσουμε κάτι τέτοιο ιδιωτικοποίηση, τότε ιδιωτικοποίηση είναι και η ανάθεση των ψηφιακών του ΟΤΕ στον Κόκκαλη ή της κατασκευής δρόμων στον Μπόμπολα . Στην πραγματικότητα βέβαια , η προτεινόμενη λύση κινείται μέσα στα πλαίσια του κορπορατιστικού συστήματος που κυριάρχει τις τελευταίες δεκαετίες . Και βέβαια όλοι ξέρουμε πως δουλευει αυτό το σύστημα στην Ελλάδα. Διαπλοκή κράτους και ιδιωτικού τομέα, κρατικοδίαιτες εταιρείες που διαχειρίζονται και πλουτίζουν με το κρατικό και ευρωπαϊκό χρήμα, χαριστικές συμβάσεις, υπερτιμολογήσεις, διαφθορά, σκάνδαλα...

Ας κρατάνε λοιπόν μικρό καλάθι όσοι φίλοι πανηγυρίζουν για την ενδεχόμενη "ιδιωτικοποίηση" της αποκομιδής απορριμμάτων. Ίσως το νέο μοντέλο "βρωμάει" το ίδιο με το παλιό.
Συνέχεια

Τριάντα χρόνια Αλλαγή : Ανδρέας Παπανδρέου, ο ολετήρας της Ελληνικής παιδείας



Αν και ήμουν μόλις 9 χρονών, η νύχτα της 18ης Οκτωβρίου 1981 είναι πολύ έντονα αποτυπωμένη στο νου μου. Θυμάμαι τον Τέρενς Κουίκ να παρουσιάζει τα αποτελέσματα των εκλογών στην τηλεόραση- τότε που το ζάπινγκ ήταν μεταξύ ΕΡΤ και ΥΕΝΕΔ- τον Γεώργιο Ράλλη στο μέσο ενός άναρχου πλήθους να αποδέχεται την ήττα και τον Ανδρέα Παπανδρέου να ευχαριστεί τον ελληνικό λαό για το μέγεθος της νίκης που του έδωσε. Θυμάμαι πόση εντύπωση μου είχε κάνει να βλέπω την γειτόνισά μας ξαπλωμένη στη μέση του δρόμου, καλυμμένη με σημαίες του ΠαΣοΚ και ένα τεράστιο πόστερ με τη φωτογραφία του “Ανδρέα” στο μπαλκόνι της και τους γονείς μου, σοκαρισμένους να αναρωτιούνται αν θα έπρεπε να φύγουν από την Ελλάδα.

Τριάντα χρόνια αργότερα, ο λογαριασμός που μας έστειλε εκείνη η νύχτα μοιάζει ιδιαίτερα βαρύς. H Ελληνική Δημοκρατία δεν είναι απλά δημοσιονομικά χρεοκοπημένη. Άλλωστε και άλλες χώρες αντιμετωπίζουν σοβαρά δημοσιονομικά προβλήματα χωρίς να έχουν απολέσει τα χαρακτηριστικά που τους επιτρέπουν να συγκαταλέγονται στις φιλελεύθερες δυτικές δημοκρατίες. Η Ελλάδα, μέσα από την παρακμιακή πορεία που δρομολόγησε ο Ανδρέας Παπανδρέου, είναι μια χώρα που πάνω από όλα έχει χρεοκοπήσει ηθικά, πνευματικά και πολιτιστικά. Και στη ρίζα αυτής της χρεοκοπίας πρωταρχική θέση κατέχει η ισοπέδωση της Παιδείας και ειδικότερα της ανώτερης και ανώτατης Παιδείας που έχουν ως αποστολή να παρέχουν τα Πανεπιστήμια και Τεχνολογικά Ιδρύματα της χώρας.

Η επίθεση της νεατερντάλιας “Αλλαγής” στην ανώτερη Παιδεία με ξεκάθαρο σκοπό την απαξίωση της εκδηλώθηκε πολύ νωρίς, με τον αμαρτωλό νόμο-πλαίσιο του 1982. Το κυρίαρχο στοιχείο αυτού του νόμου ήταν η καθιέρωση, για πρώτη φορά στην Ελλάδα αλλά και ως παγκόσμια πρωτοτυπία, του λεγόμενου Πανεπιστημιακού Ασύλου σύμφωνα με το οποίο “Για την κατοχύρωση της ακαδημαϊκής ελευθερίας, της ελεύθερης επιστημονικής αναζήτησης και της ελεύθερης διακίνησης των ιδεών, αναγνωρίζεται το Πανεπιστημιακό Άσυλο. Το Πανεπιστημιακό Άσυλο καλύπτει όλους τους χώρους των ΑΕΙ και συνίσταται στην απαγόρευση επέμβασης της δημόσιας δύναμης στους χώρους αυτούς χωρίς την πρόσκληση ή άδεια του αρμόδιου οργάνου του ΑΕΙ

Για να είμαστε ειλικρινείς, το Πανεπιστημιακό Άσυλο δεν προέκυψε από παρθενογένεση. Οι διαδικασίες εγκαθίδρυσεώς του είχαν ξεκινήσει αμέσως μετά την πτώση της δικτατορίας το καλοκαίρι του 1974, καθώς μια συμπλεγματική Δεξιά με εμβρυώδη ως ανύπαρκτη πολιτική σκέψη άρχισε να ενσωματώνει όλες ανεξαιρέτως τις αριστερές παραδοχές που δημιούργησαν το σημερινό Μεταπολιτευτικό τέρας. Μερικές προσπάθειες των Υπουργών Παιδείας των κυβερνήσεων του Κωνσταντίνου Καραμανλή (Ράλλη, Βαρβιτσιώτη) να επιβάλλουν μια στοιχειώδη ευταξία στον Πανεπιστημιακό χώρο (ο νόμος 815 του 1978 ήταν το πιο χαρακτηριστικό παράδειγμα) δεν είχαν παράγει κάποιο απτό αποτέλεσμα καθώς η λυσσαλέα αντίδραση των κομματικών νεολαιών σύσσωμης της Αριστεράς και του ΠαΣοΚ είχαν μπλοκάρει κάθε προσπάθεια. Παρ’όλα αυτά, η Αστυνομία είχε ακόμα το νόμιμο και αυτεπάγγελτο δικαίωμα επέμβασης στον χώρο των Πανεπιστημίων, όπως άλλωστε και έκαναν στην Νομική τον Οκτώβριο του 1978. Αυτό άλλαξε με την θριαμβευτική άνοδο του ΠαΣοΚ στην εξουσία, όταν ο ιδεολογικά κυρίαρχος Ανδρέας Παπανδρέου ανέλαβε να θεσμοθετήσει το Πανεπιστημιακό Άσυλο και νομικά, υπηρετώντας τον αριστερόστροφο (αλλά ανειλικρινή) λόγο του. Θα μπορούσε εύλογα κάποιος να αναρωτηθεί γιατί να κάνει κάτι τέτοιο, τη στιγμή μάλιστα που ο ίδιος αθέτησε ένα σωρό άλλες υποσχέσεις που έδωσε στην Αριστερά κλείνοντας της το μάτι προεκλογικά (έξοδος από το ΝΑΤΟ και την ΕΟΚ, πλήρης κρατικοποίηση της οικονομίας και τόσα άλλα). Η απάντηση δεν είναι ούτε αυτονόητη ούτε απλή. Κατά την άποψή μου, μπορεί να δοθεί μόνο εφόσον κάποιος μπορέσει να καταλάβει τους πραγματικούς στόχους και φιλοδοξίες του Ανδρέα Παπανδρέου. Και με βάση τις εμπειρίες και αφηγήσεις των συνεργατών του, προκύπτει αβίαστα το συμπέρασμα πως ο Παπανδρέου ήταν πάνω απ΄όλα ένας αδίστακτος πολιτικός. Ο Δαμιανός Βασιλειάδης, ιδρυτικό στέλεχος του ΠΑΚ και του ΠαΣοΚ γράφει πως για τον Ανδρέα Παπανδρέου η κατάκτηση και νομή της εξουσίας ήταν αυτοσκοπός.

Αυτό προϋπέθετε για να εφαρμοστεί τον εκμαυλισμό των συνειδήσεων, δηλαδή την πλήρη διαφθορά και καταρράκωση οποιουδήποτε συστήματος κοινωνικών, πολιτικών και ηθικών αξιών της κοινωνίας, με τελικό στόχο την αποκτήνωση της”.

Για τον Ανδρέα Παπανδρέου το Πανεπιστημιακό άσυλο, οι φοιτητικοί σύλλογοι και παντός είδους συνδικάτα ήταν εργαλεία χρήσιμα για την πόλωση της Ελληνικής κοινωνίας, τη συσπείρωση των ψηφοφόρων του ΠαΣοΚ και την άνοδό του στην εξουσία. Ο βαθιά διχαστικός του λόγος και ο μανιχαϊσμός που εισήγαγε τόσο έντονα στην πολιτική ζωή του τόπου βρήκαν στο Πανεπιστημιακό άσυλο άλλη μια ευκαιρία να ενοχοποιήσουν στο φαντασιακό των Ελλήνων τη Δεξιά. Δεν δίστασε να τα χρησιμοποιήσει αν και γνώριζε (κανείς άλλωστε δεν αμφισβητεί την ευφυΐα του) πως ήταν καταστροφικά για τον τόπο. Για κάποιους αυτός είναι και ένας από τους λόγους που σήμερα χαρακτηρίζουν τον Ανδρέα Παπανδρέου ως τον Μαστροπό του Έθνους. Προσωπικά εξακολουθώ να επιμένω πως ο τυχοδιωκτισμός του ανδρός επιτρέπει τον χαρακτηρισμό που του επιφύλαξε ο Κωνσταντίνος Καραμανλής στα Αρχεία του, αυτόν του “κοινού απατεώνα”.

Η απαξίωση των ελληνικών Πανεπιστημίων στα χρόνια που ακολούθησαν την ψήφιση του νόμου 1268/1982 υπήρξε ραγδαία. Νομίζω πως οι περισσότεροι αναγνώστες έχουν προσωπικά βιώματα και έχουν γνωρίσει από πρώτο χέρι τον κομματισμό, την πλήρη αποσάθρωση της εκπαιδευτικής διαδικασίας, τους κουκουλοφόρους που κρύβονται στους χώρους των Πανεπιστημίων, τις κλοπές και τους βανδαλισμούς σε σχολές και εργαστήρια έως τις επιθέσεις σεξουαλικής κακοποίησης μέσα στον πανεπιστημιακό χώρο. Το Πανεπιστημιακό Άσυλο εξελίχθηκε σε ένα Άσυλο Αλητείας και Ανομίας, και έχει μετατρέψει την Ανώτατη Παιδεία σε ένα χώρο όπου ο νόμος της ζούγκλας και της ωμής βίας έχουν αντικαταστήσει τον ανθρώπινο Λόγο. Τα σημερινά Πανεπιστήμια ενώ θα έπρεπε να λειτουργούν ως ναοί του ορθολογισμού και ως οι παράγωγοι χώροι καινοτομιών, βοηθώντας έτσι στο να γίνει η κοινωνία μας πιο ανταγωνιστική, έχουν μετατραπεί, με την καθιέρωση του Πανεπιστημιακού ασύλου σε φυτώρια ανομίας όπου παραβατικές συμπεριφορές όχι μόνο προστατεύονται αλλά καθαγιάζονται στο όνομα της “αγνής” Αριστεράς. Η συν-διοίκηση των Πανεπιστημίων από τις κομματικές νεολαίες έχει βλάψει ανεπανόρθωτα τη σχέση διδάσκοντος-διδασκόμενου και έχει οδηγήσει σε στασιμότητα τον χώρο ο οποίος θα έπρεπε να είναι ο πλέον δυναμικός και πρωτοπόρος στην κοινωνία μας. Έτσι, τα σημερινά Ελληνικά Πανεπιστήμια δεν είναι κέντρα παραγωγής γνώσης και έρευνας αλλά άντρα παραφροσύνης. Δεν είναι τυχαίο πως μόνο ένα (1) ελληνικό Πανεπιστήμιο καταφέρνει σήμερα να φιγουράρει ανάμεσα στα 250 καλύτερα του κόσμου, βλέποντας την πλάτη του Πανεπιστημίου του Μπουένος Άιρες της χρεοκοπημένης Αργεντινής, πανεπιστημίων από το πρώην ανατολικό μπλοκ (Ουγγαρία, Πολωνία, Σλοβενία, Τσεχία) αλλά και πανεπιστημίων των Φιλιππίνων, της Κολομβίας, του Λιβάνου, της Χιλής (2), του Καζακστάν (2), του Ομάν και του Πακιστάν!

Είναι ευχής έργο πως μόλις πριν από μερικές εβδομάδες το ανοσιούργημα που νομοθέτησε ο Ανδρέας Παπανδρέου πριν από σχεδόν 30 χρόνια καταργήθηκε, κατά τραγική ειρωνεία από το κόμμα που ο ίδιος δημιούργησε (με την συνετή σύμπραξη και ύστερα από απαίτηση της Νέας Δημοκρατίας). Το πρόβλημα όμως εξακολουθεί να παραμένει όπως διαπιστώνουν χιλιάδες φοιτητές καθημερινά και όπως είχα και ο ίδιος την ευκαιρία να διαπιστώσω πρόσφατα σε μια επίσκεψή μου στη Γεωπονική Σχολή Αθηνών. Και θα παραμένει για όσο καιρό οι Πρυτανικές αρχές φοβούνται να εφαρμόσουν τον νόμο και αρνούνται να επιτρέψουν την είσοδο της Αστυνομίας στους Πανεπιστημιακούς χώρους. Έχει πλέον έρθει ο καιρός να απαλλαγούμε από τα τοτέμ, τα είδωλα και τις ψευδείς εικόνες μιας εποχής και μιας γενιάς που έχουν ξεπεραστεί εδώ και πολλά χρόνια. Μιας γενιάς που τα μαρξιστικά της απωθημένα μας βύθισαν στο τέλμα, μιας γενιάς που αποθέωσε τον Αριστερισμό οδηγώντας την χώρα στην ανυποληψία και στην απαξίωση, αφήνοντάς την απογοητευμένη χωρίς ελπίδα, χωρίς όραμα, χωρίς μέλλον. Πάνω απ΄όλα, και αν θέλουμε πραγματική αλλαγή σε αυτόν τον τόπο, έχει έρθει πλέον ο καιρός να κατεβάσουμε από το βάθρο τον πρωτεργάτη της σημερινής κατάντιας μας, τον Ανδρέα Παπανδρέου, όπως περίπου γκρέμιζαν τα αγάλματα του Λένιν οι απελευθερωμένοι λαοί της Ανατολικής Ευρώπης το 1989. Ας ξεκινήσουμε λοιπόν καταργώντας και στην πράξη το ορόσημο της Μεταπολιτευτικής παρακμιακής πορείας μας, το Πανεπιστημιακό Άσυλο. Γιατί η Ελλάδα και οι νέοι της αξίζουν ένα μέλλον πολύ καλύτερο από αυτό που της επιφύλαξε κάποτε ένας απατεώνας, ο Ανδρέας Παπανδρέου.
Συνέχεια

Τετάρτη, 12 Οκτωβρίου 2011

Ο πιο γενναίος άνθρωπος στην Ευρώπη


Ο πιο γενναίος άνθρωπος στην Ευρώπη αυτή τη στιγμή ονομάζεται Ρίτσαρντ Σούλικ και είναι πρόεδρος του μικρού σλοβάκικου φιλελεύθερου κόμματος της "Ελευθερίας και της Αλληλεγγύης". Κόντρα στις αφόρητες πιέσεις της ευρωπαϊκής πολιτικο-οικονομικής ελίτ, κόντρα στην ορθοδοξία των bailouts και στον εξευτελισμό των θεσμών της αντιπροσωπευτικής κοινοβουλευτικής δημοκρατίας από τις Βρυξέλλες, ο Σούλικ είχε το θάρρος να πει όχι στη διεύρυνση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας (EFSF).

Είναι σίγουρο πως τις επόμενες ημέρες θα ακούσετε πολλά εναντίον του Ρίτσαρντ Σούλικ από τα ελληνικά Μ.Μ.Ε. Από τη μια μεριά, οι "εθνικολαϊκιστές" θα τον αποκαλέσουν "ανθέλληνα". Γιατί μπορεί να δίνουν τον αγώνα τον καλό και τον δίκαιο εναντίον του Μνημονίου αλλά ταυτόχρονα πιστεύουν ακράδαντα πως έχουμε κάτι σαν μεταφυσικό δικαίωμα πάνω στα λεφτά των Ευρωπαίων φορολογούμενων , που προφανώς πηγάζει από την εποχή που εμείς χτίζαμε Παρθενώνες και αυτοί ζούσαν στα δέντρα. Από την άλλη, οι εστέτ εκσυγχρονιστές και ευρωπαϊστές θα ανασηκώσουν το φρύδι με έκδηλη απέχθεια για τον "ανάλγητο νεοφιλελεύθερο" πολιτικό που -άκουσον, άκουσον- τόλμησε να αντιταχθεί στη θέληση των Βρυξελλών και να επιδείξει τέτοια ασυγχώρητη "έλλειψη ευρωπαϊκής αλληλεγγύης". Βλέπετε, μπορεί οι δύο πλευρές να χρησιμοποιούν διαφορετικό λεξιλόγιο, αλλά στην ουσία και οι δύο έχουν ενστερνιστεί πλήρως τον παπανδρεϊκό "σοσιαλισμό της επαιτείας". Όμως, η αλήθεια είναι πως θα ήμασταν τυχεροί αν είχαμε στην Ευρώπη περισσότερους πολιτικούς σαν τον Ρίτσαρντ Σούλικ.

Ο 43χρονος οικονομολόγος, επιχειρηματίας και πολιτικός θεωρείται πως είναι ο άνθρωπος που συνέβαλε περισσότερο από κάθε άλλο το 2004 , σαν σύμβουλος του τότε Υπουργού Οικονομικών, στην εισαγωγή ενός ενιαίου φορολογικού συντελεστή ύψους 19% και στην απλοποίηση του φορολογικού συστήματος της χώρας . Αυτά τα μέτρα θεωρούνται από τους περισσότερους αναλυτές σαν ο σπουδαιότερος λόγος για το οικονομικό μπουμ που παρατηρήθηκε στη Σλοβακία τα επόμενα χρόνια. Το 2009, ο Σούλικ ίδρυσε το φιλελεύθερο κόμμα της Ελευθερίας και της Αλληλεγύης που ήρθε τρίτο στις εκλογές του 2010 με 22 έδρες και μετείχε στην κυβέρνηση συνεργασίας της συντηρητικής Ιβέτα Ραντίτσοβα. Ο ίδιος έγινε Πρόεδρος της Βουλής. Ο Σούλικ τάσσεται υπερ της απελευθέρωσης των αγορών, της μειώσης του ελλείμματος, του περιορισμού των προνομίων των πολιτικών, ενώ είναι φιλελεύθερος και στα κοινωνικά θέματα, υποστηρίζοντας τον gay γάμο και τη νομιμοποίηση της κάνναβης. Ταυτόχρονα είναι μετριοπαθής ευρωσκεπτικιστής και τάσσεται εναντίον της συνθήκης της Λισαβώνας, της αύξησης του κοινοτικού προϋπολογισμού και της εναρμόνισης της οικονομικής πολιτικής της Ε.Ε..

Το γεγονός πως η φτωχή Σλοβακία χρηματοδοτεί την πλούσια Ελλάδα αποτελεί ίσως μια από τις πιο ανήθικες και ντροπιαστικες πτυχές του ελληνικού πακέτου διάσωσης. Η Σλοβακία έκανε τεράστια πρόοδο τα τελευταία χρόνια , εφαρμόζοντας μια πολιτική ιδιωτικοποίησεων, μείωσης του δημόσιου τομέα και μεταρρύθμισης του ασφαλιστικού συστήματος. Όμως επειδή ξεκίνησε από πολύ χαμηλή βάση, παραμένει η δεύτερη πιο φτωχή χώρα της Ευρωζώνης , με κατά κεφαλήν ΑΕΠ που φτάνει μόλις τα 15.906 δολάρια για το 2010 . Αυτή η φτωχή χώρα που ακολούθησε συνετή οικονομική πολιτική είναι υποχρεώμενη σήμερα ,λόγω της συμμετοχής της στο ευρώ, να χρηματοδοτεί την πλούσια Ελλάδα που έχει σχεδόν διπλάσιο κατά κεφαλήν ΑΕΠ (27.302 δολάρια) και έφτασε στα πρόθυρα της χρεωκοπίας λόγω της σοσιαλιστικής dolce vita . Αυτή την αδικία επισημαίνει ο Σούλικ και ταυτόχρονα τονίζει πως η συμμετοχή της Σλοβακίας στα πακέτα διάσωσης θα απειλήσει την πιστοληπτική ικανότητα της χωρας του, σε αυτούς τους δύσκολους καιρούς. Στο λόγο του και στις συνεντέυξεις του δεν θα βρούμε ρατσιστικούς χαρακτηρισμούς για "τεμπέληδες" και "κοπρίτες" Έλληνες . Μόνο λογικά επιχειρήματα και νηφάλια οικονομική ανάλυση της κατάστασης. Ο Σούλικ, ως γνήσιος φιλελεύθερος, καταλαβαίνει αυτό που δεν μπορούν να κατανοήσουν οι Έλληνες φιλελεύθεροι που πλέκουν το εγκώμιο των bailouts : τα πακέτα στήριξης είναι επιζήμια όχι μόνο γι αυτούς που τα δίνουν αλλά και γι αυτούς που τα λαμβάνουν. Σε δηλώσεις του στη γερμανική εφημερίδα «Die Welt» αυτό τον Αύγουστο τόνισε :«Τα δισεκατομμύρια θα κάνουν την κατάσταση χειρότερη, καθώς δεν υπάρχει ένδειξη ότι η Ελλάδα θα ανακάμψει και θα καταφέρει να αποπληρώσει ποτέ τα χρέη της. Η Ελλάδα δημιουργεί επιπλέον χρέη, και δεν αποτελεί βοήθεια, δεν υπάρχει διέξοδος, όταν σε μια εντελώς υπερχρεωμένη χώρα δανείζεις συνεχώς όλο και περισσότερα χρήματα...Δεν σώζουμε τους Ελληνες, αλλά τα κέρδη των γερμανικών και των γαλλικών τραπεζών, που σε διαφορετική περίπτωση θα πρέπει να διαγράψουν τις απαιτήσεις τους από ελληνικά ομόλογα...Το ερώτημα είναι πότε οι Ευρωπαίοι ηγέτες θα βρουν το θάρρος να δαγκώσουν το πικρό μήλο της ελληνικής χρεοκοπίας και του γενναίου κουρέματος στο ελληνικό χρέος. Η χρεοκοπία είναι αναπόφευκτη για την οικονομική ανάκαμψη. Αν η Ελλάδα είχε αφεθεί να χρεοκοπήσει πέρυσι, τώρα θα είχε τα χειρότερα πίσω της. Τώρα είναι κλινικά νεκρή και τη διατηρούμε σε κώμα».

Για να καταλάβουμε τις πιέσεις που ασκούνται αυτόν τον καιρό στη μικρή κεντροευρωπαϊκή χώρα, αρκεί να δούμε τη στάση της πρωθυπουργού Ιβέτα Ραντίτσοβα. Πριν λίγους μήνες , η Ραντίτσοβα συμμερίζοταν τα επιχειρήματα του Σούλικ εναντίον των πακέτων διάσωσης. Ξαφνικά, αυτές τις ημέρες μεταμορφώθηκε σε ...Πασιονάρα των bailouts και έφτασε στο σημείο να προτιμήσει να διαλυθεί ο κυβερνητικός της συνασπισμός και να χάσει την εξουσια παρά να καταψηφιστεί η διεύρυνση του Ευρωπαϊκού Ταμείου Χρηματοπιστωτικής Σταθερότητας. Ο Σούλικ πάλι έμεινε σταθερός στις θέσεις του. Προτίμησε να απέχει αυτός και το κόμμα του από την ψηφοφορία παρότι ήξερε πως κάτι τέτοιο θα σημάνει την πτώση της κυβέρνησης που ο ίδιος συμμετέχει. "Το πιο σημαντικό πράγμα για μένα είναι να προστατέψω τα χρήματα των Σλοβάκων φορολογούμενων", δήλωσε για να συμπληρώσει : "Προτιμώ να είμαι παρίας για τις Βρυξέλλες παρά να ντρέπομαι μπροστά στα παιδιά μου, που θα επιβαρυνθούν με χρέος" . Σε νέες δηλώσεις μετά την καταψήφιση της ενίσχυσης του Ταμείου ο Σούλικ τόνισε πως “σήμερα γλιτώσαμε τους Ευρωπαίους φορολογούμενους από 300 δισεκατομμύρια ευρώ που αλλιώς θα πλήρωναν για να σώσουν ιδιωτικές τράπεζες" και πρόσθεσε πως το κόμμα του έλαβε ψηφο για να προστατεύει τους πολίτες από το να πληρώνουν για τη διάσωση των τραπεζων και των κερδών τους.

Βέβαια, η διεύρυνση του Ταμείου μπορεί να καταψηφίστηκε αλλά μάλλον αυτό δε σημαίνει και πολλά πράγματα, αφού οι ευρωπαϊκές ελίτ έχουν το δικό τους τρόπο για να ... συνετίσουν τους απείθαρχους και να τους δείξουν πώς αντιλαμβάνονται τη δημοκρατία : πολύ απλά, η Βουλή της Σλοβακίας θα ψηφίζει...μέχρι να πει το ναι (όπως έγινε, πριν κάποια χρόνια με την Ιρλανδία και τη Συνθήκη της Λισαβώνας). Πριν λίγες ώρες, οι πρόεδροι της Ευρωπαϊκής Επιτροπής και του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ζήτησαναπό τη Σλοβακία να εγκρίνει τα ευρωπαϊκά σχέδια όσο το δυνατόν συντομότερα και ήδη φαίνεται πως στη νέα ψηφοφορία που θα γίνει την επόμενη εβδομάδα η διεύρυνση του Ταμείου θα πάρει την έγκριση του αντιπολιτεύομενου Σοσιαλδημοκρατικού Κόμματος με αντάλλαγμα την προκήρυξη εκλογών για τον Μάρτιο. Ο θρίαμβος της δημοκρατίας αλα Ε.Ε!

Σε αυτό το ασφυκτικό σκηνικό όπου φορολογούμενοι θυσιάζονται για να διασφαλιστούν οι τράπεζες και οι σπάταλες κυβερνήσεις, οι Βρυξέλλες σχεδιάζουν την εναρμόνιση της ευρωπαϊκής οικονομικής πολιτικής, οι αποφάσεις παίρνονται πίσω από κλειστές πόρτες και οι λαοί της Ευρώπης δεν έχουν κανένα λόγο για το μέλλον τους , ο Ρίτσαρντ Σούλικ τόλμησε και είπε όχι. Ακόμη και αν η πράξη του δεν έχει κάποιο βραχυπρόθεσμο αποτέλεσμα, μας δείχνει πως τουλάχιστον κάτι έχει μείνει ζωντάνο από τη φιλελεύθερη και δημοκρατική ευρωπαϊκή παράδοση. Και ίσως αυτό μας αρκεί για να ελπίζουμε για το μέλλον...
Συνέχεια

Τρίτη, 11 Οκτωβρίου 2011

Ένας χρόνος ΜπλεΜήλο : Τα δέκα πιο δημοφιλή άρθρα


Για όσους έχουν μανία με τους αριθμούς, το "ΜπλεΜήλο" μετράει ήδη 365 ημέρες , 575 αναρτήσεις, 375.000 επισκέψεις και 56.000 μοναδικούς επισκέπτες. Ποιά ήταν όμως τα δέκα πιο δημοφιλή άρθρα της πρώτης μας χρονιάς; H αντίστροφη μέτρηση αρχίζει:

10. "Οι Αγανακτισμένοι: Ένα ερασιτεχνικό ρεπορτάζ μέσα από την καρδιά του κινήματος" : Ο Χάρης Πεϊτσίνης παίρνει μαζί του το κασετοφωνάκι και το δημοσιογραφικό μπλοκάκι του, πηγαίνει σε μια συγκέντρωση των Αγανακτισμένων στη Θεσσαλονική και καταλήγει πως "οι καντίνες που παρκάρουν δίπλα στους συγκεντρωμένους, συνιστούν το πιο φιλελεύθερο στοιχείο των εκδηλώσεων."

9. "Η...λιρέτα Εξαρχείων και η αποκρατικοποίηση του νομίσματος" : Ο Τηλέμαχος Χορμοβίτης ενθουσιάζεται με το νέο νόμισμα της γειτονιάς του και ανακαλύπτει πως ίσως τελικά οι αναρχικοί να έχουν περισσότερα κοινά με τον Αυστριακό οικονομολόγο Φρίντριχ Χάγιεκ, απ'όσα και οι ίδιοι θέλουν να νομίζουν.

8. "Κρατιδιών εγκώμιο ή Γιατί ο κόσμος θα ήταν πολύ καλύτερος αν υπήρχαν χιλιάδες Λίχτενστάιν": Κάπως έτσι ξεκίνησε ο ...μεγάλος έρωτας του ΜπλεΜήλου με τα κρατίδια! Ο Τηλέμαχος Χορμοβίτης εξηγεί γιατί η μικρή έκταση ενός κράτους ευνοεί μια πολιτική οικονομικού φιλελευθερισμού και γιατί το Λιχτενστάιν , η Ανδόρα και το Μονακό ενσαρκώνουν την πραγματική πλουραλιστική ευρωπαϊκή παράδοση κόντρα στο πνεύμα ομογενοποίησης και συγκεντρωτισμού της εποχής μας.

7. "Η θαυμαστή υποκρισία και ανοησία των κύριων Γεωργελέ, Φραγκάκη και Κωστόπουλου" : Ο Νίκος Γεωργιόπουλος τα βάζει με τους πατριάρχες του ελληνικού lifestyle Τύπου και καταλήγει πως (και) αυτοί εξέθρεψαν "την Ελλάδα της μαγκιάς, της επιδειξιομανίας, της κατανάλωσης, των ξέκωλων και των Κεντέρηδων".

6. "Καλώς ήρθατε στη χώρα όπου ακόμη και οι αναρχικοί είναι κρατιστές!" : Ο Τηλέμαχος Χορμοβίτης ανακαλύπτει μια χώρα όπου ακόμη και οι αναρχικοί νοιάζονται περισσότερο για το πώς θα διοριστούν στο Δημόσιο παρά για την ελευθερία!

5. "Ο καθηγητής Βαρουφάκης και οι Έλληνες φιλελεύθεροι" : O Τηλέμαχος Χορμοβίτης αναρωτιέται πως γίνεται ένας αριστερός Κεϋνσιανός, σαν τον Βαρουφάκη, να μας λέει πως δεν λύνεις ένα πρόβλημα χρέους με περισσότερα δάνεια ενώ, από την άλλη μεριά, οι εγχώριοι φιλελεύθεροι να ελπίζουν στη σωτηρία μέσω των δανεικών ! Αν μη τί άλλο η Μνημονιακή Ελλάδα δεν χωράει σε ιδεολογικά καλούπια και στεγανά!

4. "To Dr Watson With Love" : Ο νομπελίστας James Watson επισκέφτηκε το πανεπιστήμιο της Πάτρας και φοιτητές του επιτέθηκαν με...κοντάρια, δείχνοντας του τί σημαίνει (αριστερή) ελληνική φιλοξενία. Αλλά και εσείς, Dr. Watson, πώς τολμάτε να έρχεστε στην Ελλάδα , χωρίς έχει αναγνωριστεί το δίπλωμα σας από το ΔΙΚΑΤΣΑ, αναρωτιέται ο Ναπολέων Λιναρδάτος;

3. "To "Debtocracy", η Αριστερά και οι φιλελεύθεροι" : Ο Τηλέμαχος Χορμοβίτης δείχνει πως δεν χρειάζεται να είσαι οπαδός του Αλέξη Τσίπρα και τoυ "Debtocracy" για να υποστηρίζεις τη λύση της στάσης πληρωμών και να ασκείς κριτική στο παγκόσμιο τραπεζικό σύστημα και στο ΔΝΤ. Οι φιλελεύθεροι οικονομολόγοι τα έχουν πει εδώ και δεκαετίες.

2. "Κάποιες σκέψεις για τo debtocracy: Debtocracy συνέχεια και ο Χάρης Πεϊτσίνης εξηγεί γιατί το περιβόητο ντοκυμανταίρ δεν κάνει τίποτε άλλο παρά να επαναλαμβάνει "τα στερεοτυπικά, αρχετυπικά, χιλιακουσμένα επιχειρήματα του γνωστού πλέον κινήματος «δεν πληρώνω»".

1. "Η αρχή και το μέλλον του Μάκη Βορίδη" : Ο Ναπολέων Λιναρδάτος πιστεύει πως ο Μάκης Βορίδης εκφράζει μια "νέα φιλελεύθερη δεξιά που έχει τόσο ανάγκη η χώρα", μια "νέα δεξιά που θα πιστεύει στις ατομικές ελευθερίες και τις ελεύθερες αγορές, τα εθνικά συμφέροντα και δίκαια, και την διατήρηση της εθνικής ταυτότητας και κληρονομιάς". Το μπλογκ δέχεται ρεκορ σχολίων και πολλοί μας βαφτίζουν ..."ΜαύροΜήλο". Σήμερα , οι ίδιοι άνθρωποι που τότε μας κατηγορούσαν πως φλερτάρουμε με τον...νεοφασισμό, αναρτούν στις σελίδες τους στο facebook βιντεάκια με ομιλίες του Μάκη Βορίδη κάνοντας υμνητικά σχόλια...
Συνέχεια

Εν αρχή ην... το ΜπλεΜήλο


Του Ναπολέοντα Λιναρδάτου

Μερικές ώρες πριν μπει το καινούργιο μπλογκ στο διαδίκτυο ο Τηλέμαχος Χορμοβίτης βρίσκει ότι το όνομα που μέχρι τότε είχαμε επιλέξει για το μπλογκ, χρησιμοποιείται ήδη από μια πολιτική ομάδα, η οποία μάλιστα κινείται σε μια ιδεολογική τροχιά πολύ διαφορετική από την δική μας.

Αποφασίσαμε τότε ότι δεν θα αλλάζαμε τις προθεσμίες που είχαμε θέσει εξ αρχής για την ίδρυση του μπλογκ, δεν θα υπήρχε καθυστέρηση, απλά σε ένα αρκετά συμπιεσμένο χρονικό διάστημα θα έπρεπε να βρούμε μια νέα ονομασία και παρουσίαση. Αρχίσαμε να ανταλλάσσουμε νέες ονομασίες αλλά καμία δεν κολλούσε.

Σε μια στιγμή απογοητευμένος σηκώθηκα από το γραφείο μου και απλά άρχιζα να κοιτώ τα βιβλία στην βιβλιοθήκη μου μπας και μου έρθει κάποια έμπνευση. Τιποτα. Γυρίζοντας προς το γραφείο μου το μάτι μου κόλλησε στο δαγκωμένο μήλο της... Apple στο πίσω μέρος του υπολογιστή μου. Ξαφνικά το θέμα είχε λυθεί, ΜπλεΜήλο. Ήταν ένας τίτλος που ταίριαζε ακριβώς σε αυτό που θέλαμε να κάνουμε.

Δεν είμαστε του μπαμπά σου η δεξιά και επομένως δεν θα επιλέξουμε μια συμβατική ονομασία. Υπάρχουν μόνο κόκκινα, πράσινα και κίτρινα μήλα μια κατάσταση που συμβολίζει την ατυχέστατη πολιτική κατάσταση της Ελλάδας, όπου φαίνεται να υπάρχουν μόνο αριστεροί (κόκκινα μήλα), σοσιαλδημοκράτες (πράσινα), σοσιαλφιλελεύθεροι και λαϊκοί δεξιοί (κίτρινα).

Το ΜπλεΜήλο ήρθε να εκφράσει μια νέα δεξιά που θα αποτελείται από συντηρητικές και φιλελεύθερες φωνές χωρίς να έχει τα ενοχικά σύνδρομα, τις φοβίες, το αίσθημα κατωτερότητας που έχει ο λεγόμενος αστικός πολιτικός χώρος στην Ελλάδα.

Για περισσότερες από τρεις δεκαετίες η αριστερά κυβερνά την Ελλάδα ανεξαρτητα από πιο κόμμα είναι στην εξουσία. Αυτή η αδιάκοπη κυριαρχία είναι που έχει φέρει την Ελλάδα στα όρια της ολικής καταστροφής. Αυτή την κυριαρχία το ΜπλεΜήλο με τις μικρές δυνατότητές του έχει σκοπό να πολεμήσει.

Όταν έστειλα στον Στέφανο και τον Τηλέμαχο την ιδέα να ονομασθεί το μπλογκ ΜπλεΜήλο αμέσως συμφώνησαν. Δεν χρειάστηκε καν να εξηγήσω το σκεπτικό πίσω από την ονομασία.

Το νόημα ήταν απόλυτα κατανοητό και από τους τρεις μιας και προ πολλού υπήρχε μια ενδελεχής συμφωνία για το “τις πταίει” για την θλιβερή κατάσταση της Ελλάδας και του πολιτικού χώρου που υποτίθεται εκφράζει τις αρχές μιας φιλελεύθερης δημοκρατίας.

Ο Στέφανος, ο Τηλέμαχος και εγώ δεν έχουμε συναντηθεί ποτέ παρά μόνο διαδικτυακά. Οι τρεις μας ζούμε σε τρεις διαφορετικές ηπείρους και αυτό που μας έφερε κοντά έναν χρόνο πριν ήταν η ανάγκη να κάνουμε κάτι για κάτι ιερό - που ονομάζεται Ελλάδα.
Συνέχεια

Δευτέρα, 10 Οκτωβρίου 2011

Ζούμε τη δεύτερη κατάρρευση του σοσιαλισμού


Για τον Detlev Schlichter είχαμε ξαναγράψει στο "ΜπλεΜήλο" όταν έκανε την ριζοσπαστική πρότασή του να υιοθέτησει η Ελλάδα τον "Κανόνα του Χρυσού" για να βγει από την κρίση . Αυτές τις ημέρες κυκλοφόρησε το βιβλίο του "Paper Money Collapse – The Folly of Elastic Money and the Coming Monetary Breakdown" , που θα παρουσιάσουμε σε λίγες μέρες στο μπλογκ μας . Σήμερα όμως μου τράβηξε την προσοχή στην ιστοσελίδα του το τελευταίο εξαιρετικό του άρθρο με τίτλο "Η δεύτερη κρίση του σοσιαλισμού" . Αν έπρεπε να διαβάσετε ένα μόνο άρθρο για την παγκόσμια οικονομική κρίση , θα σας πρότεινα να διαβάσετε αυτό:

"Ο κόσμος αντιμετωπίζει τη χειρότερη οικονομική κρίση τουλάχιστον από το 1930 ,"αν όχι όλων των εποχών", δήλωσε ο Διοικητής της Τράπεζας της Αγγλίας την περασμένη εβδομάδα, όταν ο ίδιος εξήγησε σε ένα όλο και πιο σκεπτικό και κουρασμένό κοινό την απόφαση της Τράπεζας να εκτυπώσει ακόμα περισσότερο κυβερνητικό χρήμα και να το χρησιμοποιήσει για να αγοράσει ακόμη περισσότερα κρατικά ομόλογα. Αμφιβάλλω πως τα λόγια του ή οι ενέργειές του θα κάνουν πολλά για να αποκατασταθεί η εμπιστοσύνη. Και δεν θα σημάνουν ένα τέλος σε αυτή την κρίση.

...Τα βαθύτερα αίτια (της κρίσης) βρίσκονται σταθερά στο χρήμα , στις πιστώσεις , στο χρέος και στον τραπεζικό τομέα . Και δεν νομίζω ότι ο Διοικητής (της Τράπεζας της Αγγλίας) υπερέβαλε όταν έκανε εκτιμήσεις για το μέγεθός της . Αυτή είναι η "Μεγάλη" Κρίση.

...Αυτή η κρίση είναι συστημική και όχι κυκλική. Πρόκειται για μια κρίση των θεσμών. Πρόκειται για μια κρίση της πολιτικής. Πρόκειται για μια κρίση της χρηματοοικονομικής αρχιτεκτονικής μας.

Όταν αυτή η κρίση ξεκίνησε το 2007 και εντάθηκε στη διάρκεια του 2008, χαρακτηρίστηκε πολλές φορές σαν μια «κρίση του καπιταλισμού". Αυτό δεν το ακούμε πια τόσο συχνά... Όσο η κρίση συνεχίζεται και όσο περισσότερο στο προσκήνιο παραμένει το χρήμα και ο τραπεζικός τομέας, τόσο περισσότερο γίνεται φανερό για το κοινό πως η παρούσα χρηματοπιστωτική αρχιτεκτονική δεν ορίζεται από το «αόρατο χέρι» της αγοράς, αλλά από το ελεγκτικό χέρι του κράτους. Όταν ένας ακόμα γύρος "ανακεφαλαιοποίησης" των τραπεζών ανακοινώνεται , κατά πάσα πιθανότητα με έξοδα των φορολογουμένων ... όταν ανακοινώνεται πως η σωτηρία για τη φορτωμένη με χρέος οικονομία μας πρέπει να αναζητηθεί για πολλοστή φορά στις κρατικές δαπάνες που δημιουργούν ακόμα περισσότερο χρέος ή σε μία ακόμη χρηματική "ένεση" που δημιουργείται σε καθεστώς κρατικού μονοπωλίου από την κεντρική τράπεζα και παρέχεται στο κοινό ως ένα προφανές κίνητρο για να αναλάβουν ακόμη περισσότερο χρέος, τότε το κοινό αρχίζει να αναρωτιέται αν αυτοί που χαράζουν την πολιτική έχουν χάσει την μπάλα , και αν πρέπει να φοβόμαστε περισσότερο το "κίνητρο" παρά την ανεξέλεγκτη αγορά.

"Τράπεζες με χαμηλή κεφαλαιοποίηση" είναι η κωδική ορολογία για τις τράπεζες που δάνεισαν υπερβολικά. Πώς μπορούν οι τράπεζες να έχουν δανείσει τόσο πολύ, εδώ και τόσα χρόνια, και δεκαετίες ακόμη, και αυτό να συμβαίνει σε όλο τον κόσμο με την πιο διαρκή και επίμονη πιστωτική κραιπάλη στην ιστορία, όταν είναι όλες υπό τον έλεγχο της κρατικής κεντρικής τράπεζας, η οποία σε ένα σύστημα χάρτινου νομίσματος έχει το μονοπώλιο να εκτυπώνει (απεριόριστα) τραπεζικά αποθεματικά , να ρυθμίζει διοικητικά τα βραχυπρόθεσμα επιτόκια, και έτσι να ελέγχει τους όρους δανεισμού; Αυτό δεν ονομάζεται πιο σωστά κατάρρευση του κράτους, και όχι αποτυχία της αγοράς;

Να θυμάστε πως η μετάβαση από το απολιτικό, ανελαστικό , σκληρό χρήμα που βασίζοταν σε κάποιο προϊόν , στο χωρίς περιορισμούς χάρτινο χρήμα υπό κρατικό έλεγχο ήταν μια πολιτική απόφαση και όχι αποτέλεσμα των δυνάμεων της αγοράς. Και ολοκληρώθηκε με το κλείσιμο του "παραθύρου του χρυσού" από το πολιτικό Ρίτσαρντ Νίξον το 1971. Το χρηματοπιστωτικό μας σύστημα είναι το αποτέλεσμα πολιτικού σχεδιασμού και της δημοφιλούς μακροοικονομικής θεωρίας ...και όχι αποτέλεσμα της αυθόρμητης ανθρώπινης συνεργασίας στις αγορές . Η πορεία προς το απόλυτα ελαστικό κυβερνητικό χρήμα απελευθέρωσε τόσο το κράτος όσο και τους προστατευόμενους του , τις τράπεζες, από τα χρυσά δεσμά του ανελαστικού χρήματος που βασίζοταν σε κάποιο προϊόν . Χωρίς τον "ζουρλομανδύα" του "χρυσού κανόνα", το κράτος απέκτησε απεριόριστο έλεγχο στη μηχανή εκτύπωσης χρήματος και μπορούσε να συμμετάσχει στη «διαχείριση» της οικονομίας, στη διάσωση των τραπεζών, στην αποφυγή ή στον περιορισμό μιας ύφεσης, και στον καθορισμό των όρων δανεισμού - και τη ρύθμισή τους με πιο γενναιόδωρο τρόπο, αν μη τι άλλο για το ίδιο.

Ύστερα από 40 χρόνια που η κυβέρνηση ελέγχει το χρήμα, αυτό είναι το αποτέλεσμα.

Αυτή η κρίση είναι το αναπόφευκτο αποτέλεσμα της επικίνδυνη πεποίθησης πως τα χαμηλά επιτόκια, οι επενδύσεις και η διαρκής ευημερία, μπορούν να επιτευχθούν μέσω της εκτύπωσης χρήματος, και των δίδυμων αδελφών του, των τεχνητών χαμηλών επιτοκίων και της , χωρίς τέλος, τραπεζικής πιστωτικής επέκτασης, παρά με τον σκληρό αλλά δοκιμασμένο από το χρόνο καπιταλιστικό τρόπο της αποταμίευσης και της αληθινής δημιουργίας κεφαλαίου.

Αυτή δεν είναι μια κρίση του καπιταλισμού. Ο καλός μου φίλος Brian Micklethwait επινόησε μια πολύ καλύτερη φράση για αυτό: Αυτή είναι η δεύτερη κρίση του σοσιαλισμού. Είμαστε μάρτυρες της κατάρρευσης του σύστηματος του χάρτινου χρήματος, σαράντα χρόνια αφού το παγκόσμιο fiat money απελευθερώθηκε από τον τελευταίο δεσμό του με τον χρυσό, και το χρήμα έγινε παντού ένα ανεξέλεγκτο εδαφικό μονοπώλιο του κράτους . Αυτό που τώρα ανακαλύπτουμε είναι το εξής: το κράτος και οι τράπεζες χρειάζονται ένα χαλινάρι αλλιώς αργά ή γρήγορα θα μας σύρουν όλους μας σε μια μαύρη τρύπα.

Υπάρχουν δύο τρόποι με τους οποίους ένα νομισματικό σύστημα μπορεί να οργανωθεί: είτε η αγορά θα διαλέξει ποιό είναι το χρήμα,είτε θα το κάνει το κράτος.

Το χρήμα της ελεύθερης αγοράς, του καπιταλισμού, υπήρξε πάντα το χρήμα που βασίζεται σε κάποιο προϊόν , που βρίσκεται εκτός του πολιτικού ελέγχου. Όταν οι άνθρωποι που εμπoρεύονταν ήταν ελεύθεροι να επιλέξουν , διάλεγαν ως νομισματικές μονάδες εμπορεύματα αρκετά ανελαστικής προσφοράς. Σχεδόν όλες οι κοινωνίες, σε όλες τις κουλτούρες και τους πολιτισμούς, χρησιμοποίησαν πολύτιμα μέταλλα σαν χρήμα.

Το χρήμα που βασίζεται σε κάποιο προϊόν είναι απολιτικό χρήμα. Κανείς δεν μπορεί να το δημιουργήσει κατά βούληση και να το χρησιμοποιεί για να χρηματοδοτεί τον εαυτό του και να ελέγχει την οικονομία. Κυρίως, η ανθρώπινη συνεργασία μέσω του εμπορίου δεν σταματά στα εθνικά σύνορα, και το χρήμα που βασίζεται σε κάποιο προϊόν πάντα υπερβαίνει τέτοια σύνορα. Αν ο χρυσός ήταν το χρήμα από αυτή την πλευρά των συνόρων, ήταν συνήθως εξίσου χρήμα και για την άλλη πλευρά, ανεξάρτητα ποιανού η εικόνα τυπώνοταν σε αυτό .

Αντίθετα, τα συστήματα του πλήρως χάρτινου νομίσματος που δεν έχουν καμία σύνδεση με κάποιο υποκείμενο εμπόρευμα είναι πάντα δημιουργήματα της πολιτικής. Σε τέτοια συστήματα, τα χρήματα μπορούν να "τυπώνονται" ουσιαστικά χωρίς κόστος και, συνεπώς, στην πράξη, χωρίς όριο. Αλλά όχι από όλους. Η εκτύπωση χρήματος είναι προνόμιο του κράτους και της κεντρικής τράπεζας του. Το χρήμα , σε αυτό το σύστημα, είναι εντελώς ελαστικό. Αλλά είναι πολιτικό χρήμα και συνδέεται στενά με την πολιτική εξουσία. Σε έναν κόσμο χάρτινου νομίσματος , εάν διασχίσετε κάποια πολιτικά σύνορα, πρέπει να ανταλλάξετε τα χρήματά σας με διαφορετικά χρήματα. Όλη η αποτελεσματικότητα της σημερινής εικοσιτετράωρης διεθνούς αγοράς συναλλάγματος, αξίας τρισεκατομμυρίων δολαρίων, που τόσο εύκολα εντυπωσιάζει τον ανεκπαίδευτο παρατηρητή... δεν είναι τίποτε άλλο παρά η προσπάθεια της αγοράς να αντιμετωπίσει με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την αναποτελεσματικότητα του νομισματικού εθνικισμού και του νομισματικού διαχωρισμού που οφείλεται στο ότι κάθε εθνική κυβέρνηση θέλει να έχει το δικό της χάρτινο νόμισμα κάτω από το δικό της εδαφικό πολιτικό έλεγχο.

Το να αποκαλούμε αυτό το σύστημα καπιταλιστικό σημαίνει πως στερούμε τη λέξη καπιταλισμός από κάθε της έννοια.

Σε αυτό το θαυμαστό, καινούργιο σύστημα του πλήρως ελαστικού χρήματος , οι οικονομικές μας υποθέσεις δεν βρίσκονται στα χέρια της ανεμπόδιστης αγοράς, αλλά στα χέρια του κράτους, των πολιτικών και των κεντρικών τραπεζιτών. Αυτό το σύστημα σωστά ονομάζεται σοσιαλιστικό και όχι καπιταλιστικό . Και αυτό το σύστημα έχει αποτύχει.

Για δεκαετίες αυτό το σύστημα έχει ωφελήσει το κράτος, τις τράπεζες, το ευρύτερο χρηματοπιστωτικό κλάδο - όλοι τους έχουν επεκταθεί υπερβολικά σε σχέση με οποιοδήποτε άλλο τμήμα της κοινωνίας - και εκείνους που έχουν περιουσιακά στοιχεία για να τα χρησιμοποιήσουν ως εγγύηση για τη μόχλευση του οικονομικού ισολογισμού: ακίνητα, χαρτοφυλάκια μετοχών , stock options. Το κόστος αυτού του συστήματος έχει εξαπλωθεί σε όλο τον ευρύτερο πληθυσμό μέσω του πληθωρισμού και των περιστασιακών πακέτων διάσωσης που πληρώνει ο φορολογούμενος . Αυτός ειναι ο "σοσιαλισμός για τους πλούσιους".

Ακριβώς όπως κατά την πρώτη κρίση του σοσιαλισμού - την κατάρρευση των κατευθυνόμενων οικονομιών που βρίσκονταν υπό σοβιετική καθοδήγηση το 1989 - και σε αυτή την κρίση, την κρίση του κρατικά ελεγχόμενου χρηματοπιστωτικού τομέα, θα δούμε την ανατροπή του σημερινού συστήματος . Παρότι η ηγεσία του κόμματος μας λέει ακόμα πως τα πράγματα βρίσκονται υπό έλεγχο: "Μη φοβάστε , σύντροφοι, με λίγες ελλειμματικές δαπάνες και λίγη έξυπνη εκτύπωση χρήματος η παραγωγή τρακτέρ θα φτάσει και πάλι σύντομα τους στόχους."

....Στο νέο μου βιβλίο "Paper Money Collapse – The Folly of Elastic Money and the Coming Monetary Breakdown" (John Wiley & Sons, 2011)αποδεικνύω - νομίζω οριστικά- πως τα συστήματα του ελαστικού χρήματος είναι πάντα κατώτερα από τα συστήματα του ανελαστικού χρήματος, και πως (τα πρώτα) δεν μπορούν να γίνουν σταθερά , πως διαταράσσουν τις αγορές και οδηγούν στη συσσώρευση ανισορροπιών με την πάροδο του χρόνου. Καταλήγουν στην οικονομική αποσύνθεση και χάος. Το χάρτινο νόμισμα δεν είναι μόνο μη ιδανικό, δεν είναι και βιώσιμο.

Αυτή η κρίση είναι απλά η διάλυση της τελευταίας ενσάρκωσης του συστήματος του fiat money . Όπως και η πρώτη κρίση του σοσιαλισμού, αυτή η κρίση, θα επηρεάσει τις ζωές πολλών ανθρώπων, θα προκαλέσει αναταραχή και θα αποκαθηλώσει την ελίτ από την παγιωμένη της θέση της εξουσίας και των προνομίων. Όπως και η πρώτη κρίση του σοσιαλισμού, είναι μια ευκαιρία για την ελευθερία.

Αλλά σε αντίθεση με την πρώτη κρίση του σοσιαλισμού, αυτή τη φορά δεν υπάρχει Τείχος του Βερολίνου που μπορούμε να γκρεμίσουμε, ούτε κάποια λάσπωμένο κομμάτι γης στην ουγγρική εξοχή με μια τρύπα στον φράχτη, μέσω του οποίου μπορούμε να σκαρφαλώσουμε. Ο νομισματικός σοσιαλισμός σήμερα είναι παγκόσμιος. Και η κατάρρευση αυτού του συστήματος θα είναι επίσης παγκόσμια.

Προφανώς, το κράτος έχει να χάσει τα πάντα και η κρατική εξουσία έχει τη συνήθεια να μην αποδέχεται την απώλεια της εξουσίας ελαφρά τη καρδία. Ποιος ξέρει; Ίσως το κράτος εθνικοποιήσει τις τράπεζες , καθιερώσει έλεγχους κεφαλαίων, κατασχέσει τον χρυσό που ανήκει σε ιδιώτες ή τον φορολογήσει βαριά , απαγορεύσει το Bitcoin, εξαναγκάσει κάθε συνταξιοδοτικό ταμείο να αγοράσει περισσότερα κρατικά ομόλογα.

Στην περίπτωση αυτή, ορισμένοι μπορεί να ισχυριστούν πως δεν είμαστε στο καλοκαίρι του 1989, αλλά στην άνοιξη του 1968. Αυτό δεν θα αλλάξει το φινάλε, μόνο το χρονοδιάγραμμα. Αλλά εξακολουθώ να πιστεύω ότι είναι πολύ αργά. Είμαστε πολύ πιο κοντά στην στιγμή του Τείχους του Βερολίνου γι αυτό το σύστημα απ'όσο οι περισσότεροι άνθρωποι νομίζουν.

Εν τω μεταξύ, η υποτίμηση του χάρτινου χρήματος συνεχίζεται."
Συνέχεια

Όταν η "Proton Bank" συναντά τη "Dexia" και το ευρώ τη δραχμή


Είναι τυφλή, σχεδόν μεταφυσική, η πίστη των Ελλήνων εκσυγχρονιστών και φιλελεύθερων σε αυτό που αποκαλούνε, κάπως γενικά και αόριστα, "Ευρώπη" . Πέρυσι τον Μαϊο έσκιζαν τα ιμάτια τους πως η σωτηρία για την Ελλάδα περνάει μέσα από την ευρωπαϊκή λύση του "Μνημονίου". Οι ελπίδες τους μπορεί να διαψεύσθηκαν με τον πιο οικτρό τρόπο αλλά οι ίδιοι άνθρωποι εξακολουθούν να πλέκουν το εγκώμιο του ευρώ και της Ευρωπαϊκής Ένωσης και να δίνουν μάχες για τον "ευρωπαϊκό προσανατολισμό της χώρας". Όμως τελικά πόσο διαφέρει αυτή η εξιδανικευμένη "Ευρώπη" των εγχώριων εκσυγχρονιστών από το ελληνικό πολιτικό σύστημα, που τόσο απεχθάνονται;

Σήμερα η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωσε την κρατικοποίηση της "αμαρτωλής" "Proton Bank". Τη στιγμή που οι Έλληνες φορολογούμενοι πληρώνουν το ένα κυβερνητικό χαράτσι μετά το άλλο, καλούνται, γι άλλη μια φορά, να βάλουν βαθιά το χέρι στην τσέπη και να δώσουν επιπλέον 863 εκατ. ευρώ για να μαζευτούν τα συντρίμμια που άφησε πίσω της η διοίκηση Λαυρεντιάδη. Και όλα αυτά , επειδή η ελληνική κυβέρνηση , εφαρμόζοντας έναν ιδιότυπο "σοσιαλισμό των πλουσίων", πιστεύει πως δεν πρεπει να είναι οι τραπεζίτες εκείνοι που θα αναλαμβάνουν τη χασούρα των κακών επενδυτικών επιλογών τους, αλλά τα αιώνια θύματα, δηλαδή οι φορολογούμενοι. Όμως αυτή η πρακτική δεν αποτελεί μια ιδιαιτερότητα του ανήθικου και διαπλεκόμενου ελληνικού συστήματος. Η ελληνική κυβέρνηση δεν κάνει τίποτε άλλο παρά απλά να ακολουθεί το δρόμο που πρώτες χάραξαν οι ευρωπαϊκές χώρες (και φυσικά και οι Η.Π.Α.). Το μπαραζ των κρατικοποίησεων και των bailouts τραπεζών άρχισε με την οικονομική κρίση του 2008. Και μπορεί αυτή η πολιτική να μας οδήγησε στα σημερινά αδιέξοδα αλλά οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις δεν λένε να βάλουν μυαλό . Την ώρα που η ελληνική κυβέρνηση ανακοίνωνε την κρατικοποίηση της "Proton Bank", η βέλγικη κυβέρνηση προχωρούσε σε κρατικοποίηση, ύψους 4 δις ευρώ της Τράπεζας "Dexia". Και φυσικά, έπεται συνέχεια αφού το ευρωπαϊκό πολιτικο-οικονομικό κατεστημένο προωθεί με όλες τους τις δυνάμεις αυτή τη λύση. Στην πρόσφατη συνάντησή τους η Άγκελα Μερκελ και ο Νικολά Σαρκοζί συμφώνησαν πως αυτοί που θα πληρώσουν τις αμαρτίες του χρεωκοπημένου τραπεζικού συστήματος θα είναι οι φορολογούμενοι. Άραγε σε τί διαφέρει ο ξεδιάντροπος κορπορατισμός της κυβέρνησης Παπανδρέου από αυτόν των ευρωπαϊκών κυβερνήσεων;

Οι εγχώριοι εκσυγχρονιστές μας επισείουν συνεχώς τον μπαμπούλα της εξόδου μας από το ευρώ. Φοβούνται πως αν επιστρέψουμε στη δραχμή, η Τράπεζα της Ελλάδας θα αρχίσει να τυπώνει χρήμα και ο πληθωρισμός θα φτάσει στα ύψη . Οι ανησυχίες τους έχουν βάση, όμως θα ήταν περισσότερο αξιόπιστοι αν έδειχναν την ίδια ευαισθησία κάθε φορά που η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα (Ε.Κ.Τ.) ακολουθεί την ίδια πρακτική. Ήδη η Ε.Κ.Τ. εφαρμόζει μια επεκτατική νομισματική πολιτική, αγοράζει ομόλογα των προβληματικών οικονομιών και χρηματοδοτεί γενναιόδωρα όλες τις ευρωπαϊκές τράπεζες. Πριν λίγες μέρες , ο απερχόμενος πρόεδρος της ΕΚΤ, Ζαν Κλοντ Τρισέ εγκαινίασε ένα νέο κύκλο ενίσχυσης της ρευστότητας . Θεωρείται σχεδόν βέβαιο πως στο άμεσο μέλλον, η προσπάθεια της ΕΚΤ να κρατήσει στη ζωή τις γερμανικές και γαλλικές τράπεζες και να αποτρέψει την αναπόφευκτη χρεωκοπία των κρατών-μελών θα την οδηγήσει στο να τυπώσει τρισεκατομμύρια νέα ευρώ, ακολουθώντας το παράδειγμα της FED . Αυτό θα έχει σαν αποτέλεσμα, το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα να χάνει όλο και περισσότερο την αξία του. Δεν χρειάζεται , λοιπόν, να γυρίσουμε στη δραχμή για να αποκτήσουμε ένα αδύναμο και πληθωριστικό νόμισμα. Το ευρώ ακολουθεί γοργά τον ίδιο δρόμο.

Όσοι επιδιώκουν τη βαθιά μεταρρύθμιση του χρεωκοπημένου ελληνικού συστήματος , είναι καιρός να πάψουν να λειτουργούν σαν ανήλικα παιδιά που ψάχνουν τη σωτηρία σε εξιδανικεύμενες και μυθοποιημένες οντότητες, όπως η "Ευρώπη". Αυτό που μετράει είναι η ουσία των πολιτικών που ακολουθούνται και εκεί η Ευρώπη των "εκσυγχρονιστών" δεν διαφέρει και τόσο από την Ελλάδα των "εθνικολαϊκιστών". Όσο η ορθοδοξία των bailouts , του φτηνού χρήματος και των πανίσχυρων Κεντρικών Τραπεζών συνεχίζει να κυριαρχεί, τότε , είτε μέσα στην Ε.Ε. , είτε εκτός, είτε με ευρώ, είτε με δραχμή, οδηγούμαστε στο γκρεμό.
Συνέχεια