Δευτέρα, 25 Μαΐου 2015

Ο μοιραίος Γιάνης Βαρουφάκης


Έχει ενδιαφέρον να διαβάζει κάποιος τα κείμενα του κ. Βαρουφάκη που έγραψε πριν γίνει υπουργός. Εκεί μπορεί να δει την προσωπικότητα ενός ατόμου που όχι μόνο αγνοεί πολλά δεδομένα της πραγματικότητας, αλλά που επίσης αγνοεί την πιθανότητα ύπαρξης της όποιας άγνοιας στην δική του περίπτωση.

Έτσι στο «Ο πανικός τους, η ελπίδα μας» που έγραψε τον Δεκέμβριο του 2014 διαβάζουμε: «Όσο διαρκεί μια τέτοια διαπραγμάτευση, κατά τη διάρκεια της οποίας θα απειλούμαστε με κλείσιμο των ΑΤΜ από το Βερολίνο και τη Φρακφούρτη, οι αγορές θα έρθουν και πάλι στα όρια του νευρικού κλονισμού, τα spreads θα φτάσουν στα ουράνια, το χρηματιστήριο στις 600 μονάδες, τα ανόητα hedge funds θα τραβάνε τα μαλλιά τους. Δεν πειράζει. Δεν έχει σημασία το επιτόκιο δανεισμού του δημοσίου όσο το δημόσιο δεν δανείζεται. Δεν έχει σημασία η τιμή της μετοχής μιας τράπεζας πού ήταν και παραμένει πτωχευμένη και η οποία είχε τσιμπήσει μερικά ευρώ λόγω μιας πολιτικά κατασκευασμένης φούσκας.»

Αυτό ήταν το σενάριο για την περίοδο της “σκληρής” διαπραγμάτευσης. Μια σειρά παραγόντων θα αισθάνονται την έξαψη της “σκληρής” αντίστασης Τσίπρα-Βαρουφάκη, αλλά όλα αυτά θα είναι μακριά από την πραγματικότητα του μέσου Έλληνα ο οποίος δεν εργάζεται σε Hedge Fund, δεν έχει μετοχές στο χρηματιστήριο και ο οποίος έχει ακούσει τόσες πολλές τις απειλές για κλείσιμο των ATM οπότε γιατί να τις πιστέψει.


Ήταν ένα σενάριο του οποίου οι συνθήκες ήταν κομμένες και ραμμένες στα μέτρα των φαντασιώσεων Βαρουφάκη. Οι συνετοί άνθρωποι αρχίζουν από τις συνθήκες της πραγματικότητας και από εκεί κτίζουν τα διάφορα σενάρια δράσης. Αντίθετα, ο κ. Βαρουφάκης, αρχίζει από ένα ιδεατό γι΄αυτόν σενάριο και από εκεί και μετά κλαδεύει ότι προεξέχει έτσι ώστε το σενάριο δράσης να φαντάζει ρεαλιστικό, ρηξικέλευθο και η μόνη λύση που μόνο μια διάνοια τύπου Βαρουφάκη θα μπορούσε να εφεύρει.

Έτσι έπεσε κλάδεμα στις πολιτικές επιδιώξεις και τις πολιτικές παραμέτρους που αντιμετωπίζουν οι άλλοι. Κλάδεμα στις επιπτώσεις μια παρατεταμένης διαπραγμάτευσης υπό την απειλή χρεοκοπίας και πως αυτές άμεσα θα άλλαζαν τις συνθήκες και την δυναμική της ίδιας διαπραγμάτευσης. Κλάδεμα επίσης ήταν η απίστευτη άγνοια για τους κανόνες και το πως λειτουργούν όλοι οι εμπλεκόμενοι θεσμοί. Και κάπως έτσι κτίστηκε το σενάριο της “σκληρής” διαπραγμάτευσης Τσίπρα-Βαρουφάκη, που θα κατέληγε σε μια συμφωνία που θα εμπεριείχε το πρόγραμμα Θεσαλλονίκης και όλες τις άλλες υποσχέσεις και ιδεολογικές κόκκινες γραμμές του ΣΥΡΙΖΑ. Μια συμφωνία που δεν υπήρχε ούτε μια στο εκατομμύριο να μην αποδεχθεί η Μέρκελ, η οποία θα υπέγραφε αυτή την συμφωνία μέρα μεσημέρι σύμφωνα με τον κ. Τσίπρα.

Ποιος θα μπορούσε να φτιάξει ένα σενάριο του οποίου η επιτυχία βασίζεται στην αναγκαιότητα η πραγματικότητα να είναι αποκλειστικά μια εσωτερική υπόθεση μιας ομάδας ανεπάγγελτων και θεωρητικών; Ο Γιάνης Βαρουφάκης είναι η απάντηση.

Σαν να μην έφταναν οι φαντασιώσεις ως σενάρια δράσης υπάρχει και η προσωπικότητα του ανθρώπου που περιπλέκει ακόμα πιο πολύ την κατάσταση. Αν μη τι άλλο, αν ο κ. Τσίπρας ήθελε να πουλήσει ένα δύσκολο για τους Ευρωπαίους σχέδιο δεν θα έπρεπε να είχε ένα γραφικό τύπο ως τον πωλητή. Είναι πολύ πιο εύκολο να υποχωρήσεις σε έναν διαπραγματευτή που φαίνεται λογικός και μετρημένος, παρά στην γαλαξιακή μαύρη τρύπα ναρκισσισμού που ακούει στο όνομα Γιάνης Βαρουφάκης.

Το πρόσφατο φιάσκο με την αποκάλυψη ή επινόηση της ηλεκτρονικής καταγραφής των συνομιλιών είναι η ύστατη απόδειξη της καταστροφικής επιλογής Βαρουφάκη. Είναι σημαντικό να καταλάβουμε γιατί ξεφούρνισε αυτή την ιστορία. Οι χαρακτηρισμοί τύπου τζογαδόρος, ερασιτέχνης και χασομέρης που υποτίθεται ελέχθησαν εναντίον του κ. Βαρουφάκη στην σύνοδο που πραγματοποιήθηκε στην Ρίγα ήταν τόσο αντίθετοι προς την εικόνα που έχει για τον ευατό του, που δεν δίστασε να θυσιάσει τον ρόλο ως διαπραγματευτή προκειμένου να τους αντικρούσει. Εν τω μεταξύ η Ελλάδα παραπαίει.

Συνέχεια

Κυριακή, 24 Μαΐου 2015

613 Ανεργοι την Ημέρα !

Σύμφωνα με στοιχεία της Ελληνικής Συνομοσπονδίας Εμπορίου σε καθημερινή βάση στην Ελλάδα κλείνουν 59 επιχειρήσεις και χάνουν την δουλειά τους 613 άνθρωποι. Ελάχιστων όμως δείχνει να ιδρώνει το αυτί από τα ανησυχητικά αυτά στοιχεία. Οι περισσότεροι νοιάζονται και κινητοποιούνται στο άκουσμα πως ενδεχόμενα μπορούν να απολυθούν κάποιοι από το δημόσιο.

Η απόλυση 25 περίπου καθαριστριών του Υπουργείου Οικονομικών, των οποίων μάλιστα απλά τελείωσε και δεν ανανεώθηκε η σύμβαση εργασίας, αποτέλεσε κύριο θέμα στην ειδησεογραφία τηλεοράσεων, ραδιοφώνων και εφημερίδων. Παράλληλα, το ενδεχόμενο απόλυσης προ καιρού 110 εργαζομένων από την κρατική τότε ακόμη COSMOTE κόντεψε να προκαλέσει πολιτικό σεισμό. Την ίδια περίοδο απολύθηκαν δίχως την παραμικρή αντίδραση περίπου 300 υπάλληλοι της ιδιωτικής VODAFON !! Η επιλεκτική ευαισθησία της ελληνικής κοινής γνώμης για ζητήματα απασχόλησης και κοινωνικών ανισοτήτων βγάζει σχεδόν μάτια. Δίχως από αυτό να εξαιρούνται ούτε και οι απασχολούμενοι στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας. Ενώ η δικής τους ζωή τινάζεται στον αέρα αντί να οργανωθούν, να αντιδράσουν και να διεκδικήσουν ενδιαφέρονται κατά κύριο λόγο για την τύχη όσων με διάφορους τρόπους κατόρθωσαν να τρυπώσουν στο Δημόσιο !! Η συνακόλουθη βαθύτατη κρίση που έχει κατακλύσει την ζωή του μεγαλύτερου μέρους του πληθυσμού που τυχαίνει να εργάζεται, κάτω από πολλές ιδιότητες, στον ιδιωτικό τομέα της οικονομίας δεν εκπλήσσει βέβαια κανένα. Όπως στρώσεις, λέει μια λαική παροιμία, έτσι και θα κοιμηθείς.

Αλλά και όλες όμως οι προσπάθειες των πολιτικών αρχών της χώρας εξαντλούνται σε πολιτικές που σχεδόν κατ’ αποκλειστικότητα αναφέρονται στον δημόσιο τομέα της οικονομίας. Ακόμα και οι ιδέες για ανάκαμψη της οικονομίας και οι επιλογές που οι εμπνευστές τους υποστηρίζουν πως υποτίθεται πως οδηγούν σε ανάπτυξη δεν κατευθύνονται στην ενίσχυση της παραγωγής και στην δυναμική απελευθέρωση των αγορών. Κατ’ αποκλειστικότητα επικεντρώνονται στην εξασφάλιση και διοχέτευση δημόσιου χρήματος στην οικονομία που όμως αναπόφευκτα θα οδηγήσει σε νέες κρίσεις και καινούργια αδιέξοδα. Όπως εξηγεί με εξαιρετική καθαρότητα ο Johan Norberg στο βιβλίο του Financial Fiasco (2012), η διοχέτευση χρήματος από πάνω στην οικονομία (που δεν έχει δηλ. παραχθεί μέσα από τους ομαλούς μηχανισμούς της αγοράς αλλά είτε τυπώνεται είτε είναι δανεικό) πρώτα – πρώτα μειώνει την πραγματική αξία των εισοδημάτων μια και συνιστά με τον τρόπο αυτό ένα έμμεσο τρόπο φορολόγησης. Με εξ’ ίσου όμως επικίνδυνο τρόπο «υπονομεύει το σύστημα τιμών, διότι δίνει στις επιχειρήσεις εσφαλμένα μηνύματα για το πραγματικό ύψος της ζήτησης». Ετσι, δημιουργείται προσφορά στηριγμένη πάνω σε εικονικά επίπεδα ζήτησης με αποτέλεσμα οι διάφορες οικονομικές κινήσεις (προσλήψεις, επεκτάσεις επιχειρήσεων, δανειοδοτήσεις κλπ) να βασίζονται σε μη υπαρκτά δεδομένα, να προκαλούν φούσκες και να καταλήγουν σε ανισορροπία και σε δυσλειτουργία των αγορών. Συνακόλουθα, η διοχέτευση χρήματος που δεν έχει στην πράξη παραχθεί η κερδηθεί από τον πραγματικό δυναμισμό της οικονομίας, οδηγεί σε πρόσκαιρα φαινόμενα ανάκαμψης που καταλήγουν όμως σε καταρρεύσεις και αδιέξοδα.

Η εμμονή σε ελεύθερες αγορές, με στήριγμα τα μηνύματα που δίνουν οι γνήσιες διακυμάνσεις των τιμών, δεν σηματοδοτεί ούτε ιδεολογική αγκύλωση ούτε και έλλειψη κοινωνικής ευαισθησίας. Συνιστά αντίθετα προσπάθεια αποκατάστασης ορθολογικών επιλογών στην οικονομία με πάνω σε σταθερές βάσεις που μπορούν να προσφέρουν δυναμισμό και διάρκεια. Καταπολέμηση της ανεργίας δεν γίνεται με ενίσχυση εικονικών δράσεων στον δημόσιο τομέα που οδηγεί αναπόφευκτα σε αδιέξοδα μια και στηρίζεται σε χρήμα δανεικό η εξωγενές. Η απορρόφηση των ανέργων έρχεται μόνο από αύξηση της προφοράς αγαθών σε ένα κοινωνικό πλαίσιο δυναμικό και ικανό να ενσωματώσει στις αγορές την ροή πραγματικού χρήματος που είναι προιόν ιδιωτικών επενδύσεων και πωλήσεων ελκυστικών για το κοινωνικό σύνολο αγαθών.

Είναι αξιοπερίεργο πως ενώ σε όλο τον κόσμο ομολογούν πως οικονομική ανάπτυξη με στήριγμα τον δημόσιο τομέα της οικονομίας αποτελεί για την εποχή μας μια ομολογημένη χίμαιρα, στην Ελλάδα οι περισσότεροι περιμένουν από το κράτος σωτηρία η διέξοδο. Δυστυχώς αυτή η νοοτροπία δεν οδηγεί σε ευχάριστο τέλος. Ας ελπίσουμε πως κάποια στιγμή η ελληνική κοινή γνώμη θα συνειδητοποιήσει την πραγματικότητα. Και θα αλλάξει ρότα...

Συνέχεια