Σάββατο, 23 Νοεμβρίου 2013

Υποκριτική και Αναποτελεσματική Ευρώπη

Πολύς προβληματισμός υπάρχει για το μέλλον της Ευρώπης. Εκφράζονται ανησυχίες για την επιβίωση της Ενωσης με βάση τις αποθαρρυντικές οικονομικές εξελίξεις. Δεν γίνεται όμως μεγάλη και σοβαρή συζήτηση γι’ αυτή καθ’ εαυτή την ουσία και το περιεχόμενο της σημερινής Ευρώπης. Που πιθανότατα τροφοδοτεί τις αμφιβολίες για το μέλλον της αλλά και για το αν αξίζει να υπάρχει.

Πριν από ελάχιστα 24ωρα ο Επίτροπος για την Οικονομία Ολιν Ρέν έκανε δηλώσεις σχετικά με τα μέτρα που παίρνει η Γαλλία για την μεταρρύθμιση αλλά και την διάσωση της οικονομίας της. Σημείωσε ο ευρωπαίος Επίτροπος την διαφωνία του για το γεγονός πως οι προσπάθειες της Γαλλικής κυβέρνησης επικεντρώνονται σε μεγάλες και συνεχείς φορολογικές επιβαρύνσεις και όχι σε δραστικές μειώσεις δαπανών. Ο Ολιν Ρεν έχει βέβαια απόλυτο δίκιο. Με την διαφορά πως κάνει ολοφάνερη μια φοβερή υποκρισία από την πλευρά της Ενωσης. Πως είναι δυνατόν κοινοτικοί αξιωματούχοι να καταδικάζουν τις απαράδεκτες φορολογικές επιδρομές στις οποίες επιδίδεται η Γαλλική κυβέρνηση και την ίδια στιγμή να επιδοκιμάζoυν – και να επιμένουν σε ακόμη σκληρότερες επιβαρύνσεις – τα μέτρα που προσεγγίζουν στην δήμευση ατομικών περιουσιών που λαμβάνει η κυβέρνηση της Ελλάδας.

Με τέτοια στάση η Ευρώπη υπονομεύει την όποια αξιοπιστία της έχει απομείνει. Θεωρητικά η Ευρώπη εκφράζει τις ελπίδες των λαών της για δημοκρατία και ευημερία. Η δημοκρατία όμως, όπως σωστά επισημαίνει ο Lian Ferguson στο εξαιρετικό του έργο Civilization, στηρίζει την λαική της νομιμοποίηση πάνω στην προστασία της ατομικής ιδιοκτησίας και τον σεβασμό των ελεύθερων οικονομικών συναλλαγών. Όταν όμως η ευρωπαική προοπτική αρχίζει να ταυτίζεται με αυθαίρετες κρατικές παρεμβάσεις, που στον τομέα της φορολογίας οδηγούν σε δημεύσεις περιουσιών των πολιτών ενώ τραπεζικοί λογαριασμοί ελέγχονται και δεσμεύονται, οι συναλλαγές ηλεκτρονικά παρακολουθούνται και οι αμοιβές καθορίζονται με κυβερνητικές αποφάσεις η έλξη της ευρώπης χλωμιάζει.

Δεν μπορεί να είμαστε υπέρ της Ευρώπης όταν η ίδια διαψεύδει και υπονομεύει τις προοπτικές της. Η Ευρώπη παράγει γραφειοκρατία ενώ αρχίζει να συντρίβεται η ευημερία. Μόνο οι παρεμβατικοί κανονισμοί που έχουν επιβληθεί από τις Βρυξέλλες συμπληρώνουν σε όγκο ένα βιβλίο 16.000 σελίδων. Ο υδροκεφαλισμός του ευρωπαικού κέντρου αρχίζει να είναι επικίνδυνος για την ίδια την ευρωπαική προοπτική. Η μοναδική σύνδεση με την Ευρώπη καταντάει να εξαντλείται απλά και μόνο στην προσπάθεια εξασφάλισης από τους δανειστές των αναγκαίων πιστώσεων για να συνεχίσει να λειτουργεί το κράτος.

Είχα και παλιότερα σημειώσει πως δεν είχε νόημα η έγκριση των διαφόρων Μνημονίων εφ’ όσον δεν ήσαν αυτά σε θέση ξεκάθαρα να εξασφαλίσουν έξοδο από το οικονομικό τέλμα. Αλλά και το κυριότερο, δεν μου ήταν εύκολο να αντιληφθώ την λογική των επιβαλλομένων ατομικών θυσιών και της εξαφάνισης των περιουσιών των πολιτών ώστε να εξασφαλισθεί το δημόσιο και να αποφευχθούν απολύσεις στον δημόσιο τομέα. Ευρώπη σήμερα έχει καταλήξει να σημαίνει θυσίες της κοινωνίας και εξαφάνιση του ιδιωτικού τομέα με στόχο την διάσωση των κομματικών στρατών που έχουν αποικίσει το δημόσιο.

Ολες οι επιλογές των δανειστών που απέχουν από τις λογικές των ελεύθερων αγορών έχουν τραγικά διαψευσθεί. Με κορυφαία την ανταγωνιστικότητα. Εξω από κάθε οικονομική λογική, οι ευρωπαίοι δανειστές επέμεναν στην κρατικοπαρεμβατική αντίληψη πως οι τιμές θα έπεφταν και η οικονομία θα γινόταν ανταγωνιστικότερη αν μειωνόταν ο εργατικός μισθός. Πέραν όμως των αμοιβών η τιμή ενός προιόντος εξαρτάται από το κόστος του χρήματος, της ενέργειας, και των πρώτων υλών καθώς κι’ από το ύψος των φόρων. Όλα όμως, πλην των μισθών, συνέχισαν να αυξάνονται. Πως ήταν δυνατόν να περιμένουν κάμψη των τιμών; Το αποτέλεσμα είναι η αποτυχία της πολιτικής αυτής και η μείωση της ανταγωνιστικότητας. «Θρίαμβος», κοντολογής, των σοφών της Ευρώπης.

Στις επικείμενες ευρωεκλογές ίσως να είναι μια ευκαιρία να ακούσει η Ευρώπη την φωνή αγανάκτησης των πολιτών. Αυτών ακριβώς που οι Βρυξέλλες είναι φανερό πως περιφρονούν. Ο ευρωσκεπτικισμός διευρύνεται. Γιατί είναι ασαφές πλέον τι εκπροσωπεί η Ευρωπαική Ενωση. Που έχει ολοφάνερα εκτροχιασθεί από τους αρχικούς της προσανατολισμούς και στόχους. Εχει καταντήσει να εκφράζει τις δημόσιες γραφειοκρατίες και να εκπροσωπεί τα συμφέροντα όσων μηχανισμών εξαρτώνται η και λειτουργούν γύρω από το κράτος.
Συνέχεια

Παρασκευή, 22 Νοεμβρίου 2013

Ανασκόπηση Facebook #4



Πολυτεχνείο, φόροι, Ρομπέν των Δασών και Πάγκαλος.


«Όπως κάθε χρόνο έτσι και φέτος το μήνυμα του Πολυτεχνείου είναι πιο επίκαιρο από ποτέ.»

- Μάνος Βουλαρίνος, 16/11/13




«Σήμερα εορτάζεται ο θεμελιακός μύθος της γενιάς που κατέστρεψε την Ελλάδα.»

- Ναπολέων Λιναρδάτος, 17/11/13



---


«Με την εξοντωτική φορολογία, η "πρωτόγονη" Ελλάδα της μικροϊδιοκτησίας θα είναι , πολύ σύντομα, παρελθόν , "η κλειστή ελληνική οικογένεια θα ανοίξει προς την κοινωνία και τον δημόσιο χώρο της" και τα ποσοστά ιδιοκτησίας ακινήτων θα πέσουν σε ευρωπαϊκά επιπέδα.
Με το νέο αντιρατσιστικό νόμο , το κράτος θα τιμωρεί οποιαδήποτε άποψη ξεφεύγει από την "πολιτικά ορθή" συναίνεση των "προοδευτικών" ελιτ, όπως συμβαίνει, άλλωστε, στις "πολιτισμένες" ευρωπαϊκές χώρες εδώ και πολλά χρόνια.»

«Με την κυβέρνηση Σαμαρά, η Ελλάδα μετατρέπεται γοργά σε μια "πολιτικά ορθή" σοσιαλδημοκρατία ευρωπαϊκού τύπου και οι εκσυγχρονιστές μας βλέπουν τους διακαείς πόθους δεκαετιών να πραγματοποιούνται : Η Ελλάδα γίνεται ,επιτέλους, μια κανονική ευρωπαϊκή χώρα!»

- Τηλέμαχος Χορμοβίτης, 19/11/13




«Το 1974 ξεκινήσαμε την κατεδάφιση της ελληνικής εξαγωγικής βιομηχανίας. Και το πετύχαμε.
Το 2014 ξεκινάμε την απαλλοτρίωση της ιδιωτικής περιουσίας.»

- Γιώργος Σιβρίδης, 18/11/13



«Το Υπουργείο Οικονομικών μας λέει ότι στις Αγγλοσαξωνικές χώρες υπάρχει φόρος στην ακίνητη περιουσία. Φοβούμαι μήπως μελετήσουν καλύτερα τη φορολογική ιστορία της Αγγλίας και ανακαλύψουν και τον Φόρο στα παράθυρα των σπιτιών (Window Tax) που επιβλήθηκε το 1695 από τον Γουίλιαμ τον Τρίτο και καταργήθηκε μόλις το 1851.»

- Τάσος Αβραντίνης, 19/11/13




«Σήμερα θα ήθελα να σας θυμίσω ένα από τα πιο αγαπημένα μας παραμύθια των παιδικών μας χρόνων. Τον "Ρομπέν των Δασών". Μια φορά κι ένα καιρό το βασίλειο της Αγγλίας χρεοκόπησε εξαιτίας των σταυροφοριών Ο πρίγκιπας Ιωάννης που το κυβερνούσε για να μπορέσει να χρηματοδοτήσει τις δαπάνες του ζήτησε από το δεξί του χέρι τον σερίφη του Νοττινγκχαμ να του παρουσιάσει πρωτογενές πλεόνασμα. Ο σερίφης για να το πετύχει επέβαλε αβάστακτος κι άδικους φόρους.»

«Όσοι δεν μπορούσαν να τους πληρώσουν υφίσταντο κατασχέσεις της σοδειάς τους, φυλακίσεις και βασανιστήρια. Για να αποφύγουν αυτά τα δεινά πολλοί πολίτες προτίμησαν την παρανομία και κατέφυγαν στο δάσος του Σεργουντ όπου υπό την καθοδήγηση του Ρομπεν του Λοξλει αποφάσισαν να αντισταθούν στον κρατικό αυταρχισμό. Κι έκλεβαν από τους κρατικούς εισπράκτορες για να αποδίδουν μέρος των άδικων φόρων πάλι πίσω στα φτωχά νοικοκυριά που πεινούσαν κι υπέφεραν. Πόσο σοφοί είναι πολλές φορές οι μύθοι. Και πόσο ανόητοι αυτοί που δεν διδάσκονται από τους βγαλμένους από τη λαϊκή σοφία μύθους»

- Γιάννης Λοβέρδος, 19/11/13



---

«Το ρουσφέτι αναβαθμίζεται. Από το "ψήφισε με να σε διορίσω στο Δημόσιο", στο "καταψήφισε τους να σε βάλω στο ψηφοδέλτιο".»

- Taxalia Makedon, 20/11/13



«Αν γίνει κυβέρνηση ο ΣΥΡΙΖΑ ο Πάγκαλος θα γράψει ένα ακόμα μπεστ σέλερ με τίτλο "Μαζί τους βγάλαμε"»

- Μάνος Βουλαρίνος, 19/11/13
Συνέχεια

Δευτέρα, 18 Νοεμβρίου 2013

Πολιτική ορθότητα, δηλαδή πολιτισμικός μαρξισμός



Την εβδομάδα που πέρασε μάθαμε ότι δεν μπορούμε σχολιάζουμε αρνητικά και να σατιρίζουμε γυναίκες πολιτικούς.

Σε μια τηλεοπτική εκπομπή η Μαρία Ρεπούση και η Εύα Καϊλή εξαπέλυσαν δριμύ κατηγορώ για τον σεξισμό και ρατσισμό απέναντι στις κυρίες Κωσταντοπούλου και Μακρή. Ως γνωστόν, οι Κωνσταντοπούλου και Μακρή δεν έκαναν τίποτε που θα μπορούσε να θεωρηθεί ακραίο, γελοίο και παράνομο έξω από την ΕΡΤ. Απλά όλη η κριτική προήλθε από το γεγονός ότι ήταν γυναίκες.

Όταν σχολιάζονται άνδρες πολιτικοί, η κριτική περιορίζεται πάντοτε στα πολιτικά επιχειρήματα. Για παράδειγμα ο κ. Τσίπρας δεν είπε στην Βουλή ότι ο κ. Βενιζέλος είναι πολύ βαρύ φορτίο στους ωμούς του κ. Σαμαρά. Κανείς ποτέ δεν σχολιάζει το βάρος των Πάγκαλου και Καμμένου, ή το eyeliner του Κουλούρη, την γκαντεμιά και την ηλικία του Μητσοτάκη, ή τις ελιές του Σημίτη. Κανένας δεν χλευάζει την εμμονή με την εμφάνιση τους των Αβραμόπουλου και Σπηλιωτόπουλου. Ποτέ καμιά εφημερίδα δεν έστειλε φωτογράφο στην Ραφήνα να φωτογραφίσει τον Κώστα Καραμανλή με μαγιό για να βγάλει μετά τα κάλλη του στην πρώτη σελίδα. Και όχι ποτέ κανείς δεν έχει πει έστω και ένα αστείο για την νοημοσύνη του Γιώργου Παπανδρέου και των βουλευτών και οπαδών της Χρυσής Αυγής που στην συντριπτική τους πλειοψηφία είναι άνδρες. Τίποτε από όλα τα παραπάνω δεν έχει συμβεί στην χώρα που λέγεται Ελλάδα.

Έτσι είναι φυσικό οι κυρίες Ρεπούση και Καϊλή να αισθάνονται βαθιά οργή και απογοήτευση για τα δύο μέτρα και δύο σταθμά της ελληνικής κοινωνίας. Ειδικά η κα Ρεπούση που είναι ιδιαιτέρως ευαίσθητη στα θέματα των γυναικών - με μόνη ίσως εξαίρεση τις γυναίκες που έχουν χορέψει τον χορό του Ζαλόγγου. Σημείωση: Αν οι Σουλιώτισσες οδηγήθηκαν στην αυτοκτονία αυτό οφείλεται στις εσωτερικές ενοχές που τους δημιουργούσαν ο αχαλίνωτος τους ρατσισμός και ξενοφοβία ενάντια στον Τούρκο μετανάστη που για 400 χρόνια προσπάθησε ζήσει το όνειρο του στην Ελλάδα.

Οι κυρίες Ρεπούση και Καϊλή για μια ακόμη φορά εξέφρασαν την θέση τους ότι πρέπει να μπουν και άλλοι πρόσθετοι περιορισμοί στον λόγο και την καλλιτεχνική έκφραση. Η κα Καϊλή είπε ότι ο σεξισμός πρέπει να μπει στο νόμο λογοκρισίας που ετοιμάζει η κυβέρνηση ΠΑΣΟΚ του κ. Σαμαρά.

Αυτή η εμμονή με όλο και περισσότερους περιορισμούς στην ελευθερία λόγου δεν είναι τυχαία. Ο Ιταλός κομμουνιστής Γκράμσι, διανοούμενος και ακτιβιστής, είχε παρατηρήσει ότι υπήρχαν σοβαρά εμπόδια στην επιτυχία των κομμουνιστικών κινημάτων στην Ευρώπη. Ο έλεγχος του κράτους και των μέσων παραγωγής δεν ήταν αρκετός. Για να πετύχει το κίνημα πρέπει να κερδίσει την ηγεμονία στην παραγωγή και διαμόρφωση αξιών και αρχών. Απαραίτητη προϋπόθεση για να επιτευχθεί αυτό είναι καταρχήν ο έλεγχος της εκπαίδευσης (βλ. Ρεπούση) και σε αυτό θα πρέπει να προσθέσουμε και τον έλεγχο των ΜΜΕ. Εδώ να σημειώσουμε ότι ο στόχος ελέγχου αυτών των δύο τομέων έχει εν πολλοίς επιτευχθεί. Δεν είναι κομμουνιστές, αλλά κατά κανόνα είναι η προοδευτικάτζα, ότι δηλαδή βρίσκεται στα αριστερά του πολιτικού κέντρου ελέγχει αυτούς το δύο τομείς.

Μένουν δύο τελευταίοι θεσμοί για να ολοκληρωθεί η πλήρης κυριαρχία της προοδευτικάτζας. Πρώτον η Εκκλησία, που αξιακά και πολιτισμικά είναι μακριά από το προοδευτικό κατεστημένο και γι’ αυτό δέχεται τις συνεχείς του επιθέσεις. Η οικογένεια και η ιδιωτική σφαίρα του ατόμου είναι οι άλλοι στόχοι. Οι λεγόμενες κοινωνικές πολιτικές που εφαρμόζονται, από όποιο κόμμα και αν βρίσκεται στην εξουσία, έχουν ως βασικό στόχο την αντικατάσταση των οικογενειακών δεσμών και υποχρεώσεων με μια απευθείας εξάρτηση από το κράτος (βλ. επιμονή με μονογονεϊκές οικογένειες).

Οι νόμοι λογοκρισίας έχουν στόχο την ιδιωτική σφαίρα του ατόμου με σκοπό να την μειώσουν όσον το δυνατόν περισσότερο και να επεκταθεί ο έλεγχος του κράτους - που ξέρει τι πρέπει να σκεφτόμαστε και τι πρέπει να λέμε. Αυτή η κρατικοποίηση της καθημερινότητας είναι μια από τις βασικές επιδιώξεις του πολιτισμικού μαρξισμού.

Εδώ θα πρέπει να συγχαρούμε την Νέα Δημοκρατία του κ. Σαμαρά. Από την μια προχωρά στην έμμεση δήμευση της ιδιωτικής περιουσίας με τον φόρο στα ακίνητα. Από την άλλη με το νόμο λογοκρισίας που θα περάσει κρατικοποιεί, σε ένα σημαντικό πρώτο βαθμό, αυτό που ήταν μέχρι πρότινος η ιδιωτική σφαίρα ελευθερίας του ατόμου. Σχεδόν σαράντα χρόνια σοσιαλμανίας, ιδού η πολιτική συνέπεια.
Συνέχεια

Κυριακή, 17 Νοεμβρίου 2013

Η ηθική ανωτερότητα του καπιταλισμού

Σε πρόσφατο κείμενό μου για την οικονομία της αγοράς κάποιοι αναγνώστες του Capital.gr ενοχλήθηκαν τόσο που αντέδρασαν με ύβρεις και σχεδόν προσβλητικούς χαρακτηρισμούς. Δικαίωμά τους είναι βέβαια. Την ίδια ώρα όμως συνειδητοποιεί κάποιος τον απόλυτο βυθό στον οποίο έχει ακουμπήσει η χώρα και πόσο διακινδυνευμένες είναι οι όποιες ελπίδες ανάκαμψης. Γι αυτό θα επιμείνω. Με στήριγμα τον ορθολογισμό κι όχι τις όποιες ιδεοληψίες και βιωματικά συμπλέγματα

Εχουμε από καιρό σαν κοινωνία πάρει διαζύγιο από αυτό που θα αποκαλούσε κάποιος λογική. Φροντίζουμε να κρύβουμε και από τον εαυτό μας ακόμη τα αίτια της σημερινής μας κατρακύλας. Το γεγονός δηλαδή πως είχαμε θεοποιήσει το εύκολο βόλεμα, την άκοπη αναρρίχηση και τον πλουτισμό μέσω δανεικών. Πιστεύουμε ακόμη σε κρατικοπαρεμβατικές χίμαιρες που έχουν υποτίθεται τη λύση σε κάθε πρόβλημα. Στο τέλος μεγαλώνουμε απλά τον δημόσιο τομέα καταστρέφοντας τον απλό κόσμο. Αρνούμενοι ταυτόχρονα να παραδεχθούμε πως το δημόσιο αποτελεί το πρόβλημα και δεν είναι μέρος της λύσης. Οταν τα πράγματα οδηγούνται στα άκρα και οφείλουν να πληρωθούν οι λογαριασμοί, τότε αρχίζει η συνήθης στην ελληνική παράδοση αναζήτηση άλλων ενόχων. Εκείνοι που λιδωρούσαν όσους προειδοποιούσαν για το επρχόμενο αδιέξοδο πρωταγωνιστούν τώρα σε κινήσεις αγανάκτησης κι επιθετικότητας κατά όσων τους θυμίζουν, έστω κι έμμεσα, τις δικές τους ευθύνες.

Η λογική όμως παραμένει παρούσα. Δύσκολα μπορεί κανείς να την αποφύγει. Οι οικονομικές επιλογές του δημοκρατικού καπιταλισμού και της οικονομίας της αγοράς παραμένουν οι μοναδικοί μηχανισμοί εξασφάλισης προόδου και γενικής ευημερίας. Οχι βέβαια ισότητας – που δεν είναι και το ζητούμενο. Αλλά επίτευξης για τον κόσμο ενός επιπέδου διαβίωσης ζηλευτού και μοναδικού στο βάθος της ανθρώπινης ιστορίας. Αυτό δείχνει η εμπειρία. Αυτό βέβαια αποδεικνύει και η θεωρία. Οσο μεγαλύτερο είναι το ποσοστό κρατικής παρέμβασης στην λειτουργία της οικονομίας τόσο μεγαλύτερα είναι τα αδιέξοδα στα οποία οδηγούνται οι χώρες που δεν τολμούν να απελευθερώσουν τις αγορές τους. Σε τελευταία ανάλυση, πότε οι πολιτικές ενός παρεμβατισκού δημόσιου τομέα κατέληξαν σε καθεστώς διαρκούς ευημερίας για μιά κοινωνία; Η τελευταία κρίση την οποία σήμερα βιώνουμε στην Ελλάδα δεν αποτελεί κρίση του εκτεταμένου και πολυέξοδου κράτους; Πως γίνεται λοιπόν με βάση την λογική να υποστηρίζουν άνθρωποι την αντιμετώπισή της με ακόμη μεγαλύτερο δημόσιο τομέα και υψηλότερες κρατικές δαπάνες;

Και στη θεωρία όμως η οικονομία της αγοράς παντού κυριαρχεί. Σχεδόν όλα τα Νόμπελ οικονομίας, από τα μέσα της δεκαετίας του 1970 και μετά, έχουν απονεμηθεί σε επιστήμονες για την μελέτη των μηχανισμών της ελεύθερης αγοράς η που υποστήριζαν πολιτικές που προκύπτουν από τις αρχές της. Ακόμη και ο γνωστός Πωλ Κρούγκμαν το βραβείο το εξασφάλισε μελετώντας τους μηχανισμούς του ελεύθερου διεθνούς εμπορίου. Σαν αρθογράφος, μετέπειτα, ανακάλυψε τις σοσιαλδημοκρατικές του ευαισθησίες!

Κι αυτό αποτελεί μέρος του προβλήματος. Οι πάντες, επιδιώκοντας βελτίωση της ζωής τους η προώθηση των στόχων και των συμφερόντων τους επιλέγουν διαδρομές που ανταποκρίνονται στις εγωιστικές προβλέψεις του καπιταλισμού. Στην σχόλη τους όμως η αφού έχουν εξασφαλίσει την οικονομική καταξίωση και επαγγελματική αναγνώριση προβάλλουν ευαισθησίες αντι-καπιταλιστικές!! Ολοι μεγαλώνουμε μαθαίνοντας πως στόχος μας στη ζωή θα πρέπει να είναι η βοήθεια προς τους άλλους και η ευημερία του συνόλου. Ουδείς όμως δημιουργεί με στόχο συνειδητά την βελτίωση της ζωής των άλλων.

Ολοι καινοτομούν και δουλεύουν με σκοπό να βγάλουν χρήματα. Που τα κερδίζουν πουλώντας προιόντα που κάποιοι τα αγοράζουν, εκτιμώντας πως θα κερδίζουν περισσότερα από την χρήση τους από εκείνα που θα διαθέσουν για την αγορά τους. Μια κατάσταση, δηλαδή, κέρδους για όλους. Ετσι όμως αναπτύσσεται η οικονομία και η κοινωνία πάει μπροστά. Με την ευημερία να διαχέεται σε όλο και περισσότερα άτομα και ομάδες. Αυτή είναι ακριβώς η λογική του καπιταλισμού. Εκεί στηρίζεται και η ηθική του υπεροχή.

Οι περισσότεροι όμως ενοχλούνται από την αδιαμφισβήτητη πραγματικότητα πως το σύστημα αυτό παράγει ανισότητες. Που δεν αποτελούν όμως στην πραγματικότητα την ουσία του προβλήματος. Εφ όσον όλοι με την προσδοκώμενη εξέλιξη περνούν καλά, τι σημασία έχει αν κάποιοι έχουν διαθέσιμα περισσότερα οικονομικά μέσα από άλλους; Αφού όλοι έχουν την δυνατότητα να καταναλώνουν καθημερινά σημαντικές ποσότητες λ.χ. κρέατος, γιατί αποτελεί πρόβλημα αν κάποιοι έχουν τα μέσα να εξασφαλίζουν τρείς φορές περισσότερο κρέας, που ουσιαστικά δεν μπορούν να καταναλώσουν, στο ίδιο διάστημα;

Επιλέγουν λοιπόν πολλοί το κράτος για να αναλάβει την ανακάλυψη μηχανισμών κοινωνικής και εισοδηματικής εξίσωσης. Που όμως συνακόλουθα, και αναπόφευκτα, περιορίζει τα επίπεδα ατομικής ελευθερίας. Είτε βάζοντας χέρι, μέσω φόρων, στα ατομικά περιουσιακά στοιχεία των πολιτών, είτε παρεμβαίνοντας στις αγορές ελέγχοντας συναλλαγές και εμποδίζοντας λογής επιχειρηματικές πρωτοβουλίες. Συχνά, το κράτος απ’ ευθείας επιχειρεί αυτή την εξίσωση. Μοιράζοντας είτε παροχές, είτε εργολαβίες, είτε προσλήψεις στον δημόσιο τομέα. Σε κάθε περίπτωση, το αποτέλεσμα είναι διαστρεβλώσεις των οικονομικών δεδομένων και γενική δυσπραγία μέσω ελλειμμάτων και μεγάλου δημόσιου χρέους.

Τα επερχόμενα αδιέξοδα συχνά χρεώνονται στις αγορές που όμως, διαστρεβλωμένες, δεν μπορούν πλέον να λειτουργήσουν ομαλά και αποτελεσματικά. Στις ΗΠΑ λ.χ. οι βαρύτατα κρατικο-ελεγχόμενες τραπεζικές συναλλαγές και η ημικρατική στεγαστική πίστη κατέρρευσαν, συμπαρασύροντας Τράπεζες και γενικούς οικονομικούς δείκτες. Εντελώς αδικαιολόγητα σε πολλές χώρες κλήθηκαν οι ανύποπτοι φορολογούμενοι να σηκώσουν τα βάρη των Τραπεζικών αδεξιοτήτων. Και βολικά σχεδόν όλοι φόρτωσαν τις ευθύνες στις «ελεύθερες» αγορές. Που ούτε ελεύθερες βέβαια ήσαν (ο νόμος Φρανκ επέβαλε στις Τράπεζες, με απειλές ποινικών κυρώσεων, να δίνουν στεγαστικά δάνεια δίχως εγγυήσεις- βλ και Andrew Bernstein, Capitalism Unbound, 2011) αλλά ούτε και ανεξέλεγκτες (ειδικοί πολυάνθρωποι οργανισμοί – λχ Office of Federal Housing Enterprise Oversight - είχαν συσταθεί με σκοπό τον έλεγχο της στεγαστικής αγοράς). Οξύμωρο βέβαια υπήρξε και το επιχείρημα πως οι αγορές, με την κρίση, δεν μπόρεσαν να αυτορυθμισθούν. Πως όμως θα μπορο ύσε να γίνει αυτό, όταν οι κυβερνήσεις από την πρώτη στιγμή παρενέβησαν ρίχνοντας λεφτά των φορολογουμένων για την διάσωσή τους;

Είναι αναπόφευκτο η διέξοδος να βρεθεί σε πολιτικές ανάπτυξης, προιόντων όμως απελευθερωμένων αγορών και οικονομιών. Όπως με γλαφυρότητα περιγράφουν στο τελευταίο τους βιβλίο οι καθηγητές Jagdish Bhagwati και Arvind Panagariya (Why Growth Matters: How Economic Growth in India Reduced Poverty and the Lessons for Other Developing Countries (2013)) η επιτυχία της Ινδίας, και η κατρακύλα άλλων οικονομιών, οφείλεται αποκλειστικά σχεδόν στην υιοθέτηση από αυτήν πολιτικών μικρότερου δημόσιου τομέα και απελευθερωμένων εθνικών αγορών. Η Ινδία κατάφερε να βγάλει κοντά στα 150 εκατ. κατοίκους της από το φάσμα της φτώχειας και να δημιουργήσει μιά εύρωστη και αισιόδοξη μεσαία τάξη. “Κάναμε πολύ περισσότερα για τους φτωχούς αυτής της χώρας προωθώντας πολιτικές οικονομικού ανταγωνισμού μέσα σε πολύ λίγα χρόνια, απ’ ότι είχαμε κάνει προωθώντας πολιτικές καταπολέμησης της φτώχειας για δεκαετίες» έχει σχολιάσει ο πρώην Υπουργός Οικονομικών της Ινδίας Βιζάυ Κελκάρ. (”India’s Economic Future: Moving Beyond State Capitalism”, Οκτώβριος 2005).

Υπάρχει βέβαια και τεράστια υποκρισία. Την διαπιστώνει κανείς παρακολουθώντας τις δηλώσεις και τις κινήσεις πολλών από τους εκπροσώπους σημαντικών διεθνών οργανισμών και φορέων. Ο Επίτροπος της Ευρωπαικής Ενωσης λ.χ Ολι Ρέν ασκεί κριτική στη Γαλλία για τον τρόπο που επιχειρεί να αντιμετωπίσει τις οικονομικές της δυσκολίες. Την κατακρίνει διότι επιλέγει την αντι-αναπτυξιακή αύξηση φόρων αντί για την αποτελεσματικότερη περικοπή δαπανών (βλ. Οικονομική Καθημερινή, 12-11-2013) . Στην περίπτωση της Ελλάδας όμως οι αντιπρόσωποι των ευρωπαίων δανειστών (και του κ. Ρεν βέβαια) επιμένουν σε εκτεταμένα φορολογικά μέτρα, καλύπτοντας έτσι την κυβερνητική άρνηση να προχωρήσει, μέσω ριζικών περικοπών στον δημόσιο τομέα, σε μειώσεις δαπανών. Συντηρούν έτσι τον κρατισμό, σε πείσμα των επικριτών του Μνημονίου που ομιλούν συνέχεια περί …νεοφιλελευθερισμού!!

Κάποια στιγμή και η Ελλάδα θα οδηγηθεί αναπόφευκτα σε παρόμοιες ορθολογικές αναπτυξιακές πολιτικές. Οσο όμως αργότερα τις επιλέξουμε τόσο μεγαλύτερος θα είναι ο πόνος που θα υποστούμε από τις ενδιάμεσες κοινωνικές ανακατατάξεις. Η ηθική ανωτερότητα του καπιταλισμού είναι φανερή. Απλά, πολλοί αρνούνται έγκαιρα να το παραδεχθούν. Φορτώνοντας έτσι την κοινωνία με πόνο και δυστυχία. Παρασύροντάς την σε όλο και μεγαλύτερα αδιέξοδα.
Συνέχεια