Παρασκευή, 20 Ιουλίου 2012

Πώς θα διαλυθεί η ευρωζώνη το φθινόπωρο

Το 1999, όταν δημιουργήθηκε το ευρώ, ο Milton Friedman είχε προβλέψει ότι το κοινό ευρωπαϊκό νόμισμα θα διαλυόταν εντός της επομένης δεκαετίας. Όλα δείχνουν ότι έπεσε έξω κατά τρία περίπου χρόνια. Στην Ελλάδα από την αρχή της κρίσης το 2009 μας λένε ψέματα. Το τεράστιο δημόσιο χρέος, τα ελλείμματα εξαιτίας του τεράστιου κράτους και η έλλειψη ανταγωνιστικότητας μας καταδικάζουν σε αναπόφευκτη πτώχευση. Η πτώχευση αυτή καθυστερεί (τυπικά) χάρη στα μνημόνια και αυτό διότι οι Ευρωπαίοι «εταίροι» μας (βλ. Η Γερμανία) χρειάστηκαν χρόνο (α) για να διασώσουν τις τράπεζές τους που είχαν αγοράσει πολλά ελληνικά ομόλογα και (β) – και σημαντικότερο – να αποφασίσουν τι θα κάνουν με την Ευρωζώνη. Η ελληνική πολιτική ελίτ συμφώνησε με τα μνημόνια για έναν και μόνο λόγο: ήταν ο μόνος τρόπος να διασωθεί το πελατειακό πολιτικό σύστημα της χώρας (βλ. Διάσωση του δημόσιου τομέα) έστω και προσωρινά. Σημειώστε ότι η πολιτική ελιτ για άλλη μία φορά θεωρεί ότι πρέπει να «επαναδιαπραγματευτεί» το μνημόνιο και θέτει ως κύριο ζητούμενο της διαπραγμάτευσης την επιμήκυνση της δημοσιονομικής προσαρμογής. Αυτό είναι απολύτως κατανοητό μόνον στο πλαίσιο της συνεχιζόμενης προσπάθειας της ελληνικής πολιτικής ελίτ να περισώσουν τις δουλειές των συγγενών και συγχωριανών τους στο δημόσιο. Το τραγικό βέβαια είναι ότι τίποτα από αυτά που «κατόρθωσαν» οι ελληνικές κυβερνήσεις από το 2009 και μετά έχει κάποιο, οποιοδήποτε, ευεργετικό νόημα για την ανόρθωση της ελληνικής οικονομίας. Δεν υπάρχει απολύτως τίποτα που οι ελληνικές κυβερνήσεις θα μπορούσαν – ή μπορούν - να κάνουν για να αποφευχθεί η τελική πτώχευση δεδομένων των αδυναμιών της ελληνικής οικονομίας και του συστεμικού προβλήματος της ευρωζώνης. Η Ελλάδα υπήρξε όντως ένα πειραματόζωο, στο οποίο επιβλήθηκαν ανέφικτοι όροι οικονομικής προσαρμογής. Για να καταλάβουμε το γιατί η ελληνική οικονομία και κοινωνία έχει παραδοθεί στον Καιάδα από το 2009, είναι σημαντικό να αντιληφθούμε την στρατηγική της Γερμανίας η οποία καθοδηγεί τις εξελίξεις. Οι Γερμανοί αντιλαμβάνονται πλήρως τον ιστορικό ρόλο της χώρας τους, και την υποχρέωσή τους να διασώσουν την Ευρωπαϊκή Ένωση. Το δίλημμα που τους βασανίζει από αρχής της Ελληνικής κρίσης είναι αν θα πρέπει να σώσουν και την Ευρωζώνη ή όχι. Αυτό ακριβώς το δίλλημμα είναι που κάνει τους Γερμανούς να φαίνονται τόσο «διστακτικοί» και «αναποφάσιστοι». Φαίνεται ότι, στην αρχή τουλάχιστον, προσπάθησαν εντίμως να περισώσουν και την Ευρωζώνη. Για το σκοπό αυτό «τιμώρησαν παραδειγματικά» την Ελλάδα ελπίζοντας ότι η τρομερή τιμωρία των «σπάταλων Ελλήνων» θα έστελνε ένα μήνυμα εμπιστοσύνης στις αγορές, αλλά και στους υπόλοιπους λαούς του νότου στους οποίους αργά ή γρήγορα θα επιβάλλονταν επίσης οι ίδιες πολιτικές. Οι αγορές δεν φάνηκε να εντυπωσιάστηκαν. Η Ισπανία και η Ιταλία, αν και τρομοκρατήθηκαν επαρκώς ώστε να υιοθετήσουν την Γερμανική πρόταση διάσωσης της ευρωζώνης, βρίσκονται σήμερα στο χείλος του γκρεμού. Το πρόβλημα της Ελλάδας, επειδή ακριβώς ήταν συστεμικό και αφορούσε τη συνολική δομή του ευρωσυστήματος, μεταδόθηκε σε όλες τις οικονομίες της Ευρωζώνης που οι αγορές κρίνουν ως μη ανταγωνιστικές. Μέχρι την πρόσφατη σύνοδο κορυφής της Ευρωζώνης οι Γερμανοί φάνηκε να είναι κυρίαρχοι του παιγνιδιού και να επιβάλλουν τους όρους τους. Όμως η τελευταία σύνοδος κατέδειξε ότι κάτι άλλαξε. Αυτό που άλλαξε είναι ότι το Γερμανικό σχέδιο σωτηρίας της Ευρωζώνης που βασίστηκε στην λιτότητα και την ταχύτατη εσωτερική υποτίμηση (ώστε να υπάρξει αύξηση της ανταγωνιστικότητας) απέτυχε. Οι Ισπανοί και οι Ιταλοί, αντιλαμβανόμενοι πλήρως το σπιράλ του θανάτου στο οποίο έχουν περιπέσει, «επαναστάτησαν». Η Γερμανία σήμερα πρέπει να αντιμετωπίσει αυτή την εσωτερική «επανάσταση» αποφασίζοντας εάν θα προχωρήσει σε μια ομοσπονδοποίηση της Ευρωζώνης ή όχι. Θεωρώ ότι έχει ήδη αποφασίσει το δεύτερο, και ιδού το γιατί. Η ομοσπονδοποίηση της Ευρωζώνης θέτει δύο ανυπέρβλητα προβλήματα στους Γερμανούς. Το πρώτο είναι οικονομικό: σημαίνει ότι οι Γερμανοί φορολογούμενοι θα πρέπει να αναλάβουν το τεράστιο κόστος σωτηρίας των οικονομιών της Ιταλίας, της Ισπανίας και πιθανώς της Γαλλίας. Το δεύτερο πρόβλημα είναι ιστορικό: οι Γερμανοί θεωρούν, πολύ σωστά, ότι η Ευρωπαϊκή Ένωση είναι σημαντικότερη από την Ευρωζώνη. Αν προχωρήσουν σε μια ομοσπονδοποίηση της Ευρωζώνης θα δημιουργήσουν τρομερά προβλήματα δημοκρατικής νομιμοποίησης στις χώρες του βορρά, αφού είναι απίθανο ότι οι Βόρειοι φορολογούμενοι θα δεχθούν να πληρώνουν αενάως τους νότιους συν-Ευρωπαίους. Επιπλέον, η ομοσπονδοποίηση της Ευρωζώνης θα περιθωριοποιούσε τις χώρες που βρίσκονται εκτός της. Με άλλα λόγια, μια ομόσπονδη Ευρωζώνη θα σήμαινε το τέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αν παρακολουθήσει κανείς την ρητορική της Γερμανίδας καγγελαρίου και των αξωματούχων της μετά την πρόσφατη σύνοδο κορυφής, διαφαίνεται ότι οι Γερμανοί έχουν ήδη πάρει την μοναδική λογική απόφαση που θα μπορούσαν να πάρουν: να αποχωρήσουν από το ευρώ εντός του φθινοπώρου. Η αποχώρηση της Γερμανίας από το ευρώ θα δώσει μια μεγάλη ανάσα στις οικονομίες του νότου αφού θα σημάνει την σημαντική υποτίμηση του κοινού νομίσματος. Η ίδια η Γερμανία έχει αρκετή ισχύ ώστε να διαχειριστεί με αποτελεσματικότητα την επανεισαγωγή του μάρκου, η οποία άλλωστε θα γίνει σταδιακά. Αν και ένα φθηνότερο ευρώ δεν εγγυάται από μόνο του τη σωτηρία του ευρωπαϊκού νότου ωστόσο θα δώσει χρόνο στις κυβερνήσεις να κάνουν τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις ενώ θα δημιουργήσει ένα ευνοϊκότερο περιβάλλον για επενδύσεις. Η αποχώρηση της Γερμανίας από το ευρώ θα είναι δυνητικά ευεργετική για το Νότο, και οπωσδήποτε σωτήρια για την Ευρωπαϊκή Ένωση. ΟΙ χώρες του νότου, μετά την αποχώρηση της Γερμανίας (και πιθανόν και άλλων χωρών-δορυφόρων της Γερμανίας) θα έχουν το χρόνο να αποφασίσουν αν θα επιμείνουν στην επιβίωση του (υποτιμημένου πλέον) ευρώ ή θα επανέλθουν σταδιακά στα εθνικά τους νομίσματα. Θεωρώ ότι θα αποφασίσουν τελικά το δεύτερο, κάτι που θα είναι πιό εύκολο να γίνει σε συνθήκες υποτιμημένου ευρώ. Πιθανότατα να ακολουθηθεί ως μέση λύση η διατήρηση του ευρώ ως νόμισμα εμπορικών και τουριστικών συναλλαγών εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης, αλλά με τα κράτη να πληρώνουν (ή να δανείζονται) στα εθνικά τους νομίσματα. Ο Τζώρτζ Σόρος έχει δώσει μέχρι το φθινόπωρο διορία στην Ευρωζώνη να πάρει τις σωστές αποφάσεις για τη σωτηρία της. Αν οι αποφάσεις αυτές δεν ληφθούν έγκαιρα τότε οι αγορές, σε συνδυασμό με τους χειμαζόμενους λαούς του νότου και τους αγαναχτισμένους λαούς του βορρά, θα αποφασίσουν για λογαριασμό των κυβερνήσεων με συνέπεια τις άτακτες χρεωκοπίες της Ελλάδας, της Πορτογαλίας και της Ισπανίας και την καταστροφική κατάρρευση της ευρωζώνης.
Συνέχεια

Κυριακή, 15 Ιουλίου 2012

Το μέλλον είναι Uber


Συμφωνούμε ότι η ανεργία εξηγείται καταρχήν σαν αποτέλεσμα του κρατικού παρεμβατισμού. Όταν κάποιος μπορεί και θέλει να δουλέψει, δηλαδή να προσφέρει στην παραγωγή προϊόντων και υπηρεσιών, οι λόγοι για τους οποίους κανείς δεν αγοράζει την εργασία του έχουν να κάνουν καταρχήν με κρατικούς περιορισμούς και στρεβλώσεις στην αγορά εργασίας. Κατώτατοι μισθοί κρατάνε έξω από την αγορά εργασίας αυτούς που ξεκινάνε με περιορισμένη εμπειρία και ικανότητες. Αναγκαστικές εισφορές ανεβάζουν υπέρογκα το κόστος εργασίας και κάνουν ασύμφορη την πρόσληψη εργαζομένων. Νομικοί περιορισμοί (άδειες, συλλογικές συμβάσεις εργασίας κλπ.) έχουν επιβληθεί μέσω του κράτους από τα οργανωμένα συμφέροντα των συντεχνιών για να περιορίσουν τον ανταγωνισμό, αφήνοντας τους απέξω άνεργους.

Υπάρχουν όμως περιπτώσεις όπου οι καινούριες τεχνολογίες προσφέρουν μια διέξοδο από τον κρατικό παρεμβατισμό και δημιουργούν νέες θέσεις εργασίας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι η εφαρμογή Uber που συνδέει τους επιβάτες με οδηγούς οχημάτων προς ενοικίαση και επιτρέπει στους καταναλωτές να κάνουν κρατήσεις. Μια πλατφόρμα που συνδέει προσφορά και ζήτηση στην αγορά ενοικίασης αυτοκινήτων χωρίς κρατικές ρυθμίσεις. Το αποτέλεσμα είναι καλύτερες τιμές και υπηρεσίες για τους επιβάτες-καταναλωτές και περισσότερες δουλειές για τους οδηγούς.

Δεν είναι έκπληξη η αντίδραση της συντεχνίας των ταξί. Όπως αναφέρει η Wall Street Journal, το δημοτικό συμβούλιο στην Ουάσινγκτον αποφάσισε να θέσει ελάχιστη τιμή για τις κρατήσεις μέσω Uber 5 φορές παραπάνω από αυτή για τα προστατευμένα ταξί. Όπως είπε ο CEO της Uber, ήταν «δύσκολο … να πιστέψουμε ότι ένα εκλεγμένο όργανο επιλέγει να διατηρήσει τις τιμές της υπηρεσίας μεταφοράς τεχνητά υψηλές" Στην Ελλάδα δεν θα είχε καμία έκπληξη. Οι καταναλωτές όμως στις ΗΠΑ αντέδρασαν και μετά από χιλιάδες email , twitter και τηλεφωνήματα, το δημοτικό συμβούλιο αναγκάστηκε να πάρει την ρύθμιση πίσω.

Το δίδαγμα για την Ελλάδα είναι ότι οι νέες τεχνολογίες προσφέρουν δυνητικά τα εργαλεία για τον παραγκωνισμό του αρπακτικού κράτους στην οικονομία. Σε ένα περιβάλλον με πρακτική αδυναμία του ιδιωτικού τομέα να πληρώσει φόρους και 25% ανεργία εξαιτίας του κρατικού παρεμβατισμού, μία ρεαλιστική λύση είναι η δημιουργία μιας παράλληλης οικονομίας προσφοράς υπηρεσιών, χωρίς κρατικούς περιορισμούς και με μηδενικούς φόρους.
Συνέχεια

Ο σοσιαλισμός ως εχθρός της κοινωνικής συνοχής και αλληλεγγύης

Υπάρχουν πολλοί στη χώρα μας, αλλά και αλλού στην Ευρώπη, οι οποίοι θεωρούν ότι η ιδεολογία του σοσιαλισμού είναι πιο «ανθρώπινη» από τις ιδέες της ελεύθερης αγοράς επειδή – υποτίθεται - περιορίζει τον «εγωισμό» και τον «ατομισμό» ενώ δίνει έμφαση στην αλληλεγγύη και το ευρύτερο «κοινωνικό» καλό. Οι σοσιαλιστές, και γενικά οι αριστεροί, υποδυόμενοι τους αλτρουιστές δικαιολογούν την αιτία ενός μεγάλου κράτους το οποίο ελέγχει και ρυθμίζει τα πάντα, διότι μόνον έτσι (σύμφωνα με τους ίδιους) μπορεί να επιβληθεί η κοινωνική αλληλεγγύη και η « ισότητα». Αλλιώς, υποστηρίζουν οι σοσιαλιστές, οι «ισχυροί» θα ποδοπατήσουν τους «ασθενείς» και θα επιστρέψουμε στην φεουδαρχία και την υποδούλωση των φτωχών από τους πλούσιους.

Το ξέσπασμα της οικονομικής κρίσης στην Ελλάδα και η απογύμνωση του Ελληνικού σοσιαλιστικού μοντέλου απέδειξαν πόσο μεγάλο λάθος κάνουν οι σοσιαλιστές.  Αντί για κοινωνική αλληλεγγύη και συνοχή ο σοσιαλισμός έχει διαιρέσει την Ελλάδα και την ελληνική κοινωνία σε πολίτες πρώτης κατηγορίας (δημόσιους υπάλληλους και επιχειρηματίες πάσης φύσεως που προσπορίζονται μέσω επιδοτήσεων ή ευνοϊκών νομοθετήσεων) και τους «άλλους» (ιδιωτικοί υπάλληλοι, εργάτες στον ιδιωτικό τομέα, επιχειρηματίες που προσπαθούν να επιβιώσουν και να αναπτυχθούν ενάντια στην κρατική λεηλασία).

Εκείνοι που έζησαν - και σε αρκετό βαθμό εξακολουθούν να ζουν  - τον ονειρικό Ελληνικό σοσιαλισμό είναι οι δημόσιοι υπάλληλοι οι οποίοι απολαμβάνουν υψηλότατες αποδοχές σε σχέση με τις αποδοχές των «άλλων» (οι οποίοι εν πολλοίς έχουν εξωθηθεί ή εξωθούνται στην ανεργία), αλλά και συνταγματικά κατοχυρωμένη μονιμότητα (!). Οι «άλλοι» φορολογούνταν και φορολογούνται αγρίως ώστε να απολαμβάνουν την επιχορηγούμενη ραστώνη και μονιμότητα οι υπάλληλοι του «Ελληνικού δημοσίου» (ένας ευγενής ευφημισμός για τα ιδιωτικά τσιφλίκια των κομμάτων).

Καθώς η δανειακές ανάγκες της χώρας απαίτησαν να μειωθούν οι αποδοχές τους οι μη-πραγωγικοί δημόσιοι υπάλληλοι επαναστάτησαν εναντίον της υπόλοιπης, παραγωγικής, κοινωνίας. Μαζί με αυτούς επαναστάτησαν και οι πολλές και ποικίλλες κοινωνικές ομάδες ειδικών συμφερόντων οι οποίες είχαν εξασφαλίζει προνόμια από το σοσιαλιστικό κράτος του ΠΑΣΟΚ και της ΝΔ. Όπως είναι λογικό, οι δημόσιοι υπάλληλοι δεν θέλουν να μειωθούν οι αποδοχές τους και, απαιτούν να φορολογηθεί ο ιδιωτικός τομέας (ότι έχει περισσέψει τελοσπάντων από αυτόν) και οι εργαζόμενοι σε αυτόν, ώστε να καλυφθούν οι μισθοί τους. Αυτό που δεν είναι λογικό βέβαια είναι το γεγονός ότι οι απαιτήσεις τους πραγματοποιούνται από τις κυβερνήσεις. Ιδού ο υποτιθέμενος σοσιαλιστικός αλτρουισμός και σε ποια επίπεδα εγωισμού οδηγεί τους ανθρώπους!

Με τους δημόσιους υπάλληλους έχουν συμπαραταχθεί όλα τα κόμματα της Βουλής. Από αρχής της κρίσεως δεν έχει απολυθεί ούτε ένας από το δημόσιο ενώ η ανεργία στον παραγωγικό ιστό της χώρας κοντεύει στο 25%. Η παρούσα κυβέρνηση της ΝΔ, ΠΑΣΟΚ και ΔΗΜΑΡ έχουν ως προγραμματική τους δέσμευση να μην γίνουν απολύσεις στο δημόσιο! Ο ΣΥΡΙΖΑ και οι λοιποί επίσης υποστηρίζουν τη θέση αυτή.Προφανώς, τα κόμματα προτιμούν να στείλουν τη χώρα και την οικονομία στα Τάρταρα παρά να πειράξουν τους συγγενείς τους και τους συγχωριανούς τους που βόλεψαν στα υπουργεία και στους δημόσιους οργανισμούς.  Για τους «άλλους», απλά, δεν υπάρχει πολιτική εκπροσώπηση στο Ελληνικό κοινοβούλιο. Δυστυχώς, οι περισσότεροι από τους «άλλους», αντί να επαναστατήσουν στην εκμετάλλευση και τη ληστεία που τους γίνεται, δεν έχουν πάρει χαμπάρι. Είναι πραγματικά λυπηρό, και φυσικά τα μέσα μαζικής ενημέρωσης στην χώρα μας τα οποία κατευθύνονται πλήρως από επιχειρηματίες-κομματικούς κολλητούς  έχουν παίξει το ρόλο τους.

Αποτελεί πολιτική ειρωνεία το γεγονός ότι στην Ελλάδα η «δεξιά» (όπως εκπροσωπείται από την ΝΔ) έχει υιοθετήσει πλήρως την σοσιαλιστική/κρατικιστική ιδεολογία, κυρίως διότι ταίριαζε στον παραδοσιακό πατερναλισμό της. Δεξιά και Αριστερά έχουν συνωμοτήσει μέσω της σοσιαλιστικού τύπου γιγάντωσης του κράτους στην κοινωνική αποσύνθεση της χώρας, καλλιεργώντας στους πολίτες μια κτηνώδη και μη-αλτρουιστική συμπεριφορά. Κι αυτό το είδαμε ολοζώντανα στην Ελλάδα με τον τρόπο που διεκδίκησαν, και διεκδικούν, «κεκτημένα δικαιώματα» οι συνδικαλιστές του δημοσίου για τα μέλη τους, έστω και αν αυτή η διεκδίκηση οδηγεί σε χρεοκοπία της χώρας.
Συνέχεια