Σάββατο, 8 Δεκεμβρίου 2012

Η άλλη οικονομική πολιτική


Και όμως. Υπάρχει μία οικονομική πολιτική που μπορεί να αυξήσει τα δημόσια έσοδα, να είναι κοινωνικά δημοφιλής και να βοηθήσει την ανάπτυξη. Και είναι μια οικονομική πολιτική που μετά από τόσα χρόνια κρίσης και συζητήσεων δεν την έχω δει να προτείνεται σοβαρά.

Είναι η μείωση της φορολογίας.

Την τόσο αμφιλεγόμενη ηθική διάσταση της φορολογίας την έχουμε συζητήσει αλλού (σχετικά εδώ και εδώ). Αξίζει όμως να δούμε και την πρακτική διάσταση της φορολογίας, δηλαδή την επίπτωση της στην οικονομία και στα φορολογικά έσοδα όπως και τις σχετικές πολιτικές δυσκολίες στην μεταρρύθμιση της*.

First things first. Η φορολογία είναι βλαβερή για την οικονομία κυρίως για δύο λόγους.

Πρώτα, φορολόγηση σημαίνει ότι το κράτος αφαιρεί χρήματα από την αγορά και τους καταναλωτές, που θα χρησιμοποιούσαν τα χρήματα σε παραγωγικές δραστηριότητες. Ένας κρατιστής μπορεί βέβαια να ισχυριστεί ότι η καθαρή επίπτωση είναι μηδενική αφού ότι δεν ξοδέψουν οι καταναλωτές θα τα ξοδέψει το κράτος. Το πρόβλημα όμως είναι ότι το κράτος, είτε από άγνοια, είτε από εξυπηρέτηση πολιτικών συμφερόντων, θα τοποθετήσει τα χρήματα σε λιγότερο παραγωγικές δραστηριότητες, όπως υπεράριθμους δημόσιους υπάλληλους, ακριβά έργα, άχρηστα επιδόματα κλπ.

Ο δεύτερος λόγος για τον οποίο η φορολογία είναι καταστρεπτική για την οικονομία, είναι επειδή διαστρεβλώνει τα κίνητρα και άρα την συμπεριφορά του φορολογούμενου, παραγωγού και καταναλωτή. Στις οικονομικές αποφάσεις που παίρνουμε, από την μισθωτή εργασία μέχρι τις επενδύσεις υπολογίζουμε πάντα το κόστος και τα πιθανά έσοδα μετά φόρων. Γιατί κάποιος να δουλέψει περισσότερο όταν την επιπρόσθετη αμοιβή του θα την πάρει το κράτος; Πόσες επενδύσεις δεν έγιναν επειδή οι φόροι θα έτρωγαν τα ελάχιστα απαιτούμενα κέρδη; Πόσο αυξημένη θα ήταν η κατανάλωση εάν δεν υπήρχε ΦΠΑ;

Τα παραπάνω είναι πάνω κάτω γνωστά. Μία λιγότερο γνωστή παρατήρηση είναι ότι από ένα σημείο και μετά, η αύξηση των φορολογικών συντελεστών είναι τόσο βλαβερή για την οικονομία που μειώνει τα συνολικά φορολογικά έσοδα. Να σημειώσω ότι πιστεύω πως καταρχήν οι φορολογικοί συντελεστές πρέπει να μεγιστοποιούν την ανάπτυξη της οικονομίας και άρα πρέπει να είναι όσο πιο χαμηλοί γίνεται. Απλά σημειώνω εδώ ότι και από την πλευρά του τεχνοκράτη που θέλει να βοηθήσει το έλλειμμα, οι σημερινοί συντελεστές είναι εσφαλμένοι. Όπως δείχνει και η καμπύλη του Laffer, με φορολογικό συντελεστή 0% προφανώς δεν υπάρχουν καθόλου έσοδα για το κράτος. Με συντελεστή 100% επίσης δεν υπάρχουν καθόλου φορολογικά έσοδα, αφού κανένας δεν έχει κίνητρο να εργαστεί. Μεταξύ αυτών των δύο τα φορολογικά έσοδα αυξάνονται και μεγιστοποιούνται σε ένα συντελεστή που η ακριβής τιμή του εξαρτάται από την κάθε οικονομία. Για την ιστορία, αυτή ακριβώς η ανάλυση ήταν η βάση της μείωσης φόρων επί Ρέιγκαν που οδήγησε στην εκπληκτική άνοδο της αμερικάνικης οικονομίας και αύξησε τα φορολογικά έσοδα. Είναι νομίζω προφανές ότι στην Ελλάδα το έχουμε ξεπεράσει αυτό το Laffer equilibrium point.

Προσωπικά δεν έχω αμφιβολία ότι η καμπύλη Laffer είναι γνωστή στο ΥΠΟΙΚ. Γιατί όμως τότε δεν εφαρμόζεται η μείωση της φορολογίας; Είναι αλήθεια ότι υπάρχει κάποιο lag μεταξύ της μείωσης των συντελεστών και της αύξησης των εσόδων. Η εμμονή της τρόικας για άμεση μείωση του ελλείμματος δεν επιτρέπει την βραχυπρόθεσμη μείωση των φορολογικών εσόδων. Αυτή βέβαια θα μπορούσε να γίνει με μια αντίστοιχη θαρραλέα μείωση των δαπανών, αλλά εκεί μπαίνουμε στα χωράφια της public choice theory και προσκρούουμε στην πολιτική δύναμη των ειδικών συμφερόντων που νέμονται την περιουσία του ιδιωτικού τομέα και των πολιτών εδώ και δεκαετίες.

Και κάπως έτσι οδηγούμαστε από ύφεση σε ύφεση και από bailout σε bailout

 ___________________________________________
* Αναφέρομαι γενικά στην φορολογία για λόγους απλότητας, γνωρίζοντας τις σημαντικές διαφορές μεταξύ φόρου κατανάλωσης, εισοδήματος, εταιρικού κλπ. Επίσης, δεν συζητάω το άλλο μεγάλο ζήτημα της απλοποίησης των φόρων, ιδανικά με ένα flat tax rate
Συνέχεια

Παρασκευή, 7 Δεκεμβρίου 2012

Ναι στο ευρώ, ναι στην χρεοκοπία

 
Σε τόσο δύσκολους καιρούς για την ευρωζώνη, λίγοι είναι αυτοί που θα υπερασπιστούν το κοινό νόμισμα χωρίς ενδοιασμούς. Άσχετα από το αν ήταν ορθή ή λανθασμένη η αρχική απόφαση δημιουργίας του κοινού νομίσματος, τα πρώτα χρόνια ύπαρξής του ήταν ιδιαίτερα πετυχημένα καθώς η πολιτική που ακολούθησε η ΕΚΤ κρατούσε μονίμως τον πληθωρισμό χαμηλά σε σχέση με τα εθνικά νομίσματα. Η ύπαρξη του κοινού νομίσματος δημιούργησε βέβαια άλλες παράπλευρες συνέπειες, οι οποίες δεν είχαν αντιμετωπισθεί εκ των προτέρων αποτελεσματικά.

Το πρόβλημα που δημιουργήθηκε ήταν ότι οι αγορές θεώρησαν πως οι υπόλοιπες χώρες της ευρωζώνης ή η ΕΚΤ θα έσπευαν να σώσουν ένα κράτος μέλος που θα βρισκόταν σε κίνδυνο χρεοκοπίας. Σε αυτό συνέβαλλε και το ρυθμιστικό πλαίσιο των τραπεζών, όπως έξοχα αναλύεται εδώ, με αποτέλεσμα επί χρόνια να δανείζονται δημοσιονομικά απείθαρχες χώρες με χαμηλά επιτόκια(ενώ προηγουμένως δεν μπορούσαν λόγω των κινδύνων που εγκυμονούσε το εθνικό νόμισμα για τους πιστωτές), τα οποία κάποια στιγμή ανέβηκαν με αποτέλεσμα να μην μπορεί να χρηματοδοτηθεί πλέον το χρέος με (ιδιωτικά) δάνεια. Κοινώς, δημιουργήθηκε μια φούσκα κρατικών δανεικών λόγω των στρεβλών κινήτρων που είχαν σχηματισθεί.

Ο καλύτερος τρόπος θα πουν οι φιλελεύθεροι για να μην επαναληφθούν οι φούσκες είναι να τις αφήσεις να σκάσουν, χωρίς να προσπαθείς να αποφύγεις το αναπόφευκτο και να χρησιμοποιείς χρήματα των φορολογουμένων για να διασώσεις χρεοκοπημένα κράτη και τράπεζες. Το να πάρεις χρήματα των Ευρωπαίων φορολογουμένων, χαλαρώνοντας παράλληλα την νομισματική πολιτική της ΕΚΤ, για να σώσεις το διεφθαρμένο και σπάταλο ελληνικό κράτος, είναι ό,τι χειρότερο για την αξιοπιστία του ευρώ ως νομίσματος. Το να αρχίσεις να κόβεις νόμισμα για να ξεπληρώσεις τα χρέη θα ήταν ιδανικό για τα κράτη που χρωστάνε τεράστια ποσά, θα ήταν καταστροφικό όμως για τους κατόχους ευρώ, για τους καταθέτες και την ευρωπαϊκή οικονομία γενικότερα. Οι επενδυτές θα ήταν πολύ διστακτικοί να τοποθετήσουν τα κεφάλαια τους στην ευρωπαϊκή οικονομία φοβούμενοι τον πληθωρισμό και ό,τι αυτό συνεπάγεται. Επομένως, όλοι οι φιλελεύθεροι οικονομολόγοι και αναλυτές θα συμφωνούσαν πως το καλύτερο που είχε να κάνει το ελληνικό κράτος είναι να χρεοκοπήσει, αφήνοντας έτσι απλήρωτο ένα μεγάλο μέρος του μη διαχειρίσιμου χρέους.

Το συμπέρασμα που προκύπτει από τα παραπάνω είναι πως για να σωθεί το ευρώ ως νόμισμα, η προτιμότερη πολιτική είναι να χρεοκοπούν τα κράτη που δεν μπορούν να δανεισθούν από τις αγορές. Επομένως, σωτηρία του κοινού νομίσματος σημαίνει την μη σωτηρία των χρεωμένων κρατών από άλλους δημόσιους φορείς. Αυτή η λύση, όμως, προφανώς, δεν αρέσει στους πολιτικούς των χρεωμένων κρατών καθώς έτσι θα αναγκαστούν να συμμαζέψουν τα δημοσιονομικά τους σε αντίθεση με την τωρινή κατάσταση που τους χορηγείται επανειλημμένα φτηνό δανεικό χρήμα με το οποίο διατηρούν την πολιτική τους εξουσία και τις δαπάνες σε υψηλά επίπεδα.

Έτσι, παρατηρείται το εξής: το ευρώ κανονικά είναι εχέγγυο σταθερότητας για την ελληνική οικονομία και θέτει φραγμούς στους πολιτικούς σχετικά με το πόσα χρήματα μπορούν να ξοδέψουν. Εκείνοι όμως επωφελούνται από την επιθυμία των πολιτών για την διατήρηση του κοινού νομίσματος ώστε να δικαιολογήσουν τεράστια πακέτα μεταφοράς πόρων διαχειρίσιμα από τους ίδιους στο όνομα του νομίσματος και της σταθερότητας που αυτό εγγυάται. Σε αυτή την κατεύθυνση πιέζουν οι περισσότεροι ευρωγραφειοκράτες επωφελούμενοι της κρίσης για να αυξήσουν την εξουσία τους και την επιρροή τους στις ευρωπαϊκές οικονομίες. Χαρακτηριστικό είναι πως παρ’ ότι οι περισσότερες θεσμικές αλλαγές που προωθούνται τα τελευταία χρόνια αντίκεινται στις ενωσιακές συνθήκες(πχ no bail-out clause), η σιωπή των αρμόδιων οργάνων είναι εκκωφαντική.

Όπως υποστηρίζουν αρκετοί οικονομολόγοι, μεταξύ των οποίων ο καθηγητής τους πανεπιστημίου του Σικάγο John Cochrane(βλ. εδώ κι εδώ)θα πρέπει να γίνει αντιληπτό πως τα δημοσιονομικά δεν συνδέονται απαραίτητα με το θέμα του νομίσματος παρά την επιμονή πολλών σχολιαστών πως η κρίση οφείλεται στο γεγονός της ανυπαρξίας κοινού προϋπολογισμού της Ευρωζώνης. Αυτό θα πρέπει να υποστηρίξουν με κάθε δυνατό μέσο οι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, οι Έλληνες πολιτικοί και οι υπεύθυνοι της ΕΚΤ(πράγμα που φαίνεται πολύ δύσκολο να συμβεί, δυστυχώς). Το παραπάνω δεσμεύει βέβαια και μελλοντικούς πρωθυπουργούς που υπόσχονται λαγούς με πετραχήλια καθώς έτσι δεν θα έχουν την δυνατότητα να αυξήσουν τις δαπάνες τους και ούτε να κόψουν χρήμα χωρίς να ξεσηκώσουν τους ψηφοφόρους τους για την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ που αναγκαστικά θα είναι μια μονομερής απόφαση.

Μόνο σε περίπτωση που υπάρξει αυτή η πίστη παραμονής της Ελλάδας στο ευρώ, ακόμη κι αν χρεοκοπήσει (και τυπικά) το ελληνικό κράτος λόγω της άσχημης κατάστασης των δημοσιονομικών του, θα μπορέσει η ελληνική οικονομία να ανακάμψει, έστω με χαμηλούς ρυθμούς(για πλήρη και ταχεία ανάκαμψη είναι απαραίτητη η εφαρμογή ριζοσπαστικών φιλελεύθερων οικονομικών μεταρρυθμίσεων). Όσο διατηρείται η αβεβαιότητα γύρω από το νόμισμα, τον κίνδυνο επιστροφής σε μια πληθωριστική δραχμή και την αναγκαστική μετατροπή των καταθέσεων, οι ιδιώτες θα διστάζουν να επενδύσουν στην ελληνική οικονομία, η ανεργία θα ανεβαίνει και η οικονομία θα βρίσκεται σε ύφεση.
Συνέχεια

Τετάρτη, 5 Δεκεμβρίου 2012

Ποια Ευρώπη αύριο;

Είμαστε σε κρίσιμη καμπή για το αύριο της Ευρώπης. Υπάρχουν οι δυνατότητες για την επιβίωσή της και για το ενδεχόμενο μια μελλοντικής της ομοσπονδιοποίησης; Δεν πρέπει να μας διαφεύγει πως η Ευρώπη κάθε άλλο παρά ενιαία χαρακτηριστικά διαθέτει για την μετατροπή της στο μέλλον σε ενιαίο ομόσπονδο κράτος.

Στις ΗΠΑ λ.χ., την πιο πετυχημένη ομοσπονδία στη γή, η κινητικότητα διευκολύνεται κι’ αποτελεί την σπονδυλική στήλη του συστήματος από την ομοιογένεια την καθημερινότητα των πολιτών. Αν κάποιος μετατεθεί από την Φιλαδέλφεια λ.χ. στο Πόρτλαντ του Ορεγκον, μπορεί δίχως προβλήματα να το κάνει μέσα σε λίγα 24ωρα. Γατί η γλώσσα θα είναι ίδια, τα μαγαζιά ταυτόσημα, τα σχολεία ίδια, οι κινημ/φοι, οι εφημερίδες και τα τηλεοπτικά προγράμματα σχεδόν τα ίδια, οι νόμοι περίπου κοινοί και η αντιμετώπιση θρησκευτικών αναγκών και ατομικών δικαιωμάτων ολόιδια. Ουσιαστικά, πλην του φυσικού τοπίου, ελάχιστα πράγματα θα διαφέρουν από τον προηγούμενο τόπο διαμονής του. Τι ίδιο είναι αδύνατον να λεχθεί για την Ευρώπη. Οπου σχεδόν τα πάντα, είναι διαφορετικά. Γλώσσα, θρησκεία, συνήθειες, αντίληψη της ιστορίας, προτιμήσεις διασκέδασης κοκ δεν έχουν καμία σχεδόν σχέση από χώρα σε χώρα. Στις ΗΠΑ, παντού είσαι ένας από όλους. Στην Ευρώπη, είσαι ξάστερα ξένος.

Πέρα όμως από τις αντικειμενικές δυσκολίες της έλλειψης ομοιογένειας, το μεγάλο θέμα κατά την γνώμη μου για την Ευρώπη επικεντρώνεται σε δύο κυρίως τομείς. Στο ζήτημα της ειλικρίνειας ανάμεσα στις χώρες μέλη και το θέμα της διαφάνειας. Ειλικρίνεια φοβάμαι ως δεν υπάρχει. Η επαναγορά ομολόγων που επιβλήθηκε στην Ελλάδα κρύβει πολλές σκιές. Κάποιοι αγόρασαν ομόλογα μετά το προηγούμενο κούρεμα σε αισθητά χαμηλές τιμές. Ποιος θα το έκανε αυτό; Προφανώς όποιος προσδοκούσε να βρεί κάποια στιγμή αγοραστή σε υψηλότερη τιμή. Δύσκολη υπόθεση για χαρτιά ελάχιστα ελκυστικά. Ηρθε όμως η απόφαση του Εurogroup να κάνει κάποιους ευτυχισμένους. Στην λογική του να υποχρεωθεί μια χρεωμένη χώρα να μεγαλώσει το χρέος της – δανειζόμενη – για να το …μειώσει – αγοράζοντας μέρος του!! Κρύβεται επίσης από τους ευρωπαίους πως και το ΔΝΤ και η Γερμανία έκαναν, η τους ζητείται να κάνουν, κινήσεις παράνομες. Το καταστατικό του ΔΝΤ απαγορεύει την συμμετοχή του σε προγράμματα δάσωσης αναπτυγμένων χωρών – όπως η Ελλάδα. Όπως και οικονομιών με χρέος μη βιώσιμο – όπως το δικό μας. Ο Στρώς Κάν έγραψε το καταστατικό του οργανισμού στα πιο παλιά του υποδήματα. Και το πλήρωσε μέσω της καμαριέρας! Η Λαγκάρντ τώρα, Γαλλίδα κι’ αυτή, ήρθε να σώσει το όνομα της χώρας της. Αποκαθιστώντας την νομιμότητα. Ο καθένας μπορεί να καταλάβει…

Η Γερμανία πάλι δεν επιτρέπεται από το Σύνταγμά της να επιχορηγεί άλλες οικονομίες. Αν δεχθεί κούρεμα ελληνικού χρέους που βρίσκεται στα χέρια της παρανομεί. Γιατί τότε θα είναι παροχή, κι όχι δάνειο - επένδυση που εμφανίζεται σήμερα. Γιατί όλα αυτά κρύβονται και δεν εξηγούνται ανοιχτά; Με το PSI πάλι στην ελληνική περίπτωση, έγιναν περίεργα πράγματα. Που είναι στο σκοτάδι. Πως «κουρεύτηκαν» αποθεματικά ταμείων και καταθέσεις επιμελητηρίων και πανεπιστημίων που ήσαν στα χέρια της Τράπεζας της Ελλάδας; Αφού όλοι τους είναι ΝΠΔΔ και δεν είναι στον ιδιωτικό τομέα (PSI). Τι ακριβώς έγινε εκεί και κανένας δεν ομιλεί;

Η διαφάνεια επίσης είναι ζητούμενο. Ελλάδα πέρασε από την Βουλή κάποια εξαιρετικά δύσκολα μέτρα. Η Ευρώπη όμως δεν εκταμίευσε τα χρήματα που είχε δεσμευθεί να δώσει. Οι υπόλοιπες προυποθέσεις δεν ήσαν γνωστές από πριν; Η Ελλάδα ψηφίζει μέτρα που δεν εφαρμόζει και η Ευρώπη θέτει όρους που δεν τηρεί. Τι σόι σύστημα συνεργασίας είναι αυτό, στηριγμένο σε διαδικασίες που κάθε άλλο παρά διαφανείς είναι;.

Για να εξασφαλισθεί η μακροημέρευση της Ευρώπης είναι απαραίτητο η ελληνική κρίση να αντιμετωπισθεί με ειλικρίνεια και μακροπρόθεσμο οραματισμό. Κάθε τι άλλο υπονομεύει την εικόνα της Ευρώπης και στέλνει την Ελλάδα στην αγκαλιά των άκρων –με τελική κατάληξη την κατεδάφιση της Δημοκρατίας. Σήμερα η Ευρώπη απλά ψάχνει τον δρόμο της μέσα στο σκοτάδι και τις λάσπες. Α δεν θέλει το αύριο να την ανταμώσει στο περιθώριο των εξελίξεων οφείλει να αλλάξει ρότα.
Συνέχεια

Δευτέρα, 3 Δεκεμβρίου 2012

40 χρόνια χωρίς ελληνική δεξιά


Το 40 χρόνια είναι απλά ένα ενδεικτικό νούμερο, γιατί όχι μόνο κατά την διάρκεια της μεταπολίτευσης, αλλά και μεταπολεμικά δεν υπάρχει στην Ελλάδα ένα γνήσιο δεξιό συντηρητικό κόμμα. Αυτή η απουσία είναι η αιτία της υπάρχουσας κρίσης.

Η υπάρχουσα ελληνική πραγματικότητα διαχέεται από τα δόγματα τις μεταπολιτευτικής Ελλάδας. Από το δημοτικό στο πανεπιστήμιο, στην τηλεόραση και την εφημερίδα ο Έλληνας πολίτης καθημερινά βομβαρδίζεται με τα πιστεύω του μεταπολιτευτικού καθεστώτος.

Τον Δεκέμβριο του 2008 οι δάσκαλοι θα παίρνουν τους μαθητές γυμνάσιων και λυκείων για να πετάξουν πέτρες σε αστυνομικά τμήματα. Προσφάτως όταν ο διοικητής του νοσοκομείου ειδοποίησε την αστυνομία για ασθενή λαθρομετανάστη αυτό αμέσως «προκάλεσε «τριγμούς» στην κυβέρνηση, με αποτέλεσμα κύκλοι του υπουργού Υγείας Ανδρέα Λυκουρέντζου να κάνουν λόγο για δυσαρέσκεια του υπουργού ως προς τις ενέργειες του διοικητή του νοσοκομείου. Λίγες ώρες αργότερα, με παρέμβαση του υπουργείου Προστασίας του Πολίτη, η αστυνομική φρουρά απομακρύνθηκε.»

Τριγμούς όμως στην κυβέρνηση ή στον υπουργό Προστασίας του Πολίτη δεν προκάλεσε η αποφυλάκιση του κατηγορουμένου για την δολοφονία των ανδρών της ομάδας Διας στον Ρέντη. Τριγμούς επίσης στην κυβέρνηση δεν έχει προκαλέσει η ιδέα ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα φορολογούνται από το πρώτο κιόλας ευρώ. Και ενώ οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα φορολογούνται από το πρώτο ευρώ, οι γονείς φαίνεται ότι θα χάσουν τις φοροαπαλλαγές που έχουν όταν έχουν πάνω από ένα παιδί. Τριγμούς όμως δεν προκάλεσε ότι από τα τελευταία δόση από την ΕΕ ευθύς αμέσως ένα δις θα πάει για τα εφάπαξ 40.000 δημόσιων υπαλλήλων.

Υποτίθεται ότι έχουμε μια δεξιά κυβέρνηση από ένα δεξιό κόμμα, κι’ όμως τα πολιτικά αντανακλαστικά τους φαίνονται να είναι, σταθερά και αμετάβλητα, αυτά που καθιερώθηκαν την περίοδο της περαιτέρω παρακμής της ελληνικής κοινωνίας, γνωστή σε όλους ως μεταπολίτευση. Αυτά και πολλά άλλα συμβαίνουν γιατί η Ελλάδα δεν έχει και δεν είχε ένα κόμμα που ξεκάθαρα και χωρίς ενδοιασμούς εκφράζει τις αρχές και τις ιδέες του εθνικά σκεπτόμενου Έλληνα που θέλει να ζει ελεύθερος.

Πρόσφατα διάβασα μια δήλωση που πιστώνεται στον Κωνσταντίνο Καραμανλή: «Η συμμετοχή της γυναίκας στο δημόσιο βίο βρίσκεται σε άμεση συνάρτηση με το επίπεδο της αναπτύξεως κάθε χώρας.» Δηλαδή η συμμετοχή των γυναικών στα κοινά και το δικαίωμα της ψήφου δεν προκύπτει από την αρχή ότι κάθε πολίτης πρέπει να έχει την ελευθερία να συμμετέχει στα κοινά ανεξάρτητα από τι φύλο είναι; Ή απλά το εφαρμόζουμε τώρα γιατί είναι μόδα στην Ευρώπη; Και αν αύριο η μόδα αλλάξει το αλλάζουμε πάλι γιατί δεν πιστεύαμε στην αρχή της ισότητας αλλά στην πιθηκίσια αντιγραφή των ευρωπαϊκών μας ειδώλων;

Η λεγόμενη ελληνική δεξιά είχε και έχει πάντα το ίδιο πρόβλημα, δεν φαντάζεται καν ότι πρέπει να έχει αρχές και ιδέες και ότι πρέπει να δίνει πολιτικές μάχες για τα πιστεύω της. Είναι εδώ απλά για να διαχειρίζεται τα πράγματα ως έχουν, όταν η αριστερά κάνει ένα διάλειμμα από την εξουσία. Στον ρου της ιστορίας η ελληνική “δεξιά” φέρνει την κομψότητα του κ. Αβραμόπουλου και την ακατάσχετη κενολογία ενός Στυλιανίδη. Προσωπικότητες άχρωμες, άοσμες, άβουλες και πολλαπλώς μοιραίες, που βουτούν στον πολιτικό ωκεανό και αφήνουν τα ρεύματα να τους παρασύρουν στο οπουδήποτε.

Αν κοιτάξουμε γύρω μας βλέπουμε μια Ελλάδα που για 40 χρόνια έχει δοκιμάσει όλα τα δόγματα που έχει προπαγανδίσει η αριστερά και τα αποτελέσματα είναι τραγικά. Δαιμονοποιήσαμε την ιδιωτική πρωτοβουλία και το κέρδος, αγκαλιάσαμε τον κρατισμό μέχρι αηδίας και το αποτέλεσμα είναι να έχουμε την πιο χρεοκοπημένη οικονομία στον κόσμο. Μετατρέψαμε τα σχολεία και τα πανεπιστήμια σε στρατόπεδα συγκεντρώσεως βίας και αμορφωσιάς. Ο δημόσιος τομέας είναι διαλυμένος και σχεδόν τριτοκοσμικού επιπέδου. Σε ολόκληρη την κοινωνία φαίνεται να έχουν χαθεί ακόμα και οι πιο βασικές συνήθειες και παραδόσεις που δημιουργούν την πραγματικότητα μιας πολιτισμένης κοινωνίας. Η αίσθηση του νόμου, της τάξης, της ιεραρχίας έχει χαθεί για να αντικατασταθούν από χιλιάδες μικρές και μεγάλες πράξεις βαρβαρότητας.

Τίποτα από όλα αυτά δεν θα αλλάξει όσο η Ελλάδα δεν έχει ένα γνήσιο συντηρητικό κόμμα που είναι αποφασισμένο να δώσει την μάχη για τα πιστεύω του. Ένα κόμμα που θα προασπίζει την εθνική ταυτότητα και κυριαρχία έναντι της λαθρομετανάστευσης αλλά και έναντι των Βρυξελλών. Που θα μάχεται για να απελευθερωθεί η ελληνική κοινωνία από τα δεσμά του κρατισμού που την κρατούν φτωχή και χρεοκοπημένη. Τότε οι Έλληνες θα μπορούν να αποδείξουν στον κόσμο ότι μπορούν να κυβερνούν την πολιτεία τους χωρίς των ξένων τα δανεικά.

- Η φωτογραφία που συνοδεύει το άρθρο είναι του σπουδαίου Βρετανού πολιτικού Enoch Powell, που έδειξε την αξία του ιδεολογικά μαχόμενου δεξιού δίνοντας μάχες εναντίον της πολυπολιτισμικότητας, του κρατισμού και την απώλεια εθνικής κυριαρχίας προς τις Βρυξέλλες, πολλές δεκαετίες πριν όλα αυτά αναγνωριστούν ως σοβαρά ζητήματα.
Συνέχεια

Κυριακή, 2 Δεκεμβρίου 2012

Τρία επίπεδα πολιτικής σκέψης

Στην ενασχόληση μου με  αμιγώς πρακτικά πολιτικά ζητήματα ήρθα πολλές φορές αντιμέτωπος με σχόλια φίλων και γνωστών για τις δικές μου τοποθετήσεις. Πίσω από τα σχόλια τους διέκρινα σαφείς ιδεολογικές αναφορές. Με διάθεση να τακτοποιώ τις σκέψεις σε ευρύτερες κατηγορίες, μπορώ να πω ότι διακρίνω τρια επίπεδα πολιτικής σκέψης να διέπουν όλα τα πολιτικά σχόλια που έχω ακούσει, από την κεντρική πολιτική και την ιδεολογική σκέψη έως τα αναρίθμητα blogs  και σχόλια στο διαδίκτυο και στην καθημερινή συζήτηση.

Στο πρώτο επίπεδο σκέψης, ξεκινάμε από την αγανάκτηση με αυτό που αντιλαμβανόμαστε ως αδικία: φτώχεια, ανισότητα, προκατάληψη, έγκλημα, ρύπανση, διαφθορά.  Ελπίζουμε σε μια παρέμβαση διορθωτική, λυτρωτική και ικανή να βάλει σε τάξη τον ατελή κόσμο στον οποίο ζούμε. Πιστεύουμε ότι η τεχνολογία μας παρέχει πλέον τα μέσα γι αυτήν την παρέμβαση. Στη σκέψη μας αυτή  το κράτος είναι ο κατα Μηχανής Θεός. Από όπλο μια μικρής ομάδας - του βασιλιά, του φεουδάρχη και μιας μικρής τάξης προνομιούχων - πρέπει να μετατραπεί σε συλλογικό όργανο για κοινωνική αλλαγή. Ακόμα και με τη βία. Αρκεί η συλλογική αυτή δράση να υπερασπίζεται μια γενικότερη ιδέα, ένα ιδανικό. Να οδηγεί σε μια ιδεατή κοινωνία. Ο φασίστας και ο κομμουνιστής φτάνει μέχρι το πρώτο επίπεδο, ο πρώτος στο όνομα του έθνους και ο δεύτερος στο όνομα της εργατικής τάξης.

Στο δεύτερο επίπεδο, η διαφορετική ερώτηση είναι να βρουμε πώς η κρατική παρέμβαση μπορεί να διορθώσει τις αδικίες χωρίς να δημιουργήσει η ίδια νέες μορφές καταπίεσης. Θετουμε ερωτήσεις για τη διαφθορά της εξουσίας, και αμφισβητούμε αν το κράτος πρέπει να ορίζει αυταρχικά τις ανάγκες μας. Ο σοσιαλδημοκράτης φτάνει στο επίπεδο αυτό με την πίστη ότι η δημοκρατία και το κράτος δικαίου είναι εγγυήσεις κατά της αυθαιρεσίας της εξουσίας. Θεωρούμε ότι η εξουσία γίνεται πραγματικά «λαική κυριαρχία» μέσω της ελεύθερης πολιτικής δράσης ενώ το κράτος δικαίου προστατεύει τα ατομικά δικαιώματα στο βαθμό που η πολιτική κοινότητα επέλεξε να τα προστατεύσει συνταγματικά. Για τους σοσιαλδημοκράτες, σε ένα τέτοιο περιβάλλον η κρατική παρέμβαση μπορεί να είναι καλοπροαίρετη.

Στο τρίτο επίπεδο σκέψης, η παραπάνω πρόταση αμφισβητείται . Θέτουμε ερωτήσεις κατά πόσο το κράτος μπορει να γνωρίζει τις ανάγκες μας καλύτερα από εμάς. Γιατί να αποφασίζει  η πλειοψηφία - στην καλύτερη περίπτωση - για μεγάλο μέρος των οικονομικών μας επιλογών. Τι εκπαίδευση θα λάβουμε, πόση ασφάλιση θα κάνουμε για την υγεία μας, τι προιόντα θα καταναλώσουμε, πόσα από αυτά θα είναι εισαγόμενα κτλ. 

Άλλα σοβαρά ερωτήματα αμφισβητούν το αν το  κράτος μπορεί ποτέ να είναι "ένας καλοπροαίρετος γίγαντας". Κατά πόσο η δημοκρατία αρκεί για να προστατεύσει την ατομική ελευθερία από συλλογικές απόφάσεις που θα αναδιανέμουν πόρους από εμάς σε ισχυρά πολιτικές ομάδες. Κατά πόσο ένας ψηφοφόρος είναι δυνατό να έχει γνώση των πραγμάτων για να κρίνει αυτές τις αποφάσεις, και πόσο δυνατός είναι στη συστηματική προπαγάνδα και στα διλήμματα των κομμάτων; Ακόμα κι αν έχει γνώση, πόση δύναμη έχει μια ψήφος κάθε τρία ή τέσσερα χρόνια; Μήπως οι πολιτικοί δε χρησιμοποιήσουν πελατειακές σχέσεις σε αντικατάσταση της βιας για να κερδίσουν την υπακοή των πελατών τους στη δημοκρατία;

Εν ολίγοις, μπορεί ο λύκος να φυλάει τα πρόβατα; Στο επίπεδο αυτό φτάνει όποιος χωρίς παρωπίδες κατανοεί τις φιλελεύθερες ιδέες. Επιθυμεί ένα μικρότερο κατά το δυνατό κράτος και ψάχνει να βρει ιδέες κατά πόσο η κοινωνική ζωή μπορεί να οργανωθεί χωρίς αυτό ακόμα και σε τομείς όπου θα μας φαινόταν περίεργο: στην ασφάλεια και τη δικαιοσύνη.
Συνέχεια