Σάββατο, 3 Μαρτίου 2012

Μια φιλελεύθερη απάντηση στην "απάντηση" του Στέφανου Μάνου


Σήμερα ο Στέφανος Μάνος μπήκε στον κόπο να απαντήσει στο Γιάνη Βαρουφάκη . Το άρθρο του ανέβηκε στο facebook από δεκάδες φιλελεύθερους φίλους , με τόσο ενθουσιώδη σχόλια, που νόμιζες πως ο βετεράνος πολιτικός αποστόμωσε με 200 λέξεις τον καθηγητή του Πανεπιστημίου των Αθηνών. Διάβασα, λοιπόν κι εγώ το κείμενο του πρόεδρου της "Δράσης". Δεν χρειάζεται να συμφωνείς με τη θέση που εκφράζει ο καθηγητής Βαρουφάκης στο άρθρο του . Αρκεί να είσαι καλόπιστος αναγνώστης και όχι επαγγελματίας χειροκροτητής και είναι εύκολο να διαπιστώσεις πως ο Στέφανος Μάνος στο ,εξαιρετικά, σύντομο και ,εμφανώς, γραμμένο στο πόδι, άρθρο του , δεν απαντάει σε κανένα από τα συγκεκριμένα ερωτήματα που θέτει το άρθρο Βαρουφάκη . Είναι η πολιτική των bailouts φιλελεύθερη ή όχι ; Αν οι Έλληνες φιλελεύθεροι υποστηρίζουν , και ορθά, πως όλες οι φούσκες πρέπει να σκάσουν, πώς εξηγείται η σχιζοφρενική τους θέση πως κάποιες από αυτές-και μάλιστα οι μεγαλύτερες- πρέπει να εξαιρεθούν ;

Ο Στέφανος Μάνος είναι ,τουλάχιστον, ειλικρινής , σε ένα σημείο : "Δεν γνωρίζω τί θα έλεγε ο Χάγιεκ – αν ζούσε – για τη σημερινή Ελλάδα, και, να πω την αλήθεια, δεν θα με πολυενδιέφερε.", γράφει. Η απάντηση αυτή δεν πρέπει να προκαλεί έκπληξη . Εκεί στη "Δράση" δεν έχουν χρόνο να ασχολούνται με τέτοια ασήμαντα πράγματα όπως οι ιδέες. Το μότο τους ειναι το "βλέποντας και κάνοντας" ή αλλιώς ο περίφημος "κοινός νους" . Ακόμη θυμάμαι τον Στέφανο Μάνο , παραμονές των ευρωεκλογών του 2009 στην "Athens Voice", να σκίζει τα ιμάτιά του πως δεν είναι-φτου κακά- "νεοφιλελεύθερος" . Οπότε γιατί να υποστηρίξει την προσέγγιση του οικονομικού φιλελευθερισμού στο θέμα του Μνημονίου και των bailouts;

Η συζήτηση για την αποτελεσματικότητα και την ηθική των bailouts δεν είναι μια υποσημείωση στη σύγχρονη φιλελεύθερη σκέψη. Δεν είναι μια νεφελώδης θεωρητική συζήτηση για το αν πρέπει να ιδιωτικοποιήθει ο αέρας ή οι ωκεανοί (ναι, κάνουμε και τέτοιες συζητήσεις μεταξύ μας οι φιλελεύθεροι!) . Είναι το πιο σημαντικό ζήτημα της εποχής μας . Είναι το κομβικό σημείο που θα κρίνει αν το σύστημά μας θα διατηρήσει κάποια στοιχεία ελεύθερης αγοράς ή αν θα μετεξελιχθεί πλήρως σε έναν ανήθικο, διεφθαρμένο, κρατικοδίαιτο "καπιταλισμό των κολλητών" . Και όσον αφορά τα bailouts , όσο και αν δεν θέλουν να το παραδεχτούν οι ντόπιοι φιλελεύθεροι, η συντριπτική πλειοψηφία της φιλελευθέρων διεθνώς(είτε Αυστριακοί-Χαγεκιανοί είτε μονεταριστές), έχουν πάρει θέσεις από πολύ επιφυλακτικές εώς και απόλυτα εχθρικές, όπως έχουμε δείξει στο "ΜπλεΜήλο". Ο Στέφανος Μάνος βρίσκεται ξεκάθαρα στην άλλη πλευρά. Όχι τώρα. Από την πρώτη στιγμή που ξέσπασε η οικονομική κρίση, το 2008, επαινούσε τον κρατιστή πρωθυπουργό της Μ. Βρετανίας Γκόρντον Μπράουν που μοίραζε δισεκατομμύρια από τα λεφτά των φορολογουμένων στις τράπεζες.

Όμως, πίσω από τον υποτιθέμενο πραγματισμό που συχνά επικαλείται , ο λόγος του Στέφανου Μάνου είναι ξεκάθαρα ιδεολογικός. Με τις θέσεις του στο θέμα των bailouts, ο Στέφανος Μάνος απλά αναπαράγει την ιδεολογία του κορπορατιστικού, κρατικού καπιταλισμού. Μια ιδεολογία που θεωρεί τα κέρδη ιδιωτικά και τις ζημιές δημόσιες. Που έβγαλε τη λέξη "αποτυχία" από το λεξιλόγιο του καπιταλισμού και ενθάρρυνε την ανευθυνότητα, αφού οι αποτυχημένοι επιχειρηματίες και τα χρεωμένα κράτη πρέπει πάντα να διασώζονται από τους ατυχείς φορολογούμενους . Που εκτόξευσε τις κρατικές δαπάνες στα ύψη και δημιούργησε μια κρίση χρέους που μας οδηγεί στην οικονομική καταστροφή . Ο Στέφανος Μάνος και οι εγχώριοι φιλελεύθεροι , σωστά, πιστεύουν πως οι φούσκες πρέπει να ρευστοποιηθούν. Με το να εξαιρούν όμως από την ρευστοποίηση τις δύο μεγαλύτερες φούσκες, αυτές του δημόσιου χρέους και των τραπεζών, είναι σαν μας λένε, πως η απάντηση στο καίριο ερώτημα "ποιός θα πληρώσει τις ζημιές της κρίσης;" είναι πως όλος ο λογαριασμός πρέπει να πάει στους φορολογούμενους της Ελλάδας και των ευρωπαϊκών χωρών και όχι σε αυτούς που είναι υπεύθυνοι για την κρίση, δηλαδή τις κυβερνήσεις και τις τράπεζες που αγόρασαν, ανεύθυνα, κυβερνητικά ομόλογα.

Και όμως αυτή η ξεδιάντροπη υπεράσπιση του κορπορατισμού περνιέται σήμερα στην Ελλάδα για "φιλελευθερισμός" , τόσο από τους εχθρούς του, όσο και από τους φίλους του. Οι Έλληνες φιλελεύθεροι αντί να αρθρώσουν τη φιλελεύθερη κριτική στο Μνημόνιο και στα πακέτα στήριξης προτίμησαν να γίνουν απολογητές των χειρότερων πολιτικών του καθεστωτικού κρατισμού και των συμμάχων του (θέλω να ελπίζω πως αυτό έγινε καλοπροαίρετα και όχι επειδή, όπως μας λέει ο καθηγητής Βαρουφάκης, έχουν πολύ στενές σχέσεις με το ντόπιο τραπεζικό κατεστημένο) . Δυστυχώς όμως έχοντας αφήσει το μονοπώλιο της αμφισβήτησης στην Αριστερά, τώρα που η πολιτική του Μνημονίου, αναποφεύκτα, καταρρέει, η μόνη αφήγηση για τα αίτια της αποτυχίας θα είναι αυτή του "Debtocracy", του Τσίπρα και του Καζάκη . Και αυτό είναι το πιο ανησυχητικό για το μέλλον της Ελλάδας.
Συνέχεια

Παρασκευή, 2 Μαρτίου 2012

Το επίκαιρο Ελεύθερο Πνεύμα


Μια εικονική βόλτα σε δικτυακούς τόπους που φιλοξενούν άρθρα και συζητήσεις γύρω από το θέμα του μνημονίου, αναδεικνύει την έντονη αλαζονεία και τον δογματισμό των ανθρώπων της διανόησης που θεωρητικά θα έπρεπε να προσεγγίσουν ένα τέτοιο σημαντικό ζήτημα σε μια τόσο κρίσιμη στιγμή με κριτική σκέψη και ψυχραιμία. Ακόμα και εκείνοι που έχουν φιλελεύθερη ιδεολογία συλλαμβάνονται συχνά να αγνοούν την έννοια της ανεκτικότητας που είναι ο βασικός πυλώνας της φιλελεύθερης σκέψης.

Τέτοιες στιγμές το «Ελεύθερο Πνεύμα» του Γιώργου Θεοτοκά μοιάζει εξαιρετικά επίκαιρο.
«Δυστυχώς λείπουν από τους ‘Ελληνες οι πνευματικοί ορίζοντες, η παράδοση μιας ανώτερης πνευματικής ζωής, η ελεύθερη σκέψη, και δεν μπορούν να συζητήσουν χωρίς να ριχτούν μέσα στο δόγμα. Δεν έχουν ακόμα οι ελληνικοί εγκέφαλοι τη δύναμη να απλωθούν ελεύθερα στο κόσμο των ιδεών και σε κάθε βήμα, στη φιλοσοφία, στην αισθητική, στην ιστορία, στις κοινωνικές επιστήμες, ακόμα και στη γλωσσολογία, γυρεύουν την απόλυτη Αλήθεια, δηλαδή μια φυλακή. Αυτή η μανία του απόλυτου, του οριστικού, του ασάλευτου, που εκδηλώνεται σε όλες τις ελληνικές συζητήσεις, φανερώνει καλά το επίπεδο της πνευματικής ανάπτυξης μας (…)»

Το παραπάνω απόσπασμα θα μπορούσε να αποτελεί το περιεχόμενο μιας εύστοχης κριτικής απέναντι στο σύγχρονο κοινωνικοπολιτικό διάλογο. Κι όμως δημοσιεύτηκε το 1929.
Μπορεί το συγκεκριμένο δοκίμιο να θεωρήθηκε μια απάντηση στο καρυωτακισμό της εποχής και να αποτέλεσε την ύστατη προγραμματική επισκόπηση του ελληνικού φιλελευθερισμού στον 20ο αιώνα αλλά ακόμα και ο συντάκτης του, η κεντρική φιγούρα της Γενιάς του Τριάντα, με την ιδιαίτερα αισιόδοξη στάση ζωής δεν θα μπορούσε να φανταστεί πως 83 χρόνια αργότερα τίποτα δεν θα έχει αλλάξει.
Σε ένα άλλο απόσπασμα ο Θεοτοκάς γράφει :

«Την έλλειψη αληθινής πνευματικής ανάπτυξης φανερώνει καλά και η έλλειψη ανοχής και ψυχραιμίας που χαρακτηρίζει σχεδόν πάντα τις ελληνικές συζητήσεις (…) Δεν κατορθώνουν να πιστέψουν οι Έλληνες διανοούμενοι ότι ένας άνθρωπος που σκέπτεται διαφορετικά από αυτούς μπορεί να είναι πολύ άξιος, πολύ έντιμος και πολύ χρήσιμος άνθρωπος. Όταν εκδηλωθεί μια διαφωνία, η πρώτη δουλειά των Ελλήνων διανοουμένων είναι να αρνηθούν ολότελα τη σημασία του αντιπάλου»

Στην Ελλάδα του Μεσοπολέμου, όπως και σήμερα δεν υπάρχει ανεξάρτητη άποψη.
«Για να συζητήσουν οι Έλληνες πρέπει να διαιρεθούν σε παρατάξεις» σημείωνε ο Θεοτοκάς.
Οι δυνάμεις του σκότους και η ιδιοτέλεια κρύβονται πάντα πίσω από την αντίθετη άποψη. Η διανοητική μετριοφροσύνη στην οποία αναφέρθηκε ο Θεοτοκάς παραμένει άγνωστη και για τους σύγχρονους διανοούμενους.
«Ο στοχασμός οδηγεί τους ανθρώπους στη συνείδηση της ατέλειας και της αδυναμίας του πνεύματος τους και στη διανοητική μετριοφροσύνη. Όσο περισσότερο σκέπτεται κανείς, τόσο περισσότερο απομακρύνεται από τις κοσμοθεωρίες και τις απόλυτες αρχές. Οι δογματικοί μικραίνουν τα ζητήματα για να χωρέσουν μέσ’ το δόγμα.»

Η χαμηλή εκτίμηση των Ευρωπαίων για τη χώρα μας επίσης δεν έχει αλλάξει. Μπορεί οι χαρακτηρισμοί να είναι διαφορετικοί αλλά η υποτίμηση είναι ίδια.

«Το αισθανόμαστε βαθιά μόλις περάσουμε τα σύνορα μας πως δεν αντιπροσωπεύουμε τίποτα, πως κανείς δεν μας λογαριάζει στα σοβαρά, πως δεν μπορούμε να δικαιολογήσουμε τη θέση που κρατάμε στην Ευρώπη, πως είμαστε στα μάτια των ξένων μονάχα χρηματομεσίτες, βαπορτζήδες και μικρομπακάληδες και τίποτα περισσότερο.»

Όμως και η ματαιοδοξία του Έλληνα παραμένει η ίδια.


«Κάθε Έλληνας από τη μέρα που ανοίγει τα μάτια του στον κόσμο, αισθάνεται πολύ μεγάλη όρεξη να ιδρύσει κόμμα.»

Όπως και ο πεσιμισμός που επιφέρει η κρίση κάθε φορά.

«Πάρετε στην τύχη μερικά από τα σημερινά ελληνικά έντυπα, στίχους, αφηγήσεις, συζητήσεις ιδεών. Τι θα συναντήσετε σχεδόν παντού. Ανία, απογοήτευση, νοσταλγία των περασμένων, μοιρολατρία, ηττοπάθεια.»
Και τέλος η πόλωση. Η κρίση που οδηγεί στα άκρα. Οι σύγχρονοι εθνικιστές και μαρξιστές που απειλώντας να κάψουν το Κοινοβούλιο προετοιμάζουν την είσοδο τους σε αυτό.

«Αφού δεν υπάρχει στον τόπο μας μια βαθιά και ανεξάρτητη κριτική των ιδεών, αφού δεν αναπνέουμε ποτέ το ζωογόνο αέρα της πνευματικής ελευθερίας που λυτρώνει τους εγκεφάλους από τις προλήψεις και τα μίση και τους δυναμώνει, οι φανατικοί των ιδεών, εθνικιστές και μαρξιστές, καταχτούν πολύ εύκολα αυτά τα παιδιά, με μερικές απλές φόρμουλες, διατυπωμένες στη γλώσσα του δημοτικού σχολείου, που εξηγούν μονομιάς το μυστήριο της ανθρωπότητας. Έτσι αναπτύσσεται η Ελλάδα.»

Η Ελλάδα ιστορικά μοιάζει να βρίσκεται συνέχεια υπό το καθεστώς κρίσεων με μικρές αδιάφορες παύσεις. Και τις αντιμετωπίζει με τον ίδιο τρόπο χωρίς να αλλάζει τίποτα πραγματικά. Η μόνη διαφορά της σύγχρονης Ελλάδας με εκείνη του “Ελευθέρου Πνεύματος” είναι πως σήμερα δύσκολα μπορείς να συναντήσεις κάποιον στοχαστή με το “δαιμόνιο” του Γιώργου Θεοτοκά.
Συνέχεια

Μια απάντηση στην «σουρεαλιστική εθνική μας συνείδηση»


Ο εξαιρετικός και αγαπητός Ματθαίος Κόφφας έγραψε εδώ ένα άρθρο που πιστεύω προσπάθησε να καταδείξει την βασική αιτία της σημερινής κρίσης. Πολύ φοβάμαι ότι έπεσε πολύ μακριά από τον στόχο.

Γράφει ο Ματθαίος:

« Ως Έθνος ζούμε εδώ και σχεδόν 200 χρόνια υπόδουλοι μιας ψευδεπίγραφης εθνικής ταυτότητας που μας επιβλήθηκε από κάποιους ρομαντικούς Δυτικούς και που έχει αποτελέσει την ψυχή, την πεμπτουσία της εθνικής μας συνείδησης.»

και

«Η προγονοπληξία και η αρχαιολαγνεία είναι μακράν η χειρότερη πνευματική αρρώστια που χτύπησε τον τόπο μας-χειρότερη ακόμα και από την επικρατούσα θρησκεία, τον σοσιαλισμό, ο οποίος είναι παράγωγό της. »

Μακάρι να υποφέραμε από προγονοπληξία ή αρχαιολαγνεία. Πολύ φοβάμαι ότι τα πράγματα δεν είναι τόσο καλά. Μια πιο ακριβής περιγραφή της κατάστασης θα ήταν να πούμε ότι με τους προγόνους μας έχουμε την ίδια επιπόλαιη σχέση που έχουμε με πολλά άλλα πράγματα. (Την δουλειά, την πολιτική, την εκπαίδευση, κτλ.)

Επίσης δυσκολεύομαι να δω από που προκύπτει ότι αυτή η επιπόλαιη σχέση με τον παρελθόν μας είναι η αιτία και όχι ένα ακόμα παράγωγο κακών συνηθειών που προϋπήρχαν της όποιας υποτιθέμενης προγονοπληξίας.

Πως προκύπτει ακόμα ότι αυτή η δήθεν προγονοπληξία είχε ως αποτέλεσμα να αγκαλιάσουμε τον σοσιαλισμό; Οι χώρες τις λατινικής Αμερικής που πολιτικά είναι ιδιαίτερα συγκρίσιμες μ’ εμάς, πάσχουν από προγονοπληξία ή αρχαιολαγνεία;

Αν η αρχαιολαγνεία είναι η πηγή των δεινών μας, πως εξηγείται ότι οι χειρότερες κυβερνήσεις ήταν αυτές του Ανδρέα Παπανδρέου της δεκαετίας του 80, όπου μεταξύ άλλων είχαμε την κατάργηση των αρχαίων και της καθαρεύουσας στο σχολείο; Πως εξηγείται ότι η αποεθνικοποίηση των θεσμών άρχισε τότε;

Βρισκόμαστε σε μια πολύ δύσκολη στιγμή της ιστορίας μας. Καλό θα ήταν τώρα που διαρκώς τρωγόμαστε μεταξύ μας, να δούμε και την μεγάλη πρόοδο που έχουμε κάνει τα τελευταία 190 χρόνια. Αρχίσαμε από πολύ πίσω, αλλά διαρκώς το όραμα ήταν για μια ευρωπαϊκή Ελλάδα. Το εγχείρημα δεν είναι εύκολο, ειδικά αν λάβουμε υπ΄όψιν ότι για 400 χρόνια ήμασταν υπό την κυριαρχία ενός ανατολικού δεσποτισμού που πρόσθεσε πολλά στα ήδη υπάρχοντα μειονεκτήματά μας.

Διαχρονικά οι ελληνικές ηγεσίες μπερδεύουν το ευρωπαϊκό lifestyle με τον αναγκαίο εξευρωπαϊσμό της χώρας. Επίσης μπερδεύουν της ελληνικές παθογένειες με τις ελληνικές ιδιαιτερότητες. Αλλά αν στο μέλλον προσθέσουμε κάτι στον πνευματικό και υλικό πλούτο της ανθρωπότητας, αυτό θα έχει ως πηγή την ελληνική ιδιαιτερότητα και διαφορετικότητα.

Σκοπός μας δεν θα πρέπει να είναι το «Ανήκομεν εις την Δύσιν», αλλά το να είμαστε η Δύση. Όραμα μας δεν θα πρέπει να είναι να γίνουμε η Δανία του νότου, αλλά η Δανία να θέλει να γίνει η Ελλάδα του βορρά.

Εξάλλου αυτό θα ήθελαν και οι «ένδοξοι ημών πρόγονοι.»
Συνέχεια

Πέμπτη, 1 Μαρτίου 2012

Άλλος για το εκατομμύριο;


Η υπόθεση βρομούσε εξ αρχής. Αλλά η κατάληξη της βρίσκεται πολύ πιο κάτω και από τις ήδη πολύ χαμηλές μας προσδοκίες.

Τελικά αυτά που έλεγε ο πρόεδρος της Αρχής καταπολέμησης «μαύρου» χρήματος, Παναγιώτης Νικολούδης, δεν ήταν και τόσο ακριβή. Η μεταφορά χρημάτων δεν έγινε Μάιο αλλά Μάρτιο. Δεν πήγαν τα χρήματα στην Ελβετία αλλά το Λονδίνο. Δεν ήταν ευρώ αλλά δολάρια. Δεν έφυγαν από Ελλάδα, αλλά από τις ΗΠΑ, πέρασαν από Ελλάδα, με σκοπό συγκεκριμένη επιχειρηματική δράση και όχι λόγω του φόβου της χρεοκοπίας. Αυτός που έκανε την μεταφορά δεν ήταν βουλευτής, αλλά επιχειρηματίας με μερικές δεκαετίες δραστηριότητα στην ναυτιλία.

Πάντως, ο κ. Νικολούδης πέτυχε την υπηκοότητα του κατόχου των χρημάτων, είναι Έλληνας - που σημαίνει ότι ο συγκεκριμένος Έλληνας πληρώνει φόρους για αυτές τις εξαιρετικές υπηρεσίες του κ. Νικολούδη. Ο κ. Νικολούδης δεν προτίθεται να παραιτηθεί. Όπως κάθε άλλος ανίκανος που πληρώνεται από τους φόρους μας, θα παραιτηθεί μόνο στην περίπτωση που θα αποφασίσει να διεκδικήσει την προεδρία του ΠΑΣΟΚ.

Πάντως υπάρχει ένα ακόμα ερώτημα για τον κ. Νικολούδη. Αν όπως είχε καταθέσει στην επιτροπή δεν είχε βρει κάτι νομικά μεμπτό για την συγκεκριμένη μεταφορά χρημάτων, γιατί την ανέφερε; Αφορά την Αρχή καταπολέμησης «μαύρου» χρήματος η ηθικοπλαστική ανάγνωση μιας νόμιμης πράξης;

Με όλη αυτή την φασαρία για το 1 εκατομμύριο τα ΜΜΕ δεν είχαν την ευκαιρία να ασχοληθούν με τα χρέη των δύο “μεγάλων” κομμάτων που ο Έλληνας φορολογούμενος καλείται να "διεκπεραιώσει". Η κα Μπακογιάννη, προς τιμήν της, το είχε κάνει θέμα. Την ημέρα που θα ερχόταν η τροπολογία για τα χρέη των κομμάτων, η κα Μπακογιάννη δέχθηκε το τηλεφώνημα από πρόεδρο της Επιτροπής Οικονομικού Ελέγχου της Βουλής για την υπόθεση της...


Δείτε: Ζήτω ο βουλευτής με το ξενιτεμένο εκατομμύριο
Συνέχεια

Τετάρτη, 29 Φεβρουαρίου 2012

Ο καθηγητής Βαρουφάκης και η σχιζοφρένεια των Ελλήνων φιλελεύθερων, μέρος δεύτερο


O Γιάνης Βαρουφάκης επιστρέφει στο "ελληνικό νεοφιλελεύθερο παράδοξο" με ένα αναλυτικό άρθρο, που αξίζει να διαβάσετε.(εδώ)

Οι αναγνώστες του ΜπλεΜήλου θα αναγνωρίσουν πως πολλά από αυτά που επισημαίνει ο καθηγητής Βαρουφάκης στο άρθρο του , τα έχουμε γράψει και ξαναγράψει σε αυτό το μπλογκ τα τελευταία δύο χρόνια. Ιδιαίτερο όμως ενδιαφέρον έχει η ερμηνεία που δίνει στο γιατί οι Έλληνες φιλελεύθεροι είναι τόσο πρόθυμοι να υποστηρίξουν τα κρατικίστικα bailouts που έρχονται σε ευθεία αντίθεση με τη χαγεκιανή αρχή της ρευστοποίησης . Γράφει:

"(Οι Έλληνες φιλελεύθεροι) έχουν χάσει την πίστη τους στην ικανότητα των ελληνικών εθνικών ελιτ να ολοκληρώσουν τη διαδικασία της ρευστοποίησης. Έχουν χάσει την πίστη τους στην ικανότητα των ελληνικών Αρχών, των Ελλήνων επιχειρηματιών, ακόμη και αυτών των ίδιων, να οδηγήσουν την Ελλάδα, μέσω της χαγεκιανής ρευστοποίησης, προς μια φιλελεύθερη κατεύθυνση. Και αφού δεν πιστεύουν πως οι ελληνικές ελίτ μπορούν να το κάνουν αυτό, εναποθέτουν όλες τους τις ελπίδες στο ότι οι βορειοευρωπαϊκές ελιτ (πιθανόν με τη βοήθεια του ΔΝΤ) θα το κάνουν γι αυτούς. Και για να σιγουρευτούν πως αυτό θα συμβεί, δεν έχουν πρόβλημα να θυσιάσουν μια βασική χαγεκιανή αρχή ώστε να μην έρθουν σε κόντρα με τους βορειοευρωπαίους εταίρους μας, που για τους δικούς τους λόγους, είναι πρόθυμοι να συσσωρεύουν στο ελληνικό κράτος νέα δάνεια που δεν μπορούν να υποστηριχθούν (παρά να ρευστοποιήσουν τα ήδη υπάρχοντα)."

Και για ποιό λόγο οι Έλληνες φιλελεύθεροι σιωπούν όσον αφορά την ανάγκη να ρευστοποιηθούν οι χρεωκοπημένες ελληνικές τράπεζες; Εδώ, ο καθηγητής Βαρουφάκης είναι σύντομος, κοφτός και ξεκάθαρος : "Eξαιτίας της εξαιρετικά καλής σχέσης μεταξύ των λεγόμενων νεοφιλελεύθερων και των τραπεζιτών"
Συνέχεια

Οι αόρατοι κυρίαρχοι των αγορών


Συνηθίζεται να κατακεραυνώνουν οι περισσότεροι σχολιαστές τους καταγγελλόμενους σαν κερδοσκόπους των διεθνών αγορών πως είναι υποτίθεται υπεύθυνοι για την διεθνή οικονομική κρίση και για τα αδιέξοδα χρέους που αντιμετωπίζουν πολλές χώρες. Στην περίπτωση της Ελλάδας μάλιστα έχει αποκτήσει λαική απήχηση το σύνθημα πως είναι οι «τοκογλύφοι» δανειστές μας που αποσκοπούν στο με κάθε τρόπο κέρδος υπονομεύοντας έτσι την ευημερία του λαού και την όποια κοινωνική ισορροπία η χώρα είχε εξασφαλίσει.

Είναι περίπου αυτονόητο πως πίσω από την αφηρημένη καταγγελία περί αδίστακτων κερδοσκόπων οι πάντες θεωρούν πως κρύβονται μεγάλα ιδιωτικά χρηματιστικά και επενδυτικά συμφέροντα που αποσκοπούν στην ανατροπή των εθνικών οικονομιών για την εξασφάλιση μεγάλων κερδών. Ορισμένοι μάλιστα επιμένουν πως πολλά προβλήματα θα είχαν λυθεί αν οι χώρες με προβλήματα έστρεφαν την πλάτη στις αγορές η στους μεγάλους οργανισμούς (ΔΝΤ, Κεντρική Ευρωπαική Τράπεζα) κι’ απευθύνονταν σε φιλικά κράτη που θα είχαν τα μέσα και την διάθεση να βοηθήσουν. Κορυφαία ανάμεσά τους φιγουράρουν η Ρωσία και η Κίνα που και τις δυνατότητες διαθέτουν αλλά και προθυμία έδειξαν να δώσουν χέρι βοηθείας. Στην περίπτωση της Ελλάδας μάλιστα πολλοί καταγγέλλουν την προηγούμενη κυβέρνηση του Πασόκ σαν περίπου υπεύθυνη προδοσίας που δεν εκμεταλλεύθηκε τις σχετικές ευκαιρίες.

Ένα εξαιρετικά ενδιαφέρον βιβλίο που κυκλοφόρησε πρόσφατα στο εξωτερικό ουσιαστικά συντρίβει αυτές τις παραδοχές. Πέρα από την αντικειμενική αδυναμία τέτοιες προσδοκίες να αποκτήσουν ποτέ σάρκα και οστά – λ.χ. το απόθεμα της Ρωσίας είναι περίπου μισό δις δολάρια κι’ ως εκ τούτου θα ήταν αδύνατο να καλύψει το ελληνικό χρέος που φθάνει τα 350 δις ευρω, ενώ η Ρωσία δήλωσε αδύναμη να προσφέρει πάνω από 6 δις δολάρια (με δυσβάστακτους όρους) για την διάσωση της Λευκορωσίας που αποτελεί στενό της σύμμαχο και εταίρο – το αποκαλυπτικό στοιχείο είναι πως οι βασικοί πρωταγωνιστές των κερδοσκοπικών αγορών είναι ακριβώς οι χώρες αυτές με τα μεγάλα συναλλαγματικά αποθέματα.

Ο Eric Weiner, γράφοντας για την «Σκιώδη Αγορά» (Eric J. Weiner, The Shadow Market: How Sovereign Wealth Funds Secretly Dominate the Global Economy. New York: Simon & Schuster, 2010), προκάλεσε σοβαρές αναταράξεις στο διεθνές οικονομικό στερέωμα περιγράφοντας τον ρόλο των κρατικών επενδυτικών ταμείων στην ποδηγέτηση και τον σχετικό έλεγχο των διεθνών αγορών. Αντί για θύματα πολλά κράτη, ιδιαίτερα μάλιστα τα αναδυόμενα, τείνουν να γίνουν οι θύτες. Σωρεύοντας τεράστια ποσά, από τις εξαγωγές πρώτων υλών κυρίως, αξιοποιούν τις τεράστιες οικονομικές τους δυνατότητες πρωταγωνιστώντας στο διεθνές επενδυτικό – χρηματοπιστωτικό στερέωμα. Αξιοποιώντας διεθνείς ειδικούς στις χρηματαγορές, των οποίων τις υπηρεσίες μισθώνουν, τοποθετούν τα οικονομικά μεγέθη που έχουν στη διάθεσή τους με τρόπο απόλυτα επικερδή και καθαρά επιχειρησιακό.

Ενώ η διαχείριση της περιουσίας που διαθέτουν γίνεται εντελώς στο παρασκήνιο, με ελάχιστους να γνωρίζουν τις ακριβείς τοποθετήσεις των χρημάτων τους, είναι δεδομένο πως οι επενδυτικές τους κινήσεις παίζουν τεράστιο ρόλο στις διακυμάνσεις των χρηματαγορών σε ολόκληρη την υφήλιο. Δύο είναι κυρίως τα βασικά χαρακτηριστικά των κινήσεων των sovereign wealth funds (κρατικά επενδυτικά ταμεία). Το ένα είναι ο καταλυτικός τους ρόλος στις διεθνείς οικονομικές εξελίξεις. Αν και κινούνται στο σκοτάδι διαχειρίζονται ιλλιγγιώδη ποσά (θα φθάσουν σύντομα τα 13 τρις δολ συνολικά !!) που μπορούν, σε κλάσματα δευτερολέπτου, να αλλάξουν τα δεδομένα σε ολόκληρες περιοχές του πλανήτη. Εχοντας σαν βασικό στόχο την εξασφάλιση κερδών για τα χρήματα που τοποθετούν, δεν έχουν τις οποιεσδήποτε αναστολές για τις αποφάσεις που παίρνουν. Για την εκπλήρωση αυτών των στόχων τα sovereign funds έχουν τοποθετήσει μεγάλα ποσά σε γνωστά χρηματιστηριακά και επενδυτικά γραφεία (λ.χ. hedge funds) ώστε να μπορούν να εκμεταλλευθούν την γνώση και την εμπειρία τους από την συμπεριφορά των διεθνών αγορών.

Πολύ συχνά παρατηρείται να γίνονται επικλήσεις στη βοήθεια οικονομικά ισχυρών σήμερα κρατών για την αντιμετώπιση του «αδηφάγου», κατά κάποιους, χρηματιστηριακού κεφαλαίου. Και την ίδια ώρα να διαπιστώνεται, από όσους παρατηρούν τις οικονομικές κινήσεις πίσω από τίτλους και πρωτοσέλιδα, πως τα μεγαλύτερα κρατικά επενδυτικά ταμεία των χωρών αυτών είναι στενά συνδεμένα με τους αδίστακτους «κερδοσκόπους» που κάποιοι κατηγορούν. Η Κίνα λ.χ έχει επενδύσει τα τελευταία χρόνια πάνω από 2 δις. λίρες στο αμερικανικό Blackstone Group και 600 εκ λίρες στη Λονδρέζικη ιδιωτική επενδυτική εταιρία Apax Partners. Τα Αμπου Ντάμπι έχει τοποθετήσει 1,1 δις λίρες στο περίφημο αμερικανικό Carlyle Group κι έχει αγοράσει το 40% της διάσημης επενδυτικής εταιρίας Apollo Management που διευθύνει ο Leon Black. H Σιγκαπούρη έχει επενδύσει 4 δις λίρες στο TPG Capital από το Τέξας (Φορτ Ουώρθ) το περιβόητου επενδυτή Ντέηβιντ Μπόντερμαν. Το Κουβέιτ έχει τοποθετήσει κάπου 500 εκ λίρες στη Νεουορκέζικη εταιρία διαχείρισης κεφαλαίων BlackRock. Και ο κατάλογος δεν έχει τελειωμό.

Αυτό που συγκλονίζει στην ανάλυση του Weiner είναι η μεθοδικότητα με την οποία τα κρατικά αυτά επενδυτικά εγχειρήματα βρίσκονται πίσω από κάθε μία σχεδόν από τις μεγάλες δυτικές εταιρίες τοποθέτησης χρημάτων με κερδοσκοπικούς στόχους και που έχουν την δυνατότητα να αναστατώνουν τις διεθνείς αγορές. Το China Investment Corporation λ.χ., μέσω διάφορων διακλαδώσεών του, έχει δημιουργήσει ένα ιδιωτικό ταμείο αξιών με την Morgan Stanley ενώ η κυβέρνηση της Σαγκάης με το Blackstone Group έχουν συστήσει ένα κοινό επενδυτικό ταμείο ισχύος 466 εκ λιρών αλλά σε γιουάν (κινέζικο νόμισμα). Τα αντίστοιχα ταμεία άλλων χωρών (Κατάρ, Σ. Αραβία, Νορβηγία κα) έχουν κάνει εξ ίσου εντυπωσιακές οικονομικές κινήσεις. Γενικά, οι διεθνείς αγορές σήμερα σε μεγάλο βαθμό απαντούν σε ερεθισμούς οικονομικούς που σαν αφετηρία έχουν τις επενδυτικές επιδιώξεις κρατικών χρηματο-οικονομικών συμφερόντων.

Εξ ίσου μεγάλο ενδιαφέρον έχουν βέβαια και οι πολιτικές επιδιώξεις που προωθούνται μέσα από τις κινήσεις τέτοιων, μεγάλων κρατικών συμφερόντων, οικονομικών μονάδων. Η Σ Αραβία, το Κατάρ και το Αμπου Ντάμπι δεν διστάζουν να προωθήσουν φιλο-μουσουλμανικές και αντι-ισραηλινές ατζέντες. Η Κίνα φροντίζει να διευρύνει την επιρροή της, η Νορβηγία υποχρεώνει τους συναλλασσόμενους μαζί της να υιοθετήσουν τις δικές της ανθρωπιστικές αρχές. Η Ρωσία δεν χάνει ευκαιρία να μην δείξει προθυμία εκεί που θα μπορούσε να ενοχλήσει τις ΗΠΑ ενώ άλλες χώρες, το Ιράν λχ και η Βενεζουέλα κάνουν ότι είναι δυνατό ώστε τα πετρελαικά τους έσοδα να τους αγοράσουν ανοχή η και συμπάθεια από την διεθνή κοινότητα.

Με το κλείσιμο της ιστορίας του PSI για την χώρα μας αξίζει να αναλογισθεί κανείς πόσα από τα περίεργα χρηματοπιστωτικά ταμεία που έχουν αγοράσει ελληνικά ομόλογα στην δευτερογενή αγορά σε πολύ χαμηλές τιμές θα κερδίσουν σημαντικά ποσά και μετά το κούρεμα, ενώ με τα ασφάλιστρα κινδύνου που έχουν συνάψει θα βρεθούν, αμφισβητώντας την σχετική συμφωνία, πολλαπλά κερδισμένοι. Ας ψάξουμε να δούμε ανάμεσα σε αυτά τα hedge funds, που έκαναν το μεγάλο παιχνίδι, πόσα κρατικά ταμεία χωρών, που μάλιστα εμφανίζονται και σαν σωτήρες, βρίσκονται… Για να καταλάβουμε καλύτερα τι ακριβώς συμβαίνει γύρω μας.
Συνέχεια

Τρίτη, 28 Φεβρουαρίου 2012

Η σουρεαλιστική εθνική μας συνείδηση


Καθώς πρόσφατα βρέθηκα να συμμετέχω στο Facebook σε άλλη μία άχαρη συζήτηση για το παρελθόν των Νεοελλήνων, συνειδητοποίησα περισσότερο έντονα από ποτέ άλλοτε γιατί η έννοια της Ελευθερίας είναι τόσο δύσκολα κατανοητή στην μικρή μας πατρίδα. Ως Έθνος ζούμε εδώ και σχεδόν 200 χρόνια υπόδουλοι μιας ψευδεπίγραφης εθνικής ταυτότητας που μας επιβλήθηκε από κάποιους ρομαντικούς Δυτικούς και που έχει αποτελέσει την ψυχή, την πεμπτουσία της εθνικής μας συνείδησης. Ζούμε με την φαντασίωση πως είμαστε οι βιολογικοί απόγονοι και οι κατ’εξοχήν πνευματικοί απόγονοι ενός πολιτισμού και ενός λαού που έζησε και έδρασε στην ίδια με εμάς γεωγραφική περιοχή πριν από δύο χιλιάδες χρόνια- των αρχαίων Ελλήνων. Και επειδή έχω κουραστεί να ακούω κρατικοδίαιτους καθηγητάδες να μας μιλάνε για την ιστορική συνέχεια του Ελληνικού Έθνους δια μέσου των χιλιετηρίδων, κάτι το οποίο αντίκειται στους στοιχειώδεις κανόνες της Λογικής και της Φύσης, σκέφτηκα να γράψω αυτό το σύντομο σημείωμα.

Η προγονοπληξία και η αρχαιολαγνεία είναι μακράν η χειρότερη πνευματική αρρώστια που χτύπησε τον τόπο μας-χειρότερη ακόμα και από την επικρατούσα θρησκεία, τον σοσιαλισμό, ο οποίος είναι παράγωγό της. Είναι ένας καρκίνος που έχει απλωθεί και κατατρώει όλο το σώμα και που παραμένει αθεράπευτος εδώ και διακόσια τουλάχιστον χρόνια. Όσο ο πυρήνας της ελληνικής εθνικής ιδεολογίας, οι "αρχαίοι", οι "ένδοξοι ημών πρόγονοι", βρικολακιάζουν και κατασπαράζουν καθημερινά τους ζωντανούς, αυτός ο τόπος στον οποίο ζούμε δεν πρόκειται ποτέ να δει προκοπή. Ζούμε σε ένα κράτος του οποίου η διαστροφή φαίνεται και μόνο από το γεγονός πως μέχρι το 1976 η επίσημη Ελληνική πολιτεία μιλούσε άλλη γλώσσα (καθαρεύουσα) από τους πολίτες της (δημοτική). Και μέχρι το 1982- δηλαδή 150 χρόνια από την Ανεξαρτησία- θεωρούσε απαραίτητο να βάζει κουκίδες και σχηματάκια πάνω και κάτω από τα γράμματα επειδή κάποιοι λόγιοι ονειρεύονταν πως έτσι διατηρούνταν η επαφή με το (μεταφυσικών διαστάσεων για τους ίδιους) αρχαιοελληνικό κλέος. Ζούμε σε ένα κράτος το οποίο, από ιδρύσεως του το 1832, θεώρησε τους πολίτες του βάρβαρους, απολίτιστους και μιάσματα. Και αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από το ότι μια από τις πρώτες μέριμνες των αρχαιόπληκτων ηγεμόνων της χώρας, ήταν να ξαμολήσουν εκατοντάδες φιλόλογους για να βρουν στα λεξικά της αρχαίας ελληνικής τις "πρέπουσες" και "καθαρές" λέξεις και να τις επιβάλουν με το χαστούκι και το χάρακα σε διαδοχικές γενιές μαθητών. Ζούμε σε ένα κράτος το οποίο ακόμα δεν έχει ξεπεράσει το σοκ του μονοτονικού και της Δημοτικής, διότι είναι πιθανόν (άκουσον άκουσον) με τέτοιους "νεωτερισμούς" να κάνουμε το λάθος και να μην μοιάζουμε πια με Εκείνους, με τους Αρχαίους!

Η σημερινή Ελλάδα, από τη στιγμή της δημιουργίας της, ζει σε ένα καθεστώς σχιζοφρενικής ανελευθερίας την οποία βιώνει επί 200 χρόνια και η οποία την κρατά δέσμια σε ένα στείρο παρελθόν, στο όνομα ενός μύθου (το “live your myth in Greece” δεν είναι τυχαίο). Όσο καιρό αρνούμαστε να κοιταχτούμε στον καθρέφτη και αρνούμαστε να δούμε και να γιορτάσουμε τον πλούτο και τη σοφία των παραδόσεων αυτού του τόπου- των παραδόσεων των Ρομηών, των Βλάχων, των Αρβανιτών και όλων των άλλων φυλών που πέρασαν από τούτη τη γωνία της Βαλκανικής- θα είμαστε καταδικασμένοι να κυνηγάμε την ουρά μας. Και να είμαστε ραγιάδες.

Υ.Γ. Θα ήθελα να προτείνω σε όλους τους αναγνώστες να διαβάσουν το έργο του Γιάνη Βηλαρά (ναι, με ένα νι). Ο Βηλαράς υπήρξε για μένα ο σπουδαιότερος λόγιος Ρομιός του 19ου αιώνα. Τα γραφτά του για το γλωσσικό ζήτημα πιστεύω πως είναι από τα πιο προχωρημένα κείμενα, όσον αφορά το θέμα της αυτογνωσίας και της πολιτισμικής μας συνείδησης ως Έθνους. Ο Βηλαράς έγραψε στη ρομέικη γλώσσα, σε αντίθεση με τους μορφωμένους αρχαιόπληκτους Ρομιούς, που ντρέπονταν για τη μητρική τους γλώσσα και τη θεωρούσαν "χυδαία". Έγραψε μάλιστα συνειδητά, όπως μιλούσαν οι Ρομιοί στην πόλη του, στα Γιάννενα.
Συνέχεια

Σκουπίδια για το 2012



Ha-Joon Chang, 23 Things They Don’t Tell You About Capitalism. London: Penguin Books, 2010

Με την οικονομική κρίση έχει γίνει μόδα η επίθεση εναντίον των συστημάτων που υποτίθεται την προκάλεσαν. Η Νάομι Κλάιν αποτύπωσε μια σχετική μυθολογία στο «Δόγμα του Σοκ» όπου γεγονότα παντρεύονται με εικασίες κάτω από ένα υπόβαθρο θριλερικής αναζήτησης του κακού. Που δεν θα μπορούσε να είναι άλλος βέβαια από τον Μίλτον Φρήντμαν, γκουρού των ελεύθερων αγορών και θεμελιωτή, κατά κάποιο τρόπο, της οικονομικής Σχολής του Σικάγο.

Αλλοι θεωρητικοί πέρασαν επίσης στην καταδίκη των ασύδοτων κι’ ανεξέλεγκτων αγορών που δίχως κανόνες υποτίθεται πως εξουθενώνουν τις ασθενείς οικονομικά τάξεις και βαθαίνουν τα πλούτη των ισχυρών. Δίχως ίχνος λογικής επιχειρηματολογίας, με αφορισμούς και καταγγελίες οι συγγραφείς αυτοί επιχειρούν να κεφαλαιοποιήσουν πάνω στην εύλογη αγωνία του κόσμου αγνοώντας στοιχεία και πραγματικότητες.

Οι αγορές ήσαν αυτές που έβγαλαν ένα μεγάλο μέρος του πληθυσμού της γής από την φτώχεια και την αθλιότητα δημιουργώντας πλούτο και ευημερία για πλήθη που μέχρι πρόφατα υποσιτίζονταν και ζούσαν στο περιθώριο των οικονομικών και κοινωνικών εξελίξεων. Η αντικειμενική διαπίστωση είναι πως όσο μεγαλύτερο είναι το άνοιγμα της αγοράς στις ελεύθερες επιλογές των πολιτών τόσο μεγαλύτερος πλούτος επισκέφθηκε την χώρα που το απολαμβάνει. Οι μοναδικές χώρες που έμειναν πίσω είναι αυτές που εξακολουθούν να είναι κλεισμένες στις καταβολές των σοσιαλιστικών οραματισμών για ισότητα. Που οδηγούν όμως με μαθηματική ακρίβεια σε όλο και μεγαλύτερη δυστυχία.

Η πρόσφατη οικονομική κρίση επέτρεψε όμως σε πολλούς αμφισβητίες της οικονομίας της αγοράς να ξιφουλκίσουν ενάντια στην λογική του δημοκρατικού καπιταλισμού. Αφού η κρίση ξεσπασε στην Αμερική και πέρασε γοργά στην Βρετανία, στην Ιρλανδία και σε πολλές άλλες χώρες της Ευρώπης, αυτονόητα - για κάποιους - είναι το ίδιο το σύστημα που φταίει κι όχι ο τρόπος χρησιμοποίησης του – ακόμη και οι διαστρευλώσεις του. Οι Τράπεζες, ημικρατικές κατά κύριο λόγο όπως οι Φάννυ Μέη και Φρέντυ Μακ στις ΗΠΑ, που διέθεταν δάνεια – βάσει σχετικού νόμου – σε καινούργιους ιδιοκτήτες ακινήτων που δεν διέθεταν τις σχετικές περιουσιακές εγγυήσεις ήσαν ανεξέλεγκτες κι αρρύθμισυες προκαλώντας την σχετική φούσκα; Και δεν ήταν η σχετική κρατική πολιτική που επέμενε – με απειλές ποινικών κυρώσεων μάλιστα - στην δανειοδότηση από τις Τράπεζες άπορων μαύρων αντί των εύπορων λευκών; Ακούγομαι λίγο σαν παλιός κομμουνιστής που απολογείται για κάτι που έχει αποδειγμένα αποτύχει. Ο καπιταλισμός όμως, επιμένω, δεν απέτυχε. Εχω τόσες φορές ακούσει τα τελευταία χρόνια θριαμβολογίες για την κατάρρευσή του που δεν έχω εμπιστοσύνη σε κανένα πλέον προφήτη. Αυτοί που σίγουρα απέτυχαν τραγικά είναι οι ψοφοδεείς πολιτικές ηγεσίες που στο όνομα της εξαγοράς ψήφων λησμονούν κάθε ορθολογικό οικονομικό δεδομένο.

Πάνω στο κλίμα αυτό ήταν αναπόφευκτο πως θα ερχόταν κι ένα βιβλίο από ένα σθεναρό απολογητή του οικονομικού προστατευτισμού και της κρατικής βιομηχανικής πολιτικής, γιατι αυτά ακριβώς διδάσκει στο Πανεπιστήμιο του Cambridge ο συγγραφέας των “23 Things…” Ha-Joon Chang , για να κατακεραυνώσει τις κατά τη γνώμη σφαλερές ιδέες που κυκλοφορούν για την οικονομία της αγοράς. Σε ένα κλίμα κατ’ αρχήν που ο καπιταλισμός δύσκολα βρίσκει καταφύγιο από τις εκτοξευόμενες εναντίον του κατηγορίες είναι ο Chang αξιοθαύμαστος που βρίσκει αλήθειες – πληγές για την γούνα του δηλ. – που ακαδημαικοί και δημοσιογράφοι μας κρύβουν με επιμέλεια. Και ποιές ακριβώς είναι αυτές οι αλήθειες; Δυστυχώς η Κάμπελ το έχει ήδη γράψει το θρίλερ της για το «Σοκ» ώστε να βρεί νέες αναπάντεχες εξελίξεις στην αφήγησή της. Θα σταχυολογήσω μερικές από τις “αποκαλύψεις” του Chang.

Δεν υπάρχει ελεύθερη αγορά. Ολα τα σχετικά αποτελούν μύθο. Πως το κατάλαβε; Καλά θα έκανε να το ψιθυρίσει στ’ αυτί των διαπύρσιων κηρύκων των δήθεν φιλολαικών πολιτικών των παροχών στην Ελλάδα που καταγγέλουν για τα πάντα τον νεοφιλελευθερισμό (Παπαρήγα, Μανώλης, Τσίπρας και η ευρύτερη παρέα τους). Ο Chang μας λέει, σιγά την αποκάλυψη, πως δεν την θέλουν οι ίδιοι οι επιχειρηματίες. Το έχει πεί και ο Φρήντμαν αυτό και γράφτηκε ολόκληρο βιβλίο να το αποδείξει , των Raghuram, G. Rajan και Luigi Zingales, Saving Capitalism from the Capitalists (Νέα Υόρκη, Random House, 2003). Τι «αποκαλύπτει» λοιπόν ο Chang;

Οι εταιρίες και οι επιχερήσεις δεν θα πρέπει να φροντίζουν τα συμφέροντα των μετόχων και ιδιοκτητών τους, μας λέει. Δηλαδή να βάζουν κάποιοι χρήματα και ο φορέας που τα εισπράττει να μην νοιάζεται για τις επιδίωξεις τους. Σας μοιάζει λογικό κάτι τέτοιο; Ακόμη κι’ ο Φωτόπουλος της ΔΕΗ φωνάζει για τον λαό υποτίθεται, αλλά όμως κουβέντα δεν κάνει για τα 600 δις ευρώ που, με νόμο του φορομπήχτη σημερινού Υπουργού Οικονομικών, μπαίνουν ετήσια από το κράτος στο Ταμείο των εκεί εργαζομένων.

Στις πλούσιες χώρες, μας λέει, πληρωνόμαστε πιό πολλά από τους υπόλοιπους κατοίκους της γής. Λες και δεν το ξέραμε!! Διαφορετικά θα τρέχαμε να μεταναστεύσουμε στο Μπανγκλαντές. Δεν κάναμε τίποτα για να το αξίζουμε, μας υπενθυμίζει ο Chang. Και ποιός εφηύρε τις νεωτεριστικές μεθόδους αύξησης της βιομηχανικής αλλά και της γεωργικής παραγωγής – μήπως οι κάτοικοι του Κονγκό; Αν οι επιχειρήσεις δεν φρόντιζαν τους μετόχους τους θα είχε γίνει ποτέ καμία παρόμοια ανακάλυψη; Πόσες έχουν γίνει στην Μποστουάνα, την Ουγγαρία, την Κούβα και την Λαική Δημοκρατία της Μογγολίας; Για να αναφέρω λίγα μόλις παραδείγματα...

Επισημαίνει επίσης πως το air conditioning και το πλυντήριο υπήρξαν σημαντικότερα από το Ιντερνέτ και το Twitter. Kαι ποιός είπε όχι; Ομως κι’ αυτά προήλθαν από εγκεφάλους που δούλευαν σε συνθήκες ανταγωνισμού με στόχο το κέρδος. Στον αέρα λοιπόν οι προηγούμενες δήθεν αλήθειες. Αν θεωρείς, μας λέει ο Chang, πως οι άνθρωποι είναι κακοί υποτιμάς την ανθρώπινη φύση και χάνεις πόρους. Ενα 30% είναι πάντα καλό και οφείλεις να το φροντίζεις. Μα ο Francis Fukuyama στο βιβλίο του Trust: The Social Virtues and the Creation of Prosperity (Νέα Υόρκη, The Free Press, 1996) αυτό ακριβώς επισημαίνει. Πως ο καπιταλισμός της αγοράς χτίσθηκε με μεγάλη επιτυχία εκεί ακριβώς που η εμπιστοσύνη στην καλή πίστη του αντισυμβαλλόμενου έχτιζε κλίμα καλών οικονομικών σχέσεων και σταθερών συμβολαίων. Τι ακριβώς λοιπόν μας «αποκαλύπτει» ο Chang;

Τέτοιες κενοτυπίες πλημμυρίζουν το βιβλίο του Κορεάτη καθηγητή. Ενδιαφέρον παρουσιάζουν κατά την γνώμη μου βασικά δύο του επιχειρήματα. Το ένα αφορά τον προστατευτισμό. Κανένας δεν αναπτύχθηκε σε πραγματικές συνθήκες ελεύθερου εμπορίου και ανοιχτού ανταγωνισμού, μας λέει. Δεν συμφωνεί όμως μαζί του η ιστορία. Η Ιαπωνία πήρε μπρός με προστατευτισμό. Και με αμερικανική ομπρέλα. Αλλά αγκαλιά με αυτόν κατέρρευσε. Κι ακόμη αγκομαχά. Οι ΗΠΑ, όταν οι συνθήκες των διεθνών ανοιχτών αγορών ήσαν ανύπαρκτες, προστάτευαν πράγματι τομείς της βιομηχανίας τους. Οταν όμως το επιχείρησαν επί παγκοσμιοποίησης και Προέδρου George Bush Jr, η οικονομία τους περίπου κατέρρευσε. Δεκάδες συγγραφείς τον είχαν από τότε προειδοποιήσει, λ.χ. o Stephen Slivinski, Buck Wild: How Republicans Blew the Bank and Became the Party of Big Government , (Nelson, 2006). Και τελικά ήλθε ο Ομπάμα, με συμβούλους τον Stiglitz και τον Krugman. Ο Θεός να μας φιλάει. Η Κίνα λ.χ. αναπτύχθηκε λόγω ανοιχτών αγορών. Οι παρεμβάσεις της όμως στον τομέα του νομίσματος κι ο προστατευτισμός της συμβάλλουν τώρα σε μεγάλες δυσκολίες και πιθανά αδιέξοδα.

Οι απόψεις του επίσης για το κεφάλαιαο είναι τουλάχιστον περίεργες. Το Κεφάλαιο έχει εθνικότητα μας λέει, διεύθυνση και αριθμό κατοικίας. Ναι, άλλά τα Hedge Funds και τα Μutual Funds μπορεί να είναι κατ’ εξοχήν πολυεθνικά. Οπως και τόσα άλλα σύνθετα χρηματοπιστωτικά προιόντα. Το κυριότερο όμως είναι τα περίφημα Sovereign Wealth Funds. Που είναι κρατικά και παίζουν περίεργα παιχνίδια. Με τίποτα αυτά δεν μπαίνουν στην εξίσωση των απόψεων του Chang. Κινούνται με διαφορετική λογική και χρησιμοποιούν την οικονομική δύναμη για πολιτικο-στρατηγικούς στόχους.

Κοντολογής, η εποχή ενδείκνυται για μελέτες - κράχτες που υποδηλώνουν εγκυρότητα αλλά στοχεύουν απλά και μόνο στην συναισθηκατική φόρτιση των ημερών. Παλιότερα είχε κάνει μεγάλη επιτυχία ένα σχετικά προφητικό βιβλίο για το 1979 – The Crash of '79 του Paul Erdman (Νέα Υόρκη, Sphere, 1978). Σήμερα δυστυχώς βγαίνουν πολλά κατά την εκτίμησή μου σκουπίδια για το 2012.
Συνέχεια

Ζήτω ο βουλευτής με το ξενιτεμένο εκατομμύριο


Ίσως να μην είμαι καλά, αλλά γενικά, δεν με ενδιαφέρει τι κάνουν οι βουλευτές με τα λεφτά τους. Με ενδιαφέρει τι κάνουν με τα δικά μου λεφτά.

Έχετε πετύχει ποτέ συζήτηση στην Βουλή για το πως και πόσο αποτελεσματικά ξοδεύονται τα χρήματα του φορολογούμενου; Έχετε δει ποτέ βουλευτές να διαπληκτίζονται για την αποτελεσματικότητα των κρατικών δαπανών; Ούτε και εγώ.

Από την άλλη, πόσο συχνά ακούτε ομιλίες και συζητήσεις για έχοντες και κατέχοντες, για την φοροδιαφυγή και την εισφοροδιαφυγή, την δίκαιη και ακόμα δικαιότερη ανακατανομή του πλούτου; Ακούγεται τίποτε άλλο όταν η συζήτηση είναι επί των οικονομικών;

Η πρώτη συζήτηση θα ήταν για το πως ξοδεύονται τα χρήματα σας που βρίσκονται ήδη στην κατοχή της πολιτικής τάξης. Η δεύτερη συζήτηση, δηλαδή η συζήτηση που γίνεται, είναι για το πόσα από τα χρήματα που σας έχουν απομείνει, θα πρέπει να περάσουν στην κατοχή της πολιτικής τάξης. Το περιεχόμενο του δημόσιου διαλόγου καταδεικνύει τις προτεραιότητες και αρχές της ελληνικής πολιτικής τάξης.

Έτσι η οργή που επιδεικνύουν οι εθνοπατέρες για τον βουλευτή με το ξενιτεμένο εκατομμύριο είναι μάλλον αληθής. Είναι ηθικά κολάσιμο που ένας βουλευτής έβγαλε το 1 εκατομμύριο ευρώ στο εξωτερικό. Η πατριωτική λύση θα ήταν να μείνουν τα λεφτά εδώ και να του τα τρώνε οι υπόλοιποι 299 σε φόρους και έκτακτες εισφορές.

Αλλά ας υποθέσουμε ότι τα χρήματα αυτά είναι παράνομα, γιατί π.χ., ήταν προϊόν μίζας. Τι θα έλεγε η όλη υπόθεση για το πολιτικό μας σύστημα;Το κοινοβούλιο, που ενώ το ελληνικό κράτος είναι παγκόσμιος πρωταθλητής μίζας, δεν οργίζεται με την απροθυμία του και την ανικανότητα να πατάξει την διαφθορά, αλλά με το ενδεχόμενο να μην έχει την δυνατότητα να φορολογήσει το προϊόν της διαφθοράς.

Χρειαζόμαστε κόκκινες γραμμές στην κουτοπονηριά.
Συνέχεια

Δευτέρα, 27 Φεβρουαρίου 2012

Τί είναι και τί δεν είναι φιλελεύθερη οικονομική πολιτική σε έναν πίνακα


Ποιά είναι η φιλελεύθερη προσέγγιση στην οικονομική πολιτική ; Είναι ή δεν είναι φιλελεύθερες οι οικονομικές προτάσεις του ΔΝΤ ; Ένα μεγάλο πρόβλημα στις συζητήσεις που γίνονται περί οικονομικής πολιτικής είναι πως οι περισσότεροι άνθρωποι δεν συμφωνούν ούτε καν στο τί εννοούν όταν χρησιμοποιούν συγκεκριμένους όρους.

Όμως, ο οικονομολόγος και μπλογκερ Daniel J. Mitchell βάζει σήμερα τα πράγματα στη θέση τους με το παραπάνω συνοπτικό και άκρως διαφωτιστικό πίνακα . Πριν ετοιμαστείτε, λοιπόν, να μιλήσετε για οικονομία θα σας συμβούλευα πρώτα να του ρίξετε μια ματιά , για να ξέρουμε τουλάχιστον τί σημαίνουν οι λέξεις που χρησιμοποιούμε . Αυτή η συμβουλή ισχύει διπλά για την Ελλάδα, όπου ο όρος "φιλελευθερισμός" έχει τόσο κακοπαθεί και από τους εχθρούς του αλλά και από τους ,υποτιθέμενους, φίλους του.
Συνέχεια

Γιατί ένας ελληνικός πουζαντισμός είναι σήμερα πιο αναγκαίος από ποτέ


Αν πιστέψουμε τον Αντώνη Καρακούση του "Βήματος" ένα φάντασμα πλανάται πάνω από την Ελλάδα : το φάντασμα του πουζαντισμού. Μακάρι να ήταν έτσι!

Είμαι σίγουρος πως τώρα οι περισσότεροι από εσάς θα αναρωτιέστε τί είναι ,τέλος πάντων, αυτός ο φοβερός και τρομερός πουζαντισμός με τον οποίον ο Αντώνης Καρακούσης τρομοκράτησε τους εστέτ και προοδευτικούς αναγνώστες του "Βήματος"! Γράφει ο γνωστός δημοσιογράφος στο άρθρο του : "Οι Ελληνες μοιάζουν αίφνης σαν να αποφοίτησαν πρόσφατα από τη σχολή του Πιερ Πουζάντ, ενός απίθανου γάλλου πολιτικού, ο οποίος στα κατεστραμμένα μεταπολεμικά χρόνια έστησε στη Γαλλία το περιβόητο λαϊκιστικό, ξενοφοβικό και αντικοινοβουλευτικό κίνημα του πουζαντισμού. Επρόκειτο για ένα πρόδρομο σχήμα του σημερινού ξενοφοβικού Λαϊκού Μετώπου το οποίο συγκρότησε ο Ζαν-Μαρί Λεπέν και του οποίου τώρα ηγείται η κόρη του, η οποία εν όψει των επερχόμενων προεδρικών εκλογών στη Γαλλία τάχθηκε υπέρ της επιστροφής στο γαλλικό φράγκο."

Όμως, ως γνωστόν, αποτελεί συνήθεια , όχι μόνο της Αριστεράς αλλά και του "αξιοσέβαστου Κέντρου" να χαρακτηρίζει σαν ακροδεξιό και παρανοϊκό οποιονδήποτε αμφισβητεί το σοσιαλδημοκρατικο μεταπολεμικό ευρωπαϊκό κονσένσους(βεβαια, αυτό το "αξιοσέβαστο" κονσένσους είναι που οδήγησε την Ευρώπη στην παρακμή και στην περιθωριοποίηση). Γι αυτό το λόγο και επειδή έχω την κακιά συνήθεια να μην εμπιστεύομαι την καθεστωτική φυλλάδα του ΔΟΛ ακόμη και για τις πιο απλές πληροφορίες ( μην ξεχνάμε πως ήταν το έγκυρο "Βήμα" που χαρακτήρισε τον Χάγιεκ ..."μονεταριστή"), αποφασίζω να κάνω μια έρευνα μόνος μου. Και ανακαλύπτω πως ο Αντώνης Καρακούσης έχει παραλείψει (εσκεμμένα;) το πιο σημαντικό στοιχείο που χαρακτήριζε τον πουζαντισμό. Πάνω και πέρα απ'όλα, ο πουζαντισμός ήταν ένα λαϊκό αντιφορολογικό κίνημα. Ένα κίνημα που αποτελούνταν από αγρότες, καταστηματάρχες, μικροεπιχειρηματίες οι οποίοι στρέφονταν κατά του φορομπηχτικού, γραφειοκρατικού γαλλικού κράτους και των κρατικοδίαιτων οικονομικών ελιτ. Όλα άρχισαν τον Ιούλιο του 1953 όταν ο βιβλιοπώλης Πιέρ Πουζάντ μαζί με άλλα είκοσι άτομα εμπόδισε τους εφοριακούς να κάνουν έρευνα στα βιβλία ενός άλλου καταστηματάρχη . Τα επόμενα χρόνια, το μικρό κίνημα που ίδρυσε ο Γάλλος βιβλιοπώλης γιγάντωθηκε , εκμεταλλεύομενο τη δυσφορία του μέσου Γάλλου με ένα κράτος που γονάτιζε τη μικρή ιδιωτική πρωτοβουλία με τη βαριά φορολογία και ευνοούσε με διάφορους τρόπους τα μεγάλα οικονομικά συμφέροντα. Διαδηλώσεις εναντίον των φόρων διοργανώθηκαν σε όλη τη Γαλλία ενώ κάποια μέλη του κινήματος για να διαμαρτυρηθούν έφτασαν στο σημείο να αποσύρουν τα χρήματά τους από τις κρατικές τράπεζες. Το 1956 το κόμμα, πια, του Πιέρ Πουζάντ μπήκε θριαμβευτικά στη γαλλική Βουλή με 56 βουλευτές.

Βέβαια, παρά τον ριζοσπαστικά αντιφορολογικό χαρακτήρα του , ο πουζαντισμός είχε και τα σκοτεινά του σημεία που συνετέλεσαν και στην τελική πτώση του . Το κυριότερο ήταν το ζήτημα εκείνο που δίχασε και διέλυσε πολλά κλασσικά φιλελεύθερα κινήματα τον 19ο και 20ο αιώνα : η στάση του σε θέματα εξωτερικής πολιτικής . Ο Πουζάντ υποστήριξε την αποικιοκρατική πολιτική της Γαλλίας και εξέφρασε την αντίθεση του στην αποχώρηση από την Αλγερία . Όμως, πώς μπορείς να ζητάς μείωση της φορολογίας στο εσωτερικό της χώρας και την ίδια στιγμη να υποστηρίζεις μια επεμβατική εξωτερική πολιτική που ,εκ των πραγμάτων, χρειάζεται υψηλή φορολογία και ισχυρό κράτος για να πραγματοποιηθεί ; Αυτή η θεμελιώδης αντίφαση αποπροσανατόλισε το κίνημα. Σε συνδυασμό και με την κάθοδο του Σαρλ Ντε Γκολ στην πολιτική, το κίνημα του Πιερ Πουζάντ γρήγορα παρήκμασε. Οι ιδέες όμως του πουζαντισμού παραμένουν ισχυρές όχι μόνο στη Γαλλία αλλά και σε ολόκληρη την Ευρώπη. Κατά κάποιο τρόπο , ο πουζαντισμός αποτέλεσε τον πρόδρομο όχι μόνο των αντιφορολογικών κινηματων στην Δανία, στη Νορβηγία, στην Ελβετία και στη Σουηδία κατά τη δεκαετία του '70 αλλά και του σύγχρονου Tea Party.

Σήμερα στην Ελλάδα του Μνημονίου, ένα κίνημα σαν τον πουζαντισμο (χωρίς τα αρνητικά του) μας χρειάζεται περισσότερο από ποτέ. Ένα grassroots , λαϊκό, φιλελεύθερο κίνημα που θα αποτελείται από καταστηματάρχες, μικροεπιχειρηματίες, υπαλλήλους του ιδιωτικού τομέα και το οποίο θα ζητάει δραστική μείωση του κράτους και της φορολογίας. Ένα κίνημα του απλού ανθρώπου που κερδίζει τα προς το ζην στην ελεύθερη αγορά με σκληρή δουλειά και βλέπει το ελληνικό Μεγάλο Κράτος, με συνεχείς, ληστρικές φοροεπιδρομές, να λεηλατεί τα εισοδήματα και την ιδιοκτησία του, για να διατηρήσει τα προνόμιά του . Ένα κίνημα που θα στρέφεται ενάντια στο εγχώριο παρασιτικό κράτος, στην φορομπηχτική Τρόικα και στα μεγάλα κρατικοδίαιτα οικονομικά συμφέροντα.

Σήμερα, όλες οι συνθήκες υπάρχουν για να αναπτυχθεί και να γιγαντωθεί ένα τέτοιο κίνημα. Είμαστε ένα λαός ατομικιστών και ιδιοκτητών που έχει συνειδητοποιήσει, έστω και αργά, την ανάγκη μείωσης του κράτους και υποφέρει από τη βαριά κυβερνητική φορολογία . Δυστυχώς όμως δεν φαίνεται να υπάρχουν οι πολιτικές δυνάμεις που θα εκφράσουν αυτό το χώρο. Οι περισσότεροι αντιμνημονιακοί αποτελούν, στην πραγματικότητα, μια βαθιά συστημική επιλογή αφού οι οικονομικές τους προτάσεις διαιωνίζουν τον κρατισμό του διεφθαρμένου και χρεωκοπημένου μεταπολιτευτικού συστήματος . Από την άλλη , ενώ ο φιλελευθερισμός είναι ο φυσικός χώρος για να αναπτυχθεί ένα τέτοιο κίνημα, είναι τέτοιος ο ελιτισμός των Ελλήνων φιλελευθέρων , η βαθιά περιφρόνησή τους προς τον μέσο Έλληνα και η τυφλή υποστήριξη τους προς την φορομπηχτική Τρόικα , που, εκ των πραγμάτων, δεν μπορούν να παίξουν ένα τέτοιο ρόλο.

Η καθεστωτική ελίτ που εκπροσωπεί ο Αντώνης Καρακούσης και η φυλλάδα του έχει κάθε λόγο να τρέμει με την προοπτική της ανάδειξης στην Ελλάδα ενός λαϊκού αντικρατικίστικου, αντιφορολογικού κινήματος, σαν τον πουζαντισμό. Ενα τέτοιο κίνημα , σε αντίθεση με τις φούσκες των αντιμνημονιακών, θα ήταν η πιο μεγάλη και ουσιαστική απειλή για το σημερινό κρατικοδίαιτο καθεστώς. Όμως, προς το παρόν, οι παροικούντες στον ΔΟΛ και οι ομοϊδεάτες τους μπορούν να πάρουν μια βαθιά ανάσα . Οι πολιτικές δυνάμεις που θα εκφράσουν ένα τέτοιο κίνημα δεν υπάρχουν ακόμη. Θέλουμε, όμως, να ελπίζουμε πως δεν θα κοιμούνται ήσυχοι για πολύ καιρό. Οι κοινωνικές συνθήκες υπάρχουν. Αυτό που μένει είναι να βρεθεί ο Έλληνας Πουζάντ.

[Διαβάστε το εξαιρετικό άρθρο του Murray Rothbard για τον πουζαντισμό]
Συνέχεια

Το τραγικό παράπλευρο ελληνικό θέαμα


Ένα πολύ ενδιαφέρον άρθρο από την Wall Street Journal για τις προθέσεις της Ευρωπαϊκής Ένωσης και τις συνέπειες για την Ελλάδα

Το τραγικό παράπλευρο ελληνικό θέαμα

Οι καλές ειδήσεις για την τελευταία ελληνική διάσωση είναι ότι θα έχει πολύ λιγότερες επιπτώσεις για την Ευρώπη ή την παγκόσμια οικονομία από το πρώτο σχέδιο διάσωσης πριν από δύο χρόνια. Η τραγωδία είναι ότι το κόστος θα είναι η σύνθλιψη της ελληνικής οικονομίας και η μείωση της δημοκρατίας στην Αθήνα, την γενέτειρά της.

Περισσότερο από το σώσιμο της Ελλάδας, οι προσπάθειες τα τελευταία δύο χρόνια ήταν κυρίως για την μόνωση της υπόλοιπης Ευρώπης από την Ελλάδα. Αυτό κάνει σταδιακά η Ευρώπη. Η διάσωση της Τρίτης κάνει άλλο ένα τέτοιο βήμα, με την προστασία της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας από απώλειες λόγω των ελληνικών ομολόγων, ενώ αναγκάζει τους ιδιωτικούς ομολογιούχους να αποδεχθούν ζημίες ύψους τουλάχιστον 70% σε καθαρή παρούσα αξία.

Αναμφισβήτητα αυτή είναι μια πολύ καλύτερη διαπραγμάτευση από ό, τι αξίζουν οι ομολογιούχοι, δεδομένου ότι το ελληνικό χρέος θα παραμείνει πάνω από το 120% του ΑΕΠ ακόμα και στα πιο αισιόδοξα σενάρια. Ένα καλύτερο αποτέλεσμα θα ήταν ένα μεγαλύτερο κούρεμα και μεγαλύτερη μείωση του χρέους, αλλά αυτό θα έβλαπτε τις ευρωπαϊκές τράπεζες που δάνεισαν τόσα πολλά χρήματα στην Ελλάδα. Επίσης θα έκανε τις τράπεζες λιγότερο πρόθυμες να δανείσουν σε άλλες ευρωπαϊκές χώρες.

Αλλά αν η Ελλάδα είναι τώρα απλά ένα παράπλευρο θέαμα, είναι ένα τραγικό θέαμα. Υπό το βάρος του χρέους και της πολιτικής λιτότητας, η ελληνική οικονομία δεν θα ανακάμψει για χρόνια. Ορισμένες από τις μεταρρυθμίσεις που επιβάλλονται στην Αθήνα από την υπόλοιπη Ευρώπη θα αναγκάσουν περικοπές των δαπανών, που θα είναι επωφελείς σε μακροπρόθεσμη βάση, όπως οι περικοπές θέσεων εργασίας στην φουσκωμένη κυβέρνηση. Αλλά αυτό που πραγματικά χρειάζεται η Ελλάδα είναι μεταρρυθμίσεις στην πλευρά της προσφοράς (supply-side) που θα καταστήσουν ευκολότερο τον σχηματισμό νέων επιχειρήσεων, την προσέλκυση νέων επενδύσεων, και θα κρατήσουν τους νέους Έλληνες από τη φυγή από τη χώρα.

Ακόμη πιο εντυπωσιακό σε αυτή τη συμφωνία είναι η ζημιά στην ελληνική αυτό-κυβέρνηση. Η τιμή της ΕΕ για το πακέτο διάσωσης ήταν οι διαβεβαιώσεις από τα δύο μεγαλύτερα κόμματα στην Ελλάδα (το κεντροαριστερό ΠΑΣΟΚ και την κεντροδεξιά Νέα Δημοκρατία) ότι θα διατηρήσουν τις τρέχουσες πολιτικές μετά τις εκλογές την άνοιξη. Οι αρχηγοί των ομάδων κατάπιαν το χάπι για να πάρουν το πακέτο διάσωσης, αλλά οι Έλληνες ψηφοφόροι είναι δικαιολογημένα απογοητευμένοι.

Η ένταση αυτή (μεταξύ δημοκρατίας και της κυριαρχίας αφενός και της τεχνοκρατίας και "αλληλεγγύης" στην άλλη) είναι εδώ και καιρό στο επίκεντρο του project της ευρωπαϊκής ενότητας. Η λύση της Ευρώπης για την Ελλάδα ήταν να την σπρώξουν ακόμη περισσότερο προς την κατεύθυνση του κεντρικού ελέγχου σε βάρος της τοπικής δημοκρατίας. Όπως τόσο συχνά συμβαίνει στην Ευρώπη, ό, τι περνά στο όνομα της αλληλεγγύης είναι πραγματικά στο συμφέρον των ισχυρότερων χωρών.

Θα ήταν πολύ καλύτερα, εάν η Ευρώπη είχε αφήσει την Ελλάδα να χρεοκοπήσει πριν από δύο χρόνια, να μειώσει έτσι το χρέος της σε διαχειρίσιμα επίπεδα και να αντιμετωπίσει τις επίπονες οικονομικές μεταρρυθμίσεις νωρίτερα. Η υπόλοιπη Ευρώπη μπορεί να συγχαρεί τον εαυτό της αυτήν την εβδομάδα για ένα ακόμη παράδειγμα της «αλληλεγγύης». Όμως δύο χρόνια αργότερα, τα πάντα είναι χειρότερα για την Ελλάδα. Αυτή δεν είναι η δόξα που οι ιδρυτές του ευρώ είχαν φανταστεί.
Συνέχεια

Κυριακή, 26 Φεβρουαρίου 2012

Η καθεστωτική δημοσιογραφία του ευρώ έρχεται στα συγκαλά της (σχεδόν)


Εδώ στο "Μπλε Μήλο" έχουμε από καιρό επισημάνει το ρόλο του ευρώ στη σημερινή κρίση. (εδώ και εδώ). Το ευρώ λειτούργησε σαν "υπνωτικό χάπι" για την ελληνική (και όχι μόνο) οικονομία . Η ψευδής ασφάλεια που μας παρείχε έναντι των συναλλαγματικών κρίσεων και η ικανότητα που αποκτήσαμε να δανειζόμαστε φτηνότερα με τεχνητά χαμηλά επιτόκια , μας αποκοίμισε και ματαίωσε την ανάγκη για τις τόσο απαραίτητες μεταρρυθμίσεις. Χαιρόμαστε, λοιπόν, ιδιαίτερα όταν βλέπουμε πως επιφανείς δημοσιογράφοι του εκσυγχρονιστικού-ευρωλαγνικού κονσένσους αρχίζουν , δειλά δειλά, να δέχονται αυτή την ανάλυση.

Γράφει σήμερα ο Πάσχος Μανδραβέλης στην "Καθημερινή"

"Αν η Ελλάδα δεν είχε μπει στο ευρώ και μπορούσε να τυπώνει αφειδώς δραχμές, οι αγορές θα της είχαν επιτεθεί πολύ νωρίτερα. Ετσι, η διαδικασία της εσωτερικής υποτίμησης που τώρα ζούμε θα είχε γίνει νωρίτερα και από χαμηλότερο σημείο. Η Ελλάδα δεν θα μπορούσε να δανείζεται φθηνά· οι διορθώσεις θα ήταν διαρκείς και γι’ αυτό πιο ήπιες."

Αλλά και πριν λίγες μέρες, ο Δημήτρης Μητρόπουλος στα καθεστωτικά "Νέα":

"Ιστορικά, όταν ξεφεύγαμε στο έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών, οι αγορές μάς έπαιρναν με το κανόνι. Η πίεση στη δραχμή έφερε το πρόγραμμα σταθεροποίησης του 1985-86 ή ανάγκασε την Αθήνα να βάλει σε ίσιο δρόμο τα δημοσιονομικά το 1995-96. Απλώς, η συμμετοχή στην ευρωζώνη και τα χαμηλά επιτόκια διεθνώς είχαν ως αποτέλεσμα να μην έχει συνέπειες η εκτίναξη των ελλειμμάτων πριν και μετά τους Ολυμπιακούς Αγώνες του 2004. Ο λογαριασμός ήρθε όλος μαζί στο τέλος του 2008."

Βέβαια, μη φανταστείτε πως αυτά τα συμπεράσματα κλονίζουν στο ελάχιστο την απόλυτη πίστη τους στη θρησκεία του ευρώ. H Ελλάδα πρέπει να παραμείνει στο ευρώ μέχρι τη Δευτέρα Παρουσία (τουλάχιστον). Αλλά, που θα πάει, κάποια στιγμή θα το δούμε κι αυτό. Δεν μπορείς να αγνοείς για πολύ καιρό την πραγματικότητα. Εξάλλου οι "εκσυγχρονιστές" μας δεν φημίζονται για τη διορατικότητα και τη σταθερότητα των απόψεων τους . Μιλάμε για τους ίδιους ανθρώπους που μέχρι πριν λίγους μήνες θεωρούσαν το ελληνικό χρέος διαχειρίσιμο και μας έλεγαν πως ενδεχόμενο "κούρεμα" ισοδυναμεί με τη νέα Μικρασιατική Καταστροφή ενω σήμερα πλέκουν εγκώμια στον Παπαδήμο επειδή πέτυχε αυτό ακριβώς το επάρατο "κούρεμα"...
Συνέχεια

Τα Όσκαρ του ΜπλεΜήλου


Ο Τηλέμαχος Χορμοβίτης διαλέγει τις αγαπημένες του φιλελεύθερες ή/και συντηρητικές ταινίες:

-"Brazil" (1985)- σκηνοθεσία Terry Gilliam


Ό,τι είναι το "1984" για τη λογοτεχνία, είναι το «Μπραζίλ» για τον κινηματογράφο. Μέσα σε μια δυστοπική κοινωνία που βρίσκεται κάτω από τον έλεγχο ενός ολοκληρωτικού και γραφειοκρατικού κράτους , ο ήρωας της ταινίας προσπαθεί να βρει τη μυστηριώδη γυναίκα που εμφανίζεται στα όνειρα του. Ο σκηνοθέτης Τέρυ Γκίλιαμ , με σκοτεινά χρώματα αλλά και χιούμορ αλά «Μόντυ Παϊθον», αναδεικνύει την απανθρωπιά της πανίσχυρης κρατικής μηχανής και ταυτόχρονα σατιρίζει τον παραλογισμό και την ανικανότητά της. Χωρίς να έχει διαβάσει ποτέ Μίζες και Χάγιεκ, ο Γκίλιαμ φαίνεται να καταλαβαίνει πολύ καλά πως όταν το κράτος ελέγχει τα πάντα, ακόμη και οι πιο απλές οικονομικές λειτουργίες είναι αδύνατον να γίνουν. Στο "Μπραζίλ" , η κοινωνία βουλιάζει μέσα σε μια δαιδαλώδη γραφειοκρατία, η τεχνολογία είναι παρωχημένη και οι μηχανές βρίσκονται μόνιμα σε βλάβη. Δεν είναι τυχαίο πως ο μόνος που κάνει καλά τη δουλειά του μέσα σε αυτό το χάος που δημιουργεί ο απόλυτος κρατικός έλεγχος, είναι ένας ηρωϊκός υδραυλικός (που υποδύεται ο σπουδαίος Ρόμπερτ Ντε Νίρο), ο οποίος επέλεξε να βγει στην παρανομία και να δουλέψει στη μαύρη αγορά για να αποφύγει τη κρατική γραφειοκρατία! (Δείτε το trailer)

-"Thank You For Smoking" (2005)- σκηνοθεσία Jason Reitman


Από έναν χώρο, όπως αυτό της κινηματογραφικής βιομηχανίας του Χόλυγουντ , που μας έχει συνηθίσει σε politically correct πολιτικά μηνύματα, η ταινία αυτή, ομολογουμένως, με ξάφνιασε. Με κοφτερό χιούμορ και έξυπνους διαλόγους το «Thank you for Smoking» είναι μια ανελέητη σάτιρα του παραλογισμού της αντι-καπνιστικής υστερίας στις Η.Π.Α. Αλλά πάνω απ' όλα, είναι μια ταινία για την ελευθερία και την προσωπική ευθύνη. Η φιλοσοφία της ταινίας συνοψίζεται στα λόγια του σκηνοθέτη της Jason Reitman : «Οι Δημοκρατικοί θέλουν να μου πουν πως θα ξοδέψω τα χρήματά μου και οι Ρεπουμπλικάνοι σε ποιόν να προσευχηθώ… Οι Αμερικάνοι έχουν γίνει υστερικοί με τη μανία τους να λένε στους άλλους ανθρώπους για το πώς θα ζήσουν- αλλά εγώ είμαι κάποιος που θέλει την ατομική επιλογή και ευθύνη». Ειδική αναφορά στον αγαπημένο ηθοποιός William Macy στο ρόλο του γερουσιαστή-διώκτη του καπνίσματος , που προσπαθεί να αφαιρέσει με ψηφιακή τεχνολογία το τσιγάρο απ' όλες τις σκηνές των παλιών ταινιών του Χόλυγουντ! (Δείτε το trailer)

-"V for Vendetta" (2005)- σκηνοθεσία James McTeigue


Στη δεκαετία του 2030, ένα φασιστικό καθεστώς κυβερνάει τη Μεγάλη Βρετανία . Οι εχθροί της κυβέρνησης κλείνονται σε στρατόπεδα συγκέντρωσης και το κράτος είναι πανταχού παρόν. Όμως, ένας μυστηριώδης άνθρωπος που κυκλοφορεί με μια μάσκα του Guy Fawkes θα τα βάλει με το ολοκληρωτικό καθεστώς και θα νικήσει. "Οι λαοί δεν πρέπει να φοβούνται τις κυβερνήσεις τους. Οι κυβερνήσεις πρέπει να φοβούνται τους λαούς τους», είναι το μότο αυτής της ταινίας, που λάτρεψαν libertarians και αναρχικοί ανά τον κόσμο. Βασισμένη στο κόμικ του Άλαν Μουρ, οι αναλογίες με το σήμερα ,όπου τα κράτη με πρόσχημα την καταπολέμηση της τρομοκρατίας παραβιάζουν θεμελιώδη ατομικά δικαιώματα, είναι κάτι παραπάνω από ξεκάθαρες. Μετά από αυτή την ταινία, το "Remember, remember the 5th of November" ήχει πια σαν προειδοποίηση για όλες εκείνες τις κυβερνήσεις που καταπιέζουν τις ελευθερίες των πολιτών.(Δείτε το trailer)

-"The Lives of Others" (2007)-σκηνοθεσία Florian Henckel von Donnersmarck


Στην κομμουνιστική Ανατολική Γερμανία της δεκαετίας του '80, ένας μυστικός πράκτορας της Στάζι, αναλαμβάνει να παρακολουθήσει έναν πετυχημένο θεατρικό συγγραφέα. Ενώ, ο παγκόσμιος κινηματογράφος μας έχει δώσει συγκλονιστικές ταινίες που ασκούν κριτική στο φασιστικό και ναζιστικό ολοκληρωτισμό, δεν συνέβη το ίδιο και για το κομμουνιστικό ξαδελφάκι του . Αυτό το κενό έρχεται να καλύψει αυτή η αριστουργηματική γερμανική ταινία. Ο παραλογισμός και η απανθρωπιά των κομμουνιστικών καθεστώτων ποτέ δεν απεικονίστηκε καλύτερα στη μεγάλη οθόνη. Αξίζει πάντως, να αναφέρω την αμηχανία με την οποία αντιμετώπισε η αριστερόστροφη ελληνική κριτική τη συγκεκριμένη ταινία , όταν βγήκε στις αίθουσες. Βλέπετε, το "The Lives of others" κλόνιζε το ασπρόμαυρο πολιτικό σύμπαν των Ελλήνων κριτικών, όπου η Δεξιά έχει πάντα το ρόλο του...κακού και η Αριστερά το ρόλο του αιώνιου θύματος. Έτσι, λοιπόν, προτίμησαν να προσπέρασουν , με μια φευγαλέα αναφορά, το ξεκάθαρο πολιτικό μήνυμα της ταινίας , και να την παρουσιάσουν απλά σαν ένα δράμα χαρακτήρων...(Δείτε το trailer)

-Gran Torino" (2008)-σκηνοθεσία Clint Eastwood


Το "Gran Torino" είναι μια παλιομοδίτικη , γοητευτική ιστορία, σαν κι αυτές που ήξερε να κάνει καλά το παλιό Χόλυγουντ. Ταυτόχρονα είναι μια ταινία που μιλάει εναντίον της βίας και υπέρ της κατανόησης μεταξυ ανθρώπων από διαφορετικές κουλτούρες , με έναν ουσιαστικό και παραδοσιακά αμερικάνικο τρόπο, χωρίς να κάνει ούτε μια παραχώρηση στη γλυκερή, αποστειρωμένη, αριστερόστροφη πολιτική ορθότητα που είναι κυριάρχη στις μέρες μας . Έτσι σε όλη τη διάρκεια της ταινίας, ο ήρωας ,που υποδύεται μοναδικά ο Κλιντ Ίστγουντ, δεν αφήνει ρατσιστική φράση που να μην ξεστομίσει! "Σχιστομάτηδες", "κιτρινιάρηδες", "μαυράκια" ,"παλιο-Εβραίε", "βρωμο-Ιρλανδε" είναι μόνο μερικοί από τους χαρακτηρισμούς με τους οποίους στολίζει τους γείτονες του, και εξακολουθεί να τους μιλάει έτσι ακόμη και όταν τους προστατεύει και τους βοηθάει με όλες του τις δυνάμεις. Σε αντίθεση, με τις σημερινές "πολιτικά ορθές" ταινίες του Χόλυγουντ, όπου οι πάσης φύσεως μειονότητες έχουν πάντα το ρόλο του καλού και του αιώνιου θύματος , εδώ τα μέλη της συμμορίας που τρομοκρατουν τη γειτονιά δεν ανήκουν στη λευκή φυλή αλλά στην κίτρινη. Τέλος, η εικόνα του Κλιντ , με προτεταμένο το όπλο του να ξεστομίζει "get off my lawn" στη συμμορία που έχει εισβάλει στον κήπο του, θα σοκάρει σίγουρα όλους τους "ευαίσθητους" και "προοδευτικούς" αντίπαλους της νόμιμης άμυνας και της οπλοκατοχής!

Μα πάνω απ'όλα το πιο δυνατό σημείο του "Gran Torino" είναι ο ίδιος ο σκηνοθέτης του και πρωταγωνιστής του, Κλίντ Ίστγουντ. Ο Κλίντ είναι κάτι πολύ περισσότερο απ'ότι απλά ένας καλός σκηνοθέτης ή ένας καλός ηθοποιός. Είναι αυτή τη στιγμή ο τελευταίος πραγματικός θρύλος του Χολυγουντ, μια "bigger than life" κινηματογραφική φιγούρα . Ο κινηματογραφικός Κλίντ Ίστγουντ είναι σχεδόν πάντα ένας απομονωμένος , μοναχικός άνθρωπος , που το μόνο που θέλει είναι να τον αφήσουν όλοι στην ησυχία του. Μένει σταθερός στα πιστεύω του και στον ηθικό του κώδικα, ακόμη και όταν σε κάποιους όλα αυτά φαίνονται απελπιστικά παλιομοδίτικα και ξεπερασμένα. Ακόμη και αν δεν τα κατάφερε στη ζωή του όπως θα ήθελε, δείχνει μια σπάνια αξιοπρέπεια και αρνείται να ακολουθήσει τη σύγχρονη μόδα της αυτοθυματοποίησης . Ο Κλιντ δε ρίχνει το φταίξιμο στους άλλους, δεν παραπονιέται ποτέ . Αυτάρκης, βασίζεται μόνο στον εαυτό του, ξεροκέφαλος και επιφανειακά σκληρός και δύστροπος , αλλά κατα βάθος ένας καλός άνθρωπος, με μια βαθιά αίσθηση του δικαίου. Με λίγα λόγια ο γερο-Κλιντ ενσαρκώνει ότι έχει απομείνει από τον περίφημο αμερικάνικο ατομικισμό. Ίσως δεν είναι τυχαίο πως όταν τον ρώτησαν για τις πολιτικές του πεποιθήσεις, απάντησε κοφτά με το δικό του μοναδικό στυλ : "Libertarian... Everyone leaves everyone else alone."(Δείτε το trailer)
Συνέχεια

Τα Όσκαρ του ΜπλεΜήλου


O Ναπολέων Λιναρδάτος διαλέγει τις αγαπημένες του φιλελεύθερες ή/και συντηρητικές ταινίες:

Εδώ μια συντηρητική επιλογή και ανάγνωση πέντε καλών ταινιών.

Ελένη (1985)


Βασισμένο στην πραγματική οικογενειακή ιστορία του Ελληνοαμερικανού δημοσιογράφου Nicholas Cage, βλέπουμε με μια διαφορετική οπτική τα γεγονότα του λεγόμενου εμφυλίου πολέμου - διαφορετική από αυτή που κυριάρχησε στα χρόνια της μεταπολίτευσης.
Η μητέρα του Cage, Ελένη Γκατζoγιάννη, θα θυσιαστεί ώστε να παιδιά της να μην πέσουν θύματα του κομμουνιστικού παιδομαζώματος. Για αυτή της την πράξη θα συλληφθεί, θα βασανιστεί και στο τέλος θα εκτελεστεί από τις δυνάμεις που πολύ χαριτωμένα αποκαλούμε Δημοκρατικός Στρατός/ΕΑΜ.

Πρώην Κνίτης και έχοντας μεγαλώσει στο σχολείο των δεκαετιών του 80 και 90, η ταινία «Ελένη» ήταν ένα σοκ. Δηλαδή το ο «Άνθρωπος με το Γαρύφαλλο», τα «Πέτρινα Χρόνια» και το «Δεξιότερα της Δεξιάς» δεν είναι όλη η αλήθεια;

Ο ήρωας εκείνης της εποχής δεν είναι ο Άρης Βελουχιώτης όπως διδασκόμαστε στα σχολεία και όπως μας λένε τα ΜΜΕ, αλλά η Ελένη Γκατζογιάννη. Και ο αντικομουνισμός δεν είναι ούτε αμαρτία αλλά ούτε και μια απλή πολιτική επιλογή - είναι ηθική υποχρέωση. (η ταινία εδώ)

A Man for All Seasons (1966)




Αρχικά θεατρικό έργο του Robert Bolt, αργότερα θα γίνει η πολύ πετυχημένη ταινία με τις εξαιρετικές ερμηνείες από τους Paul Scofield ως ο Sir Thomas More, Robert Shaw ως ο βασιλιάς Herny VIII, ο Orson Welles ως ο καρδινάλιος Wolsey και ο John Hurt ως Richard Rich. Η ταινία εστιάζεται στην σύγκρουση του βασιλιά Henry με τον υπουργό του Thomas More σχετικά με την απόφαση του πρώτου να χωρίσει την γυναίκα του (Catherine of Aragon) και να παντρευτεί την ερωμένη του.

Ο Thomas More δεν θα συναινέσει σε αυτή την κίνηση και η αναμενόμενη σύγκρουση στο τέλος θα του στοιχίσει την ζωή του. Από την μια ο πληθωρικός, λάγνος και εγωιστής Βασιλιάς και από την άλλη o συντηρητικός και νομοταγής οικογενειάρχης More. H πίστη στην συνείδηση του, τους νόμους και τις παραδόσεις του επιβάλλουν να μην συμμορφωθεί στην τυραννία του Βασιλιά ή όποια άλλη τυραννία - εξ ου και είναι ο άνθρωπος για όλες τις ιστορικές περιόδους. (χαρακτηριστική σκηνή εδώ)

Smultronstället (1957)


Ο John Adams είχε πει ότι τα «δεδομένα της ζωής είναι ξεροκέφαλα». Αργότερα η Margaret Thatcher το άλλαξε στο «τα δεδομένα της ζωής είναι συντηρητικά». Και το νόημα αυτής της τελευταίας πρότασης σημαίνει κάτι περισσότερο απ’ ότι τελικά κάποια στιγμή «ξεμένεις από τα χρήματα των άλλων». Αν μη τι άλλο, ο συντηρητισμός είναι η παραδοχή ότι η ανθρώπινη φύση είναι ατελής και κανένα πολιτικό-οικονομικό σύστημα δεν μπορεί να την διορθώσει ή «διορθώσει». Το καλύτερο σύστημα είναι αυτό που λειτουργεί αποδεχόμενο την παραπάνω αλήθεια.

Στο Smultronstället (Άγριες Φράουλες) ο πρωταγωνιστής, καθηγητής Isak Borg (Victor Sjöström), ψυχρός και απόμακρος ακόμα και από τους δικού του ανθρώπους, θα πρέπει να ταξιδέψει στην πόλη Lund για να παραλάβει ένα βραβείο για την προσφορά του στην επιστήμη. Σε αυτό το ταξίδι θα έρθει αντιμέτωπος με το παρελθόν και το παρόν του. Στο τελευταίο κεφάλαιο της ζωής του θα έρθει η αποδοχή και η συμφιλίωση με την προσωπική του ιστορία. Η εξαιρετική απεικόνιση της ανθρώπινης φύσης με τις δυσκολίες της στην συγκεκριμένη ταινία είναι μια πολύ καλή εισαγωγή για το πως ο συντηρητισμός βλέπει τον άνθρωπο. (Οι πρώτες σκηνές εδώ)

Casablanca (1942)


Θα μπορούσαμε να πούμε πολλά για την συγκεκριμένη ταινία. Ο βασικός λόγος όμως που την τοποθετεί σε τούτη την λίστα είναι η απόφαση που καλείτε να πάρει ο ήρωας της ταινίας, Rick Blaine (Humphrey Bogart). Πρέπει να επιλέξει μεταξύ της καρδιάς του και του καθήκοντος. Ενός καθήκοντος που κανείς δεν του επιβάλει να ακολουθήσει, παρά μόνο η συνείδηση του. Ο Rick Blaine θα κάνει κάτι που σπάνια βλέπουμε στις ταινίες σήμερα, θα σκεφτεί και θα δράσει ως ένας ενήλικας.

Στην εποχή της παρατεταμένης εφηβείας (προσφορά του κράτους πρόνοιας) η παρουσία του Rick Blaine μοιάζει πιο απόμακρη και γερασμένη από ότι η πραγματική ηλικία της ταινίας. Και οι στίχοι από το γνωστό τραγούδι της ταινίας «Τhe fundamental things apply, As time goes by», θα πρέπει να γίνουν ο ύμνος της συντηρητικής διεθνούς. (χαρακτηριστική σκηνή εδώ)

The Third Man (1949)


Είναι η ταινία που συνδυάζει τα στοιχεία από τις τέσσερις παραπάνω ταινίες. Με καταπληκτικές ερμηνείες, εξαιρετική φωτογραφία και σκορ. Δύσκολα θα μπορούσε να βρει κάποιος έναν πιο γοητευτικό και χαρισματικό κακό από τον Orson Welles ως Harry Lime - τα κράτη έχουν τα δικά τους πενταετή προγράμματα και αυτός έχει το δικό του. Στα ερείπια της μεταπολεμικής Βιέννης θα δούμε τα διλήμματα του ψυχρού πολέμου να αποκτούν σάρκα και οστά - με ένα βλέμμα ξεκάθαρο και σαφώς τασσόμενο στην πλευρά της ελευθερίας - με σενάριο από τον Graham Greene. Δεν θα μπω σε λεπτομέρειες μιας και η ταινία είναι λίγο μυστήριο. (Εδώ μια σκηνή)
Συνέχεια